1 Korintiërs 9

ἐλεύθερος (eleutheros), ‘vrij’. ἀπόστολος (apostolos), ‘apostel’: iemand die gezonden is. ἑόρακα (heoraka), ‘ik heb gezien’: de Griekse tijd wijst op een gebeurtenis die blijvend is.

Paulus bedoelt zijn ontmoeting met de verrezen Yeshua; zie 1 Kor. 15:8 en Hand. 9:3–6. ἔργον (ergon), ‘werk’. ἐν κυρίῳ (en kyrio), ‘in de Heer’: de Heer is Yeshua.

σφραγίς (sfragis), ‘zegel’: een stempel die echtheid aantoont.

De gemeente in Korinte bewijst dat Paulus’ apostelschap echt is.

ἀπολογία (apologia), ‘verdediging’. ἀνακρίνω (anakrino), ‘onderzoeken’: ook ‘ondervragen, ter verantwoording roepen’; zo ook in 1 Kor. 2:14–15 en 4:3–4.

ἐξουσία (exousia), ‘recht’: ook ‘bevoegdheid, vrijheid, gezag’.

Het woord staat in dit hoofdstuk in de verzen 4, 5, 6, 12 en 18 en betekent steeds het recht dat Paulus als apostel heeft.

Wij houden ‘recht’ waar het om een bevoegdheid gaat (ook 8:9) en ‘gezag’ waar het om zeggenschap gaat (11:10; 15:24). μὴ οὐκ (me ouk) leidt een vraag in waarop het antwoord ‘ja’ moet zijn.

Paulus zegt hier ‘wij’, ook in de verzen 5, 6, 11 en 12; vanaf vers 15 zegt hij ‘ik’.

ἀδελφὴν γυναῖκα (adelfen gynaika), ‘een zuster als vrouw’: een gelovige vrouw als echtgenote.

Het Grieks kan ook ‘een zuster, een vrouw’ betekenen. περιάγω (periago), ‘meenemen, rondvoeren’. Κηφᾶς (Kefas) is de Aramese naam, ‘rots’, van Petrus.

‘De broers van de Heer’ zijn de broers van Yeshua.

Barnabas is Paulus’ metgezel in Handelingen.

ὀψώνιον (opsonion), ‘soldij’: het loon of onderhoud van een soldaat; ‘op eigen kosten’ is: zelf de soldij betalen. ποιμαίνω (poimaino), ‘weiden’: een kudde hoeden.

κατὰ ἄνθρωπον (kata anthropon), ‘naar menselijke maat’: zoals mensen redeneren. νόμος (nomos), ‘wet’: hier de tora, de eerste vijf boeken en het onderwijs van Mozes.

Aanhaling van Deut. 25:4.

Ons Hebreeuws heeft: ‘Je mag een stier niet muilbanden als hij aan het dorsen is’.

De Griekse tekst heeft: ‘Je mag een dorsende stier niet muilbanden’. κημόω (kemoo), ‘muilbanden’: de bek dichtbinden. μέλει (melei), ‘bezorgd zijn om’.

De vraag verwacht ‘nee’: Paulus bedoelt dat het gebod meer dan de dieren raakt.

Het citaat staat zwart: Paulus haalt het aan.

Het Grieks heeft bij ‘Hij zegt het’ geen onderwerp; wij lezen Elohim, de gever van de wet. πάντως (pantos), ‘zeker, in elk geval’. ἀροτριάω (arotriao), ‘ploegen’; ἀλοάω (aloao), ‘dorsen’.

Het Grieks laat het werkwoord bij ‘de dorser’ weg; wij laten het ook weg. μετέχω (metecho), ‘deelhebben’: een deel van de opbrengst krijgen.

πνευματικά (pneumatika), ‘het geestelijke’: wat de Geest geeft, de boodschap. σαρκικά (sarkika), ‘het vleselijke’: wat bij het vlees hoort, de aardse en stoffelijke dingen zoals eten en geld; σάρξ (sarx), ‘vlees’. σπείρω (speiro), ‘zaaien’; θερίζω (therizo), ‘oogsten’.

ἐξουσία (exousia), ‘recht’: zie vers 4. στέγω (stego), ‘verdragen’: ook ‘dichthouden, dekken’. ἐγκοπή (enkope), ‘hindernis’: een belemmering in de weg.

ἱερά (hiera), ‘heilige diensten’: de heilige dingen en taken van de tempel; ἱερόν (hieron), ‘tempel’. θυσιαστήριον (thysiasterion), ‘altaar’. συμμερίζομαι (symmerizomai), ‘samen delen’: de dienaars van het altaar krijgen een deel van de offers.

διατάσσω (diatasso), ‘bevelen’. καταγγέλλω (katangello), ‘verkondigen’.

Paulus verwijst naar een gebod van Yeshua en haalt Zijn woorden niet letterlijk aan; daarom staat dit vers zwart.

κέχρημαι (kechremai), ‘ik heb gebruik gemaakt’. καύχημα (kauchema), ‘roem’.

De Griekse zin breekt na ‘dan’ af en gaat verder met een nieuwe zin; wij laten de breuk zien met ‘…’ en zetten ‘niemand’ in de nieuwe zin voorop. κενόω (kenoo), ‘ledig maken’: tot niets maken.

ἀνάγκη (anagke), ‘dwang, noodzaak’: Paulus kan niet kiezen of hij de goede boodschap brengt. οὐαί (ouai), ‘wee’.

ἑκών (hekon), ‘vrijwillig’; ἄκων (akon), ‘onvrijwillig, tegen wil en dank’. μισθός (misthos), ‘loon’. οἰκονομία (oikonomia), ‘beheer’: de taak van een beheerder die het eigendom van een ander beheert. πεπίστευμαι (pepisteumai), ‘mij is toevertrouwd’.

ἀδάπανος (adapanos), ‘zonder kosten’. καταχράομαι (katachraomai), ‘ten volle gebruiken’: het Grieks kan ook ‘misbruiken’ betekenen.

Paulus kiest ervoor zijn recht niet ten volle te gebruiken.

ἐδούλωσα (edoulosa), ‘ik heb tot knecht gemaakt’, van δοῦλος (doulos), ‘knecht’: letterlijk ‘slaaf’. κερδαίνω (kerdaino), ‘winnen’. τοὺς πλείονας (tous pleionas), ‘de meesten’: ook ‘meer’ of ‘een groter aantal’.

ὑπὸ νόμον (hypo nomon), ‘onder de wet’: wie leeft onder de tora van Mozes.

‘Joden’ zijn hier Israëlieten die de wet houden.

Het Grieks heeft de tussenzin ‘hoewel ik zelf niet onder de wet ben’ midden in de zin; wij zetten hem als aparte zin erachter.

Paulus bedoelt dat hij zich in gewoonten aanpast, zonder zelf door de wet gebonden te zijn.

ἄνομος (anomos), ‘zonder wet’: wie buiten de wet van Mozes staat, de volken. ἔννομος Χριστοῦ (ennomos Christou), ‘gebonden aan de wet van de Messias’: letterlijk ‘in de wet van de Messias’.

Het Grieks heeft ‘al ben ik niet zonder wet voor Elohim’ als tussenzin; wij maken er een aparte zin van.

ἀσθενής (asthenes), ‘zwak’: wie in het geloof of in het geweten zwak is, zie 1 Kor. 8:7–12. σῴζω (sozo), ‘redden’.

συγκοινωνός (synkoinonos), ‘deelgenoot’, van κοινωνία (koinonia), ‘gemeenschap’: Paulus wil zelf delen in de goede boodschap, in wat deze brengt.

στάδιον (stadion), ‘stadion’: de renbaan. βραβεῖον (brabeion), ‘prijs’: de prijs van de winnaar. καταλαμβάνω (katalambano), ‘grijpen’: ook ‘bemachtigen, te pakken krijgen’.

Het Grieks noemt geen voorwerp; wij lezen de prijs en schrijven ‘hem’.

ἀγωνίζομαι (agonizomai), ‘meedoen aan een wedstrijd, strijden’. ἐγκρατεύομαι (enkrateuomai), ‘zich beheersen’: zich onthouden van wat de wedstrijd schaadt; verwant met ἐγκράτεια (enkrateia), ‘zelfbeheersing’ in Gal. 5:23. στέφανος (stefanos), ‘krans’: de prijs van de winnaar. φθαρτός (fthartos), ‘vergankelijk’; ἄφθαρτος (afthartos), ‘onvergankelijk’.

ἀδήλως (adelos), ‘in het ongewisse’: ook ‘zonder duidelijk doel’. πυκτεύω (pykteuo), ‘boksen’. ἀέρα δέρων (aera deron), ‘lucht slaand’: een bokser die in de lucht slaat en niemand raakt.

ὑπωπιάζω (hypopiazo), ‘tuchtigen’: letterlijk ‘onder het oog slaan’, een blauw oog slaan; een woord uit het boksen. δουλαγωγέω (doulagogeo), ‘tot knecht maken’: letterlijk ‘als knecht wegleiden’. κηρύσσω (kerysso), ‘verkondigen’: als heraut uitroepen. ἀδόκιμος (adokimos), ‘afgekeurd’: niet de toets doorstaan.

Paulus bedoelt dat hij zelf niet buiten de prijs wil vallen.