Handelingen 21

Zie Kos: Kos is een eiland in de Egeïsche Zee, voor de kust van Zuidwest-Turkije.

Zie Rodos: Rodos is een eiland in de Egeïsche Zee, voor de kust van Zuidwest-Turkije; de stad Rodos ligt aan de noordpunt.

Zie Patara: Patara was een havenstad in Lycië, aan de zuidwestkust van Turkije.

Zie Fenicië (kuststreek): Fenicië was de kuststrook aan de Middellandse Zee rond Tyrus en Sidon, nu vooral Libanon, met de aangrenzende kust van Israël en Syrië.

De grenzen zijn niet scherp.

Zie Cyprus: Cyprus is een eiland in het oosten van de Middellandse Zee, voor de kust van Syrië en Zuid-Turkije.

Barnabas kwam er vandaan.

Zie Syrië (Romeinse provincie; ongeveer): Syrië was een Romeinse provincie ten noorden van Galilea, met Antiochië als hoofdstad.

De grenzen waren niet scherp.

Zie Tyrus: Tyrus ligt aan de kust van de Middellandse Zee, in het huidige Libanon.

εὐώνυμος (euonymos), ‘links’: letterlijk ‘van goede naam’, een vriendelijke omschrijving voor de linkerkant.

Cyprus lag dus links van het schip.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Het Grieks heeft alleen ‘door de Geest’ (πνεῦμα, pneuma).

Wij lezen dit als de Geest van Elohim; het kan ook de eigen geest van de leerlingen zijn.

Vergelijk 20:22–23, waar Paulus zegt dat hij ‘gebonden door de Geest’ naar Jeruzalem gaat. ἐπιβαίνω (epibaino), ‘opgaan’: letterlijk ‘een voet zetten op’.

Wat zij ‘door de Geest’ zeiden, staat in onrechtstreekse rede en dus zwart (zoals in 11:12 en 20:23).

Zie Tyrus: Tyrus ligt aan de kust van de Middellandse Zee, in het huidige Libanon.

Zie Ptolemaïs: Ptolemaïs is het oude Akko, aan de noordkant van de baai van Haifa, in het noorden van Israël.

ἀδελφοί (adelfoi), ‘broers’: de gelovigen.

Wij vertalen ἀδελφός overal met ‘broer’.

Zie Caesarea (Caesarea Maritima): Caesarea Maritima, door Herodes de Grote gebouwd, lag aan de kust van Israël, ongeveer 50 km ten noorden van Tel Aviv.

Het was het verblijf van de Romeinse stadhouder.

εὐαγγελιστής (euangelistes), ‘verkondiger van de goede boodschap’: iemand die de goede boodschap brengt (εὐαγγελίζομαι).

Filippus is een van de zeven van Hand. 6:5; zie ook Hand. 8:5–40.

παρθένος (parthenos), ‘maagd’: een ongehuwde jonge vrouw, zoals in Matt. 25:1.

Zie Judea: Judea is de Griekse en Romeinse naam voor het zuiden van het land, rond Jeruzalem en Betlehem.

Het komt overeen met het oude Juda.

Ἅγαβος (Hagabos), ‘Agabus’: een profeet die ook genoemd wordt in Hand. 11:28.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Τάδε λέγει (Tade legei), ‘Zo zegt’: de vorm waarmee de profeten in het Oude Testament Yahweh laten spreken.

Hier spreekt Agabus namens de Heilige Geest.

De tekenhandeling met de gordel doet denken aan Jer. 13:1–11 en Jes. 20:2–4.

De Heilige Geest spreekt hier zelf.

Wij zetten Zijn woorden rood, omdat de Geest Elohim is; de inleiding ‘Zo zegt de Heilige Geest’ is van Agabus en blijft zwart (zoals in 28:25–26).

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

κύριος (kyrios), ‘Heer’: Lucas noemt Yeshua zo als titel; zie Luc. 7:13.

‘De naam van de Heer Yeshua’: de naam staat voor de persoon zelf.

κύριος (kyrios), ‘Heer’: het Grieks zegt niet of Yeshua of Elohim bedoeld is.

Vergelijk Luc. 22:42.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Caesarea (Caesarea Maritima): Caesarea Maritima, door Herodes de Grote gebouwd, lag aan de kust van Israël, ongeveer 50 km ten noorden van Tel Aviv.

Het was het verblijf van de Romeinse stadhouder.

Zie Cyprus: Cyprus is een eiland in het oosten van de Middellandse Zee, voor de kust van Syrië en Zuid-Turkije.

Barnabas kwam er vandaan.

ἀρχαῖος (archaios), ‘oud’: Mnason was al lang een leerling.

Het Grieks heeft ‘een oude leerling’; wij schrijven ‘een leerling van lang geleden’, om verwarring met zijn leeftijd te voorkomen.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Ἰάκωβος (Iakobos), ‘Jakobus’: in Hand. 12:17 en 15:13 heeft een Jakobus een leidende plaats in Jeruzalem; wij nemen aan dat hier dezelfde bedoeld is. πρεσβύτεροι (presbyteroi), ‘ouderlingen’: oudere mannen die in de gemeente leiding geven; zie Hand. 15:2.

Voor de oudsten van het Joodse volk gebruiken wij ‘oudsten’ (zoals in Luc. 22:52).

μυριάς (myrias), ‘tienduizendtal’: eigenlijk 10.000; het woord wordt ook voor een heel groot, onbepaald aantal gebruikt. ζηλωτής (zelotes), ‘ijveraar’: hetzelfde woord als in ‘Simon de Zeloot’ (Luc. 6:15).

Hier gaat het om ijver voor de wet van Mozes.

ἀποστασία (apostasia), ‘afval’: het afvallen van wat men eerst volgde. ἔθη (ethe), ‘gewoonten’: de gebruiken van het Joodse volk.

De besnijdenis is een teken van het verbond met Abraham (Gen. 17:10–12).

εὐχή (euche), ‘gelofte’: waarschijnlijk een nazireeërsgelofte, zoals in Num. 6:1–21. ἀφ’ ἑαυτῶν (af’ heauton), letterlijk ‘van henzelf’: zij hadden de gelofte zelf op zich genomen.

ἁγνίζω (hagnizo), ‘reinigen’.

Aan het eind van een nazireeërsgelofte schoor de nazireeër zijn hoofd en bracht hij offers (Num. 6:13–20). στοιχέω (stoicheo), ‘in de pas lopen’: leven volgens een vaste regel. φυλάσσω (fylasso), ‘onderhouden’: bewaren, zich houden aan.

Het Grieks heeft bij ἀπεστείλαμεν (apesteilamen), ‘wij hebben gezonden’, geen voorwerp; wij vullen ‘bericht’ aan.

Het besluit waarnaar verwezen wordt, staat in Hand. 15:19–29. εἰδωλόθυτον (eidolothyton), ‘wat aan afgoden geofferd is’; πνικτόν (pnikton), ‘het verstikte’: het vlees van een verstikt dier; πορνεία (porneia), ‘ontucht’: zie Matt. 15:19.

ἁγνισμός (hagnismos), ‘reiniging’: de dagen waarin de mannen zich reinigden en hun gelofte afsloten (Num. 6:13–20).

Het Grieks zegt niet welk offer voor ieder van hen gebracht werd.

Zie Asia (Romeinse provincie; ongeveer): Asia was de Romeinse provincie in het westen van het huidige Turkije, met Efeze als belangrijkste stad.

De grenzen zijn bij benadering.

Ἀσία (Asia): de Romeinse provincie Asia, in het westen van het huidige Turkije, met Efeze als belangrijke stad.

Ἕλληνες (Hellenes), ‘Grieken’: hier niet-Joden. κοινόω (koinoo), ‘onrein maken’: letterlijk ‘gewoon maken’; zie Mark. 7:15.

De beschuldiging keert terug in Hand. 24:6, met een ander woord (βεβηλόω, ‘ontheiligen’).

Τρόφιμος (Trofimos), ‘Trofimus’: een Efeziër; vergelijk Hand. 20:4.

Het Grieks zegt dat zij Trofimus eerder met Paulus in de stad hadden gezien en ‘meenden’ dat Paulus hem in de tempel had gebracht.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

χιλίαρχος (chiliarchos), ‘tribuun’: een Romeinse officier die over een cohort gesteld was; letterlijk ‘aanvoerder van duizend’.

Zijn naam is Claudius Lysias (Hand. 23:26).

Hetzelfde Griekse woord vertalen wij in Joh. 18:12 met ‘bevelhebber’ en in Mark. 6:21 met ‘legeroverste’. σπεῖρα (speira), ‘cohort’: een Romeinse afdeling soldaten, zoals in Matt. 27:27 en Joh. 18:3.

ἑκατοντάρχης (hekatontarches), ‘hoofdman over honderd’: een officier die ongeveer 100 soldaten onder zich had; zie Matt. 8:5 en Luc. 7:2.

In Matt. 27:54 en Luc. 23:47 schrijven wij voor dezelfde functie ‘centurio’.

Zie Kazerne (burcht Antonia?; Jeruzalem; ligging onzeker): De kazerne was het Romeinse garnizoen bij de tempel in Jeruzalem.

De overlevering noemt haar de burcht Antonia, aan de noordwesthoek van de tempelberg.

De tekst noemt geen naam; dit is niet zeker.

παρεμβολή (parembole), ‘kazerne’: letterlijk ‘legerplaats’.

Het is de Romeinse kazerne bij de tempel; de traditie noemt haar de burcht Antonia (onzeker).

De trappen in 21:35 en 21:40 leiden naar die kazerne.

Αἶρε αὐτόν (Aire auton), ‘Weg met hem!’: dezelfde kreet als in Luc. 23:18 en, in een andere vorm, Joh. 19:15.

Zie Kazerne (burcht Antonia?; Jeruzalem; ligging onzeker): De kazerne was het Romeinse garnizoen bij de tempel in Jeruzalem.

De overlevering noemt haar de burcht Antonia, aan de noordwesthoek van de tempelberg.

De tekst noemt geen naam; dit is niet zeker.

Ἑλληνιστὶ γινώσκεις (Hellenisti ginoskeis), letterlijk ‘ken je Grieks?’: de tribuun wil weten of Paulus Grieks spreekt.

Hij spreekt Paulus aan met ‘je’; Paulus spreekt hem aan met ‘u’.

σικάριοι (sikarioi), ‘sicariërs’: van het Latijnse sica, ‘dolk’; een groep gewelddadige opstandelingen die met dolken werkte.

Over deze Egyptenaar vertelt het Nieuwe Testament verder niets.

Zie Tarsus: Tarsus, de stad waar Saulus geboren werd, lag in Cilicië, in het zuidoosten van het huidige Turkije, bij Mersin.

Zie Cilicië (ongeveer): Cilicië was de kuststreek in het zuidoosten van het huidige Turkije, met Tarsus als belangrijkste stad.

De grenzen zijn bij benadering.

Ταρσός (Tarsos), ‘Tarsus’: een grote stad in Cilicië, in het zuidoosten van het huidige Turkije. οὐκ ἀσήμου (ouk asemou), ‘niet onbekend’: een bescheiden manier om te zeggen dat de stad beroemd was.

Ἑβραΐδι διαλέκτῳ (Hebraidi dialekto), ‘Hebreeuwse taal’: in het Nieuwe Testament is dat vaak het Aramees van die tijd, de volkstaal; zie Joh. 19:13. κατέσεισε τῇ χειρί (katesise te cheiri), ‘maakte een gebaar met de hand’: een handbeweging om stilte te vragen.