Handelingen 11

Zie Judea: Judea is de Griekse en Romeinse naam voor het zuiden van het land, rond Jeruzalem en Betlehem.

Het komt overeen met het oude Juda.

ἔθνη (ethne), ‘de volken’: de niet-Joden; wij vertalen het overal zo (zie 9:15).

Het gaat om wat in 10:44–48 gebeurde. δέχομαι (dechomai), ‘aannemen’.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

διακρίνομαι (diakrinomai), ‘twisten’: hier ‘een geschil hebben’.

Hetzelfde werkwoord betekent in 10:20 en in vers 12 ‘twijfelen’. οἱ ἐκ περιτομῆς (hoi ek peritomes), ‘zij die uit de besnijdenis waren’: Joodse gelovigen; vergelijk 10:45.

ἀκροβυστία (akrobystia), ‘voorhuid’: wij schrijven ‘onbesneden’.

Het gaat om niet-Joden.

Het verwijt gaat vooral over het eten met hen (συνέφαγες), niet alleen over het binnengaan; vergelijk 10:28.

Zie Jafo: Jafo is het huidige Jaffa, aan de kust bij Tel Aviv.

Petrus vertelt hier opnieuw wat in 10:9–16 staat.

In vers 6 staan ook θηρία (theria), ‘wilde dieren’, die in 10:12 niet genoemd worden; verder zijn de afwijkingen klein.

Zie Caesarea (Caesarea Maritima): Caesarea Maritima, door Herodes de Grote gebouwd, lag aan de kust van Israël, ongeveer 50 km ten noorden van Tel Aviv.

Het was het verblijf van de Romeinse stadhouder.

τρεῖς ἄνδρες (treis andres), ‘drie mannen’: in 10:7 zijn het twee huisknechten en een soldaat.

De SBLGNT heeft in 10:19 alleen ‘mannen’.

τὸ πνεῦμα (to pneuma), ‘de Geest’: de Geest van Elohim, zoals in 10:19–20.

Het Grieks geeft de woorden van de Geest hier als onrechtstreekse rede (‘zei mij mee te gaan’).

Wij zetten alleen de rechtstreekse rede van de Geest rood (met aanhalingstekens, zoals in 10:19–20); onrechtstreekse rede blijft zwart, zoals in 20:23 en 21:4.

De ‘zes broers’ zijn waarschijnlijk de ‘enkele broers uit Jafo’ van 10:23.

Zie Jafo: Jafo is het huidige Jaffa, aan de kust bij Tel Aviv.

Hier staat ἀπόστειλον (aposteilon), ‘zend’, van ἀποστέλλω; in 10:5 en 10:32 staat πέμψον (pempson), ‘stuur’, van πέμπω.

Wij houden dat verschil.

De belofte in vers 14 (‘waardoor jij gered zult worden, jij en heel je huis’) staat niet in 10:3–6 of 10:30–32; Petrus vertelt hier iets wat Cornelius in hoofdstuk 10 niet zei.

ἐν ἀρχῇ (en arche), ‘in het begin’: waarschijnlijk de eerste uitstorting van de Geest in Jeruzalem (2:1–4).

Petrus noemt dit ‘het woord van de Heer’ (ῥῆμα τοῦ κυρίου).

Het zijn woorden van Yeshua, daarom staan ze rood.

Dezelfde woorden staan in 1:5 en lijken op Luc. 3:16 en Joh. 1:33, waar Johannes de Doper spreekt.

δωρεά (dorea), ‘gave’: de Heilige Geest (vergelijk 10:45). κωλύω (kolyo), ‘tegenhouden’.

Het Grieks heeft één lange voorwaardelijke zin (‘Als … wie was ik dan …?’); splitsen zou de redenering veranderen.

ἡσυχάζω (hesychazo), ‘stil worden’. μετάνοια (metanoia), ‘bekering’: letterlijk ‘verandering van denken’; wij vertalen het werkwoord μετανοέω overal met ‘zich bekeren’.

Zie Fenicië (kuststreek): Fenicië was de kuststrook aan de Middellandse Zee rond Tyrus en Sidon, nu vooral Libanon, met de aangrenzende kust van Israël en Syrië.

De grenzen zijn niet scherp.

Zie Cyprus: Cyprus is een eiland in het oosten van de Middellandse Zee, voor de kust van Syrië en Zuid-Turkije.

Barnabas kwam er vandaan.

Zie Antiochië (in Syrië): Antiochië aan de Orontes (nu Antakya, in het zuiden van Turkije) was de hoofdstad van de Romeinse provincie Syrië.

Daar werden de leerlingen voor het eerst Christenen genoemd.

Het is een ander Antiochië dan dat in Pisidië.

θλῖψις (thlipsis), ‘verdrukking’.

De vervolging na de dood van Stefanus staat in 8:1. Φοινίκη (Phoinike), ‘Fenicië’: de kuststreek rond Tyrus en Sidon. Ἀντιόχεια (Antiocheia), ‘Antiochië’: de stad in Syrië.

Zie Cyprus: Cyprus is een eiland in het oosten van de Middellandse Zee, voor de kust van Syrië en Zuid-Turkije.

Barnabas kwam er vandaan.

Zie Cyrene: Cyrene was de hoofdstad van Cyrenaica, in het noordoosten van het huidige Libië.

Er woonde een grote Joodse gemeenschap.

Zie Antiochië (in Syrië): Antiochië aan de Orontes (nu Antakya, in het zuiden van Turkije) was de hoofdstad van de Romeinse provincie Syrië.

Daar werden de leerlingen voor het eerst Christenen genoemd.

Het is een ander Antiochië dan dat in Pisidië.

Ἑλληνιστής (Hellenistes), ‘Hellenist’: zie 9:29 en 6:1.

Hier staat het tegenover vers 19 (‘alleen tot Joden’); daarom zijn hier waarschijnlijk niet-Joden bedoeld die Grieks spraken. εὐαγγελίζομαι (euangelizomai), ‘de goede boodschap brengen’.

Sommige handschriften hebben Ἕλληνας (Hellenas), ‘Grieken’, in plaats van Ἑλληνιστάς.

De SBLGNT heeft Ἑλληνιστάς.

χεὶρ κυρίου (cheir kyriou), ‘de hand van de Heer’: een beeld voor Zijn kracht, zoals ‘de hand van Yahweh’ in het Oude Testament (bijvoorbeeld Exod. 9:3; Richt. 2:15).

Hier gaat het om de Heer Yeshua van vers 20; daarom ‘Heer’. ἐπιστρέφω (epistrepho), ‘zich keren’: zie 9:35.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Antiochië (in Syrië): Antiochië aan de Orontes (nu Antakya, in het zuiden van Turkije) was de hoofdstad van de Romeinse provincie Syrië.

Daar werden de leerlingen voor het eerst Christenen genoemd.

Het is een ander Antiochië dan dat in Pisidië.

ἐξαπέστειλαν (exapesteilan), ‘zonden uit’, van ἀποστέλλω (apostello), ‘zenden’: zie 9:30.

‘In de oren’ is een Hebreeuwse uitdrukking voor ‘ter ore komen’.

χάρις (charis), ‘genade’. παρακαλέω (parakaleo), ‘aansporen’: ook ‘bemoedigen’ of ‘vertroosten’; verwant aan παράκλησις (9:31). πρόθεσις (prothesis), ‘voornemen’: een vaste wil.

Zie Tarsus: Tarsus, de stad waar Saulus geboren werd, lag in Cilicië, in het zuidoosten van het huidige Turkije, bij Mersin.

Zie Antiochië (in Syrië): Antiochië aan de Orontes (nu Antakya, in het zuiden van Turkije) was de hoofdstad van de Romeinse provincie Syrië.

Daar werden de leerlingen voor het eerst Christenen genoemd.

Het is een ander Antiochië dan dat in Pisidië.

χρηματίζω (chrematizo): hier ‘genoemd worden’ (in 10:22 ‘de aanwijzing krijgen’). Χριστιανός (Christianos), ‘Christen’: letterlijk ‘aanhanger van de Messias’, van χριστός (christos), ‘Messias’, ‘gezalfde’.

Het woord staat in het Nieuwe Testament nog in Hand. 26:28 en 1 Petr. 4:16.

Het Grieks zegt niet wie de naam gaf.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Zie Antiochië (in Syrië): Antiochië aan de Orontes (nu Antakya, in het zuiden van Turkije) was de hoofdstad van de Romeinse provincie Syrië.

Daar werden de leerlingen voor het eerst Christenen genoemd.

Het is een ander Antiochië dan dat in Pisidië.

Ἅγαβος (Hagabos), ‘Agabus’: een profeet; hij komt ook voor in 21:10. διὰ τοῦ πνεύματος (dia tou pneumatos), ‘door de Geest’: de Heilige Geest gaf hem de boodschap. οἰκουμένη (oikoumene), ‘bewoonde wereld’: de wereld die Grieken en Romeinen kenden. Κλαύδιος (Klaudios), ‘Claudius’: de Romeinse keizer Claudius (hij regeerde van 41 tot 54 n.Chr.).

Zie Judea: Judea is de Griekse en Romeinse naam voor het zuiden van het land, rond Jeruzalem en Betlehem.

Het komt overeen met het oude Juda.

διακονία (diakonia), ‘hulp’: hier een gift voor de nood van de broers in Judea; het woord is verwant aan διάκονος (diakonos), ‘dienaar’. εὐπορέω (euporeo), ‘over middelen beschikken’: ieder gaf naar vermogen.

πρεσβύτεροι (presbyteroi), ‘ouderlingen’: de leiders van de gemeente; in de gemeente vertalen wij het woord overal zo (ook 15:2).

In de evangeliën, en bij de leiders van het volk, staat ‘oudsten’. διὰ χειρός (dia cheiros), ‘door de hand van’: door bemiddeling van.