Daniël 8

Vanaf dit vers is de brontekst weer Hebreeuws.

Het Aramese deel (Dan. 2:4–7:28) is afgelopen.

Zie Susa (Sjoesjan): Susa (Sjoesjan) was een van de hoofdsteden van Elam en later van het Perzische rijk, in het zuidwesten van het huidige Iran.

Zie Elam: Elam lag ten oosten van de Tigris, in het zuidwesten van het huidige Iran.

Zie Ulai-kanaal (bij Susa; ligging onzeker): Het Ulai-kanaal lag bij Susa, in Elam.

Waarschijnlijk is het de rivier de Karkheh (Eulaeus) of een kanaal daarvan.

Dit is niet helemaal zeker.

בשׁושׁן הבירה (Shushan habirah), ‘Sjoesjan, de burcht’: de stad die wij als Susa kennen, in het zuidwesten van het huidige Iran.

Het woord ‘burcht’ (birah) betekent een versterkte stad of paleis.

Zie ook Neh. 1:1 en Est. 1:2.

איל אחד (ayil echad), ‘een ram’: het Hebreeuws zegt ‘één ram’.

De ram heeft twee horens; vergelijk vers 20.

מציל (matsil), ‘die bevrijdt’: van het werkwoord hitsil, ‘bevrijden’.

Dezelfde woorden staan in vers 7.

קרן חזות (qeren chazut), ‘een opvallende hoorn’: letterlijk ‘een hoorn van aanschouwen’, dus een hoorn die opvalt.

וכעצמו (uke'atsmo), ‘toen hij sterk was’: letterlijk ‘en toen hij sterk werd’.

Zijn kracht is het moment waarop de hoorn breekt.

הצבי (hatsvi), ‘het Sierlijke’: het woord betekent ‘sieraad’ of ‘pracht’.

In Dan. 11:16 en 11:41 staat ‘het sierlijke land’; ook in Ezech. 20:6 wordt het land zo genoemd.

Het woord ‘land’ staat hier niet; wij vullen het aan naar 11:16 en 11:41, waar erets hatsevi, ‘het sierlijke land’, staat.

צבא השׁמים (tseva hashamayim), ‘het leger van de hemel’: de sterren en de hemelse wezens.

Vergelijk Deut. 4:19.

שׂר הצבא (sar hatseva), ‘de overste van het leger’: dezelfde titel staat in Joz. 5:14 voor de overste van het leger van Yahweh.

Hier blijft open wie bedoeld wordt.

Wij schrijven ‘zijn’ met een kleine letter.

Wij volgen de voorgelezen tekst (qere) הוּרַם (hurram), ‘werd weggenomen’.

De geschreven tekst (ketiv) heeft הרים (herim), ‘hij nam weg’ of ‘hij verhief’: dan is het de hoorn die het offer wegneemt.

Wij volgen de qere.

Dit vers is moeilijk.

Wij vertalen zo letterlijk mogelijk: ‘een leger werd gegeven over het voortdurende offer, in overtreding’.

Het voorzetsel al kan ‘over’, ‘tegen’ of ‘naast’ betekenen, en tseva kan ‘leger’ of ‘dienst’ betekenen.

Wij laten dat open.

לפלמוני (lefalmoni), ‘tegen Palmoni’: het woord komt maar één keer voor.

Het kan een naam zijn, of ‘een zekere’ betekenen.

Wij laten het staan als naam.

ערב בקר אלפים ושׁלשׁ מאות (erev boqer alpayim ushelosh me'ot), ‘2300 avonden en ochtenden’: het kan 2300 dagen betekenen, of 2300 offers (1150 dagen met elk een avond- en een morgenoffer).

De tekst zegt het niet; wij laten het open.

כמראה גבר (kemar'eh gaver), ‘als het uiterlijk van een man’: gaver is een sterke man.

De naam Gabriël in vers 16 lijkt daarop.

Zie Ulai-kanaal (bij Susa; ligging onzeker): Het Ulai-kanaal lag bij Susa, in Elam.

Waarschijnlijk is het de rivier de Karkheh (Eulaeus) of een kanaal daarvan.

Dit is niet helemaal zeker.

גבריאל (Gavri'el), ‘Gabriël’: ‘man van El’, of ‘El is mijn sterkte’.

Hij komt ook voor in Dan. 9:21.

בן אדם (ven adam), ‘mensenkind’: zo wordt ook Ezechiël aangesproken (Ezech. 2:1).

Het is niet dezelfde uitdrukking als ‘mensenzoon’ in Dan. 7:13, die in het Aramees staat.

נרדמתי (nirdamti), ‘ik viel in diepe slaap’: hetzelfde werkwoord als in Jon. 1:5 en Gen. 2:21.

הזעם (hazza'am), ‘de verontwaardiging’: de toorn van Elohim over zijn volk.

Het woord staat ook in Jes. 10:5 en 26:20.

Zie Medië: Madai (Medië) lag in het noordwesten van het huidige Iran.

Zie Perzië (Parsa): Perzië (Parsa) is het kerngebied van de Perzen, het huidige Fars in het zuiden van Iran, rond Persepolis.

Het Perzische rijk reikte veel verder.

מלכי מדי ופרס (malkhei Madai uFaras), ‘de koningen van Medië en Perzië’: het tweetal horens van de ram.

יון (Yavan), ‘Javan’: de Hebreeuwse naam voor de Grieken en hun land (Gen. 10:2).

Wij laten de naam staan.

De vier koninkrijken uit dit ene volk worden niet bij naam genoemd.

Wij geven geen identificatie.

כהתם (kehatem), ‘wanneer het volmaakt is’: het werkwoord betekent ‘voltooid worden’; het kan ook ‘opraken’ betekenen.

De bedoeling is dat de overtreders hun maat vol hebben gemaakt.

ונפלאות (nifla'ot), ‘ontzagwekkende dingen’: het woord betekent letterlijk ‘wonderlijke dingen’, hier in een slechte betekenis: op ongekende wijze.

ובשׁלוה (uveshalvah), ‘in zorgeloosheid’: letterlijk ‘in rust’, het moment waarop mensen zich veilig voelen.

סתם (setom), ‘houd verzegeld’: letterlijk ‘sluit af’.

Het gezicht moet worden bewaard.

Vergelijk Dan. 12:4.

נהייתי (nihyeti), ‘ik was uitgeput’: het werkwoord betekent ‘kracht verliezen’ of ‘wegvallen’ en komt weinig voor.

Het kan ook ‘ik viel flauw’ betekenen.