Jasher 74
12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243444546474849505152535455565758596061626364656667686970717273747576777879808182838485868788899091
Edom, Kittim en Afrika
Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Baäl-Hanan koning van Edom
1Na verloop van jaren stierf Saul, de koning van Edom, en Baäl-Hanan, de zoon van Achbor, regeerde in zijn plaats.
ויהי
(vayehi)
en het gebeurde
מקץ
(miqqets)
na verloop van
שנים
(shanim)
jaren
וימת
(vayamot)
en hij stierf
שאול
(sha'ul)
Saul
מלך
(malakh)
koning van
אדום
(Edom)
Edom
וימלוך
(vayemlokh)
en hij regeerde
תחתיו
(tachtav)
in zijn plaats
בעל
(ba'al)
Baäl-
חנן
(chonnan)
Hanan
בן
(ben)
zoon van
עכבור
(akhbor)
Achbor
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
Plaats
Zie Gen. 36:38 (Baäl-Hanan, de zoon van Achbor, regeerde na Saul).
Zie Seïr: Seïr (Edom) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.
Zie ookGen 36:38
2In het zestiende jaar van het koningschap van Mozes over Kush regeerde Baäl-Hanan, de zoon van Achbor, in het land Edom over alle zonen van Edom, achtendertig jaar.
בשנת
(bishnat)
in het jaar
שש
(shesh)
zestien
עשרה
(esreh)
tien
שנה
(shanah)
jaar
למלכות
(lemalkhut)
van het koningschap van
משה
(moshe)
Mozes
על
(al)
over
כוש
(Kush)
Kush
מלך
(malakh)
regeerde
חנן
(chonnan)
Hanan
בן
(ben)
zoon van
עכבור
(akhbor)
Achbor
בארץ
(ba'arets)
in het land
אדום
(Edom)
Edom
על
(al)
over
כל
(kol)
alle
בני
(bnei)
zonen van
אדום
(Edom)
Edom
שלושים
(sheloshim)
dertig
ושמונה
(ushmoneh)
en acht
שנה
(shanah)
jaar
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
Plaats
Zie Seïr: Seïr (Edom) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.
3In zijn dagen kwam Moab in opstand tegen het gezag van Edom, onder wiens gezag zij waren geweest in de dagen van Hadad, de zoon van Bedad, die hen en Midian sloeg en Moab onder het gezag van Edom onderwierp.
בימיו
(bimav)
in zijn dagen
פשע
(pasha)
kwam in opstand
מואב
(mo'av)
Moab
מתחת
(mittachat)
van onder
יד
(yad)
hand van
אדום
(Edom)
Edom
אשר
(asher)
die
היו
(hayu)
zij waren
תחת
(tachat)
onder
אדום
(Edom)
Edom
בימי
(bimei)
in de dagen van
הדד
(hadad)
Hadad
בן
(ben)
zoon van
בדד
(bedad)
Bedad
המכה
(hamakka)
die sloeg
אותם
(otam)
hen
ואת
(ve'et)
en (obj.)
מדין
(Midyan)
Midian
ויכניע
(vayakhni'a)
en onderwierp
את
(et)
(obj.)
מואב
(mo'av)
Moab
תחת
(tachat)
onder
יד
(yad)
hand van
אדום
(Edom)
Edom
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
Plaats
Zie Gen. 36:35 (Hadad, de zoon van Bedad, die Midian versloeg op het veld van Moab).
Zie ookGen 36:35
4Toen Baäl-Hanan, de zoon van Achbor, over de zonen van Edom regeerde, kwamen alle zonen van Moab in opstand tegen het gezag van Edom.
ויהי
(vayehi)
en het gebeurde
כמלוך
(kimlokh)
toen regeerde
בעל
(ba'al)
Baäl-
חנן
(chonnan)
Hanan
בן
(ben)
zoon van
עכבור
(akhbor)
Achbor
על
(al)
over
בני
(bnei)
zonen van
אדום
(Edom)
Edom
פשעו
(pash'u)
kwamen in opstand
כל
(kol)
alle
בני
(bnei)
zonen van
מואב
(mo'av)
Moab
מתחת
(mittachat)
van onder
יד
(yad)
hand van
אדום
(Edom)
Edom
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
Latinus koning van Kittim
5Angeas, de koning van Afrika, stierf in die dagen, en Azdrubal, zijn zoon, regeerde in zijn plaats.
ואנגיאס
(ve'angias)
en Angeas
מלך
(malakh)
koning van
אפריקה
(afriqa)
Afrika
מת
(met)
stierf
בימים
(bayyamim)
in de dagen
ההם
(hahem)
die
וימלוך
(vayemlokh)
en hij regeerde
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
בנו
(beno)
zijn zoon
תחתיו
(tachtav)
in zijn plaats
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
6In die dagen stierf Janiosj, de koning van de zonen van Kittim, en zij begroeven hem in zijn hal die hij voor zich had gebouwd in het dal van Kanfia, tot verblijf; en Latinus regeerde in zijn plaats.
ובימים
(uvayyamim)
en in de dagen
ההם
(hahem)
die
מת
(met)
stierf
יאניוש
(yaniush)
Janiosj
מלך
(malakh)
koning van
בני
(bnei)
zonen van
כיתים
(kitim)
Kittim
ויקברוהו
(veyiqbaruhu)
en begroeven hem
בהיכלו
(beheikhalo)
in zijn hal
אשר
(asher)
die
בנה
(Benah)
hij bouwde
לו
(lo)
voor hem
בבקעת
(beviqat)
in het dal van
כנפיא
(kanfya)
Kanfia
למושב
(lemoshav)
tot verblijf
וימלוך
(vayemlokh)
en hij regeerde
תחתיו
(tachtav)
in zijn plaats
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
Uitleg
Janiosj en Latinus: koningen van Kittim; het dal heet in de tekst כנפיא (Kanfia), in de Engelse vertaling ‘Canopia’.
7In het tweeëntwintigste jaar van het koningschap van Mozes over de zonen van Kush regeerde Latinus over alle zonen van Kittim, vijfenveertig jaar.
בשנת
(bishnat)
in het jaar
עשרים
(esrim)
twintig
ושתיים
(ushtayim)
en twee
שנה
(shanah)
jaar
למלכות
(lemalkhut)
van het koningschap van
משה
(moshe)
Mozes
על
(al)
over
בני
(bnei)
zonen van
כוש
(Kush)
Kush
מלך
(malakh)
regeerde
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
על
(al)
over
כל
(kol)
alle
בני
(bnei)
zonen van
כיתים
(kitim)
Kittim
ארבעים
(arba'im)
veertig
וחמש
(vechamesh)
en vijf
שנים
(shanim)
jaren
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
8Ook hij bouwde voor zich een zeer grote en machtige toren, en hij bouwde daarin een fraaie hal om in te wonen, om zijn koningschap naar recht te voeren.
ויבן
(vayiven)
en hij bouwde
לו
(lo)
voor hem
גם
(gam)
ook
הוא
(hu)
hij
מגדל
(migdal)
een toren
גדול
(gadol)
grote
ועצום
(ve'atsum)
en machtig
מאוד
(me'od)
zeer
ויבן
(vayiven)
en hij bouwde
בתוכו
(betocho)
daarin
היכל
(heikhal)
hal
נאה
(na'eh)
fraai
למושבו
(lemoshavo)
om in te wonen
להתנהג
(lehitnaheg)
om te leiden
במלכותו
(bemalkhuto)
in zijn koningschap
כמשפט
(kemishpat)
naar recht
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
9In het derde jaar van zijn regering liet hij een oproep uitgaan aan al zijn wijzen, en zij maakten voor hem veel schepen.
בשנת
(bishnat)
in het jaar
שלוש
(shalosh)
drie
למלכו
(lemalko)
van zijn regering
העביר
(he'evir)
liet uitgaan
קול
(qol)
een oproep
לכל
(lekhol)
aan al
חכמיו
(chakhamav)
zijn wijzen
ויעשו
(vaya'asu)
en zij maakten
לו
(lo)
voor hem
אוניות
(oniyyot)
schepen
הרבה
(harbeh)
zeer veel
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
Latinus tegen Azdrubal
10Latinus verzamelde heel zijn leger, en zij kwamen in schepen en gingen om te strijden tegen Azdrubal, de zoon van Angeas, de koning van Afrika; en zij kwamen in Afrika en leverden strijd tegen Azdrubal en zijn leger.
ויקבוץ
(vayiqbots)
en hij verzamelde
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
את
(et)
(obj.)
כל
(kol)
alle
חילו
(chelo)
zijn leger
ויבואו
(vayavo'u)
en zij kwamen
באוניות
(ba'oniyot)
in schepen
וילכו
(vayelkhu)
en zij gingen
להילחם
(lehillachem)
te strijden
עם
(im)
tegen
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
בן
(ben)
zoon van
אנגיאס
(angias)
Angeas
מלך
(malakh)
koning van
אפריקה
(afriqa)
Afrika
ויבואו
(vayavo'u)
en zij kwamen
אפריקה
(afriqa)
Afrika
ויערכו
(vaya'archu)
en zij stelden op
מלחמה
(milchamah)
oorlog
עם
(im)
tegen
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
ועם
(ve'im)
en tegen
חילו
(chelo)
zijn leger
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
11Latinus werd sterker dan Azdrubal, en Latinus veroverde van Azdrubal de waterleiding die Angeas, zijn vader, van de zonen van Kittim had meegebracht toen hij Jania, de dochter van Utsi, tot vrouw nam; en Latinus verwoestte de brug van die waterleiding en versloeg heel het leger van Azdrubal met een zeer zware slag.
ויחזק
(vayechazzeq)
en werd sterker
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
על
(al)
boven
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
וילכוד
(vayilkod)
en hij veroverde
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
מאת
(me'et)
van
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
את
(et)
(obj.)
תעלת
(te'alat)
de waterleiding van
המים
(hammayim)
het water
אשר
(asher)
die
הביא
(hevi)
bracht
אנגיאס
(angias)
Angeas
אביו
(aviv)
zijn vader
מאת
(me'et)
van
בני
(bnei)
zonen van
כיתים
(kitim)
Kittim
בקחתו
(beqachto)
toen hij nam
את
(et)
(obj.)
יאניה
(yaniya)
Jania
בת
(bat)
dochter van
עוצי
(utsi)
Utsi
לאישה
(le'ishah)
tot vrouw
ויהרוס
(vayaharos)
en hij verwoestte
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
את
(et)
(obj.)
גשר
(gesher)
brug van
התעלה
(hate'alah)
de waterleiding
ההיא
(hahi)
die
ויכה
(vayyakh)
en hij sloeg
את
(et)
(obj.)
כל
(kol)
alle
חיל
(chayil)
leger
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
מכה
(makkah)
een slag
רבה
(rabbah)
zware
מאוד
(me'od)
zeer
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
Uitleg
Zie Jasher 60–61 (Angeas neemt Jania, de dochter van Utsi uit Putsimna, tot vrouw; de waterleiding naar Afrika).
תעלה (te’alah), ‘waterleiding’: ook ‘kanaal’ of ‘greppel’.
12De overige helden van Azdrubal versterkten zich, en hun hart werd vervuld met afgunst, en zij verlangden te sterven, en zij leverden opnieuw strijd tegen Latinus, de koning van Kittim.
ויתחזקו
(vayitchazqu)
en zij versterkten zich
יתר
(yeter)
de rest van
גיבורי
(gibborei)
helden van
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
וימלא
(vaymale)
en het werd vervuld
ליבם
(libbam)
hun hart
קנאה
(qin'ah)
afgunst
וחפצו
(vekhafetsu)
en zij verlangden naar
במות
(bemot)
te sterven
ויערכו
(vaya'archu)
en zij stelden op
עוד
(od)
opnieuw
מלחמה
(milchamah)
oorlog
עם
(im)
tegen
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
מלך
(malakh)
koning van
כיתים
(kitim)
Kittim
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
13De strijd werd zwaar voor alle mannen van Afrika, en zij vielen allen gesneuveld voor Latinus, en ook koning Azdrubal viel in die strijd.
ותחזק
(vatechezaq)
en werd zwaar
המלחמה
(hammilchamah)
de oorlog
על
(al)
voor
כל
(kol)
alle
אנשי
(anshei)
mannen van
אפריקה
(afriqa)
Afrika
ויפלו
(vayippelu)
en zij vielen
כולם
(kullam)
allen
חללים
(chalalim)
gesneuvelden
לפני
(lifnei)
voor
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
ויפול
(vayippol)
en hij viel
גם
(gam)
ook
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
המלך
(hammelekh)
de koning
במלחמה
(bammilchamah)
in de oorlog
ההיא
(hahi)
die
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
Ushpezena en Anibal
14Azdrubal, de koning, had een zeer mooie dochter, en haar naam was Ushpezena. Alle mannen van Afrika borduurden haar beeld op hun kleding, vanwege haar grote schoonheid en haar fraaie uiterlijk.
ולאזדרובל
(ulazdrubal)
en aan Azdrubal
המלך
(hammelekh)
de koning
בת
(bat)
een dochter
יפה
(yafah)
mooi
מאד
(me'od)
zeer
ושמה
(ushmah)
en haar naam
אושפיזיונה
(ushpiziyona)
Ushpezena
וירקמו
(vayyirqemu)
en zij borduurden
כל
(kol)
alle
אנשי
(anshei)
mannen van
אפריקה
(afriqa)
Afrika
את
(et)
(obj.)
צלמה
(tsalmah)
haar beeld
על
(al)
op
בגדיהם
(bigdehem)
hun kleren
מרוב
(merov)
vanwege de grootte van
יופיה
(yofyah)
haar schoonheid
וטוב
(vetov)
en goed
מראיה
(mar'eha)
haar uiterlijk
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
Lezing
De verzen 14–23 ontbreken in het Hebreeuws van Livorno 1870 (Ushpezena, de dochter van Azdrubal, wordt de vrouw van Latinus; Anibal wordt koning van Afrika en voert oorlog in Kittim).
Zij zijn vertaald uit de Jeruzalemse druk van Sefer haYashar (uitg.
Ezra Batzri, deel Sjemot, blz. 236), waar ze wel staan.
15De mannen van Latinus zagen Ushpezena, de dochter van Azdrubal, en prezen haar bij Latinus, hun koning.
ויראו
(vayiru)
en zij zagen
אנשי
(anshei)
mannen van
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
את
(et)
(obj.)
אושפיזיונה
(ushpiziyona)
Ushpezena
בת
(bat)
dochter van
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
ויהללו
(vaye'halelu)
en zij prezen
אותה
(otah)
haar
אל
(el)
tot
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
מלכם
(malkam)
hun koning
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
16Latinus gaf bevel en zij brachten haar tot hem; Latinus nam Ushpezena tot vrouw, keerde om en ging terug op zijn weg naar Kittim.
ויצו
(vayetsav)
en hij gebood
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
ויביאוה
(vayyevi'uha)
en zij brachten haar
אליו
(elav)
naar hem
ויקח
(vayikkach)
en hij nam
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
את
(et)
(obj.)
אושפיזיונה
(ushpiziyona)
Ushpezena
לאשה
(le'ishah)
tot een vrouw
ויפן
(vayyifen)
en hij keerde om
וישב
(vayyashev)
en hij ging terug
אל
(el)
tot
דרכו
(darko)
zijn weg
כתימה
(kitima)
naar Kittim
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
17Na de dood van Azdrubal, de zoon van Angeas, toen Latinus uit de oorlog naar zijn land terugkeerde, stonden alle bewoners van Afrika op. Zij namen Anibal, de zoon van Angeas, de broer van Azdrubal, die jonger was dan hij, en maakten hem koning in de plaats van zijn broer over heel het land Afrika.
ויהי
(vayehi)
en het gebeurde
אחרי
(acharei)
na
מות
(mot)
de dood van
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
בן
(ben)
zoon van
אנגיאס
(angias)
Angeas
בשוב
(beshuv)
bij het terugkeren
לטיאנוס
(latiyanus)
Latinus
מהמלחמה
(mehammilchamah)
van de oorlog
אל
(el)
tot
ארצו
(artso)
zijn land
ויקומו
(vayaqumu)
en zij stonden op
כל
(kol)
alle
יושבי
(yoshvei)
bewoners van
אפריקה
(afriqa)
Afrika
ויקחו
(vayyiqchu)
en zij namen
את
(et)
(obj.)
אניבל
(anibal)
Anibal
בן
(ben)
zoon van
אנגיאס
(angias)
Angeas
אחי
(echi)
de broer van
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
הקטן
(haqqaton)
de jongere
ממנו
(mimmennu)
dan hij
וימליכו
(vayamlikhu)
en zij maakten tot koning
אותו
(oto)
hem
תחת
(tachat)
in de plaats van
אחיו
(achiv)
zijn broer
על
(al)
over
כל
(kol)
alle
ארץ
(erets)
land van
אפריקה
(afriqa)
Afrika
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
18Toen hij koning was, overlegde hij om naar Kittim te gaan om tegen de zonen van Kittim te strijden, ter wraak voor Azdrubal, zijn broer, en ter wraak voor de bewoners van Afrika; en hij deed zo.
ויהי
(vayehi)
en het gebeurde
במלכו
(bemalko)
toen hij koning werd
ויתיעץ
(vayyit'ats)
en hij overlegde
ללכת
(lalekhet)
om te gaan
כתימה
(kitima)
naar Kittim
להלחם
(lehilachem)
om te strijden
את
(et)
(obj.)
בני
(bnei)
zonen van
כתים
(Kittim)
de Kittim
לנקום
(linqom)
om te wreken
את
(et)
(obj.)
נקמת
(niqmat)
de wraak voor
אזדרובל
(azdrubal)
Azdrubal
אחיו
(achiv)
zijn broer
ואת
(ve'et)
en (obj.)
נקמת
(niqmat)
de wraak voor
יושבי
(yoshvei)
bewoners van
אפריקה
(afriqa)
Afrika
ויעש
(vayya'as)
en hij deed
כן
(ken)
zo
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
19Hij maakte vele schepen, kwam daarmee met heel zijn leger en ging naar Kittim.
ויעש
(vayya'as)
en hij maakte
אניות
(oniyyot)
schepen
הרבה
(harbeh)
zeer veel
ויבא
(vayavo)
en hij kwam
בהם
(bahem)
daarmee
עם
(im)
met
כל
(kol)
alle
חילו
(chelo)
zijn leger
וילך
(vayelekh)
en hij ging
כתימה
(kitima)
naar Kittim
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
20Anibal streed tegen de zonen van Kittim; de zonen van Kittim vielen gesneuveld voor Anibal en zijn leger, en Anibal nam wraak voor zijn broer.
וילחם
(vayillachem)
en hij streed
אניבל
(anibal)
Anibal
את
(et)
(obj.)
בני
(bnei)
zonen van
כתים
(Kittim)
de Kittim
ויפלו
(vayippelu)
en zij vielen
בני
(bnei)
zonen van
כתים
(Kittim)
de Kittim
חללים
(chalalim)
gesneuveld
לפני
(lifnei)
voor
אניבל
(anibal)
Anibal
וחילו
(vechelo)
en zijn leger
וינקם
(vayyinqom)
en hij nam wraak
אניבל
(anibal)
Anibal
את
(et)
(obj.)
נקמת
(niqmat)
de wraak voor
אחיו
(achiv)
zijn broer
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
21Anibal streed achttien oorlogen tegen de zonen van Kittim, en Anibal bleef in het land Kittim en legerde zich daar lange tijd.
וילחם
(vayillachem)
en hij streed
אניבל
(anibal)
Anibal
עם
(im)
tegen
בני
(bnei)
zonen van
כתים
(Kittim)
de Kittim
שמנה
(shemoneh)
acht
עשרה
(esreh)
tien
מלחמות
(milchamot)
oorlogen
וישב
(vayyashev)
en hij bleef
אניבל
(anibal)
Anibal
בארץ
(ba'arets)
in het land
כתים
(Kittim)
de Kittim
ויחן
(vayichan)
en hij sloeg zijn kamp op
עליה
(aleha)
erin
ימים
(yamim)
dagen
רבים
(rabbim)
vele
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
Lezing
שמנה עשרה מלחמות (‘achttien oorlogen’) staat er; Noah’s Engelse vertaling heeft ‘achttien jaar’.
22Anibal sloeg de zonen van Kittim met een zeer zware slag; hij doodde hun groten en hun vorsten, en van de rest van het volk sloeg hij ongeveer tachtigduizend man.
ויכה
(vayyakh)
en hij sloeg
אניבל
(anibal)
Anibal
מבני
(mibbnei)
onder de zonen van
כתים
(Kittim)
de Kittim
מכה
(makkah)
een slag
רבה
(rabbah)
zware
מאד
(me'od)
zeer
ויהרוג
(veyahrog)
en hij doodde
את
(et)
(obj.)
גדוליהם
(gedolehem)
hun groten
ואת
(ve'et)
en (obj.)
שריהם
(sareihem)
hun vorsten
ומיתר
(umiyyeter)
en van de rest van
העם
(ha'am)
het volk
הכה
(hikkah)
sloeg hij
כשמונים
(keshemonim)
ongeveer tachtig
אלף
(elef)
duizend
איש
(ish)
man
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)
23Na vele dagen en jaren keerde Anibal terug naar zijn land Afrika en regeerde in veiligheid in Afrika, in de plaats van zijn broer.
ויהי
(vayehi)
en het gebeurde
מקץ
(miqqets)
na verloop van
ימים
(yamim)
dagen
רבים
(rabbim)
vele
ושנים
(ushanim)
en jaren
ויפן
(vayyifen)
en hij keerde om
וישב
(vayyashev)
en hij keerde terug
אניבל
(anibal)
Anibal
אל
(el)
tot
ארצו
(artso)
zijn land
אפריקה
(afriqa)
Afrika
וימלוך
(vayemlokh)
en hij regeerde
לבטח
(lavetach)
in veiligheid
באפריקה
(be'afriqa)
in Afrika
תחת
(tachat)
in de plaats van
אחיו
(achiv)
zijn broer
Bron: Sefer haYashar (Livorno 1870)