Jubileeën 30

Zie Gen. 33:18–20.

Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.

Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat de tekst hier twee lezingen samenvoegt: ‘Salem’, de naam van een stad, en ‘vrede’ (Hebreeuws sjalom); zie Gen. 33:18.

Zie Gen. 34:1–2.

De naam Sichem staat in de Beta-tekst in verschillende vormen: ሴኬም, ሰዊማ, ሰቂሞን en ሰቂማ; overal is Sichem vertaald.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat zij een klein meisje was, een kind van twaalf jaar; dat staat niet in de Beta-tekst.

Zie Gen. 34:4–12.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft: ‘hij smeekte haar vader en haar broers dat zij hem tot vrouw gegeven zou worden’, en daarna nog: ‘En Jakob en zijn zonen waren vertoornd op de mannen van Sichem, want zij hadden Dina, hun zuster, onteerd; en zij spraken met boze bedoeling tot hen en handelden bedrieglijk met hen en misleidden hen’; dat staat niet in de Beta-tekst.

Zie Gen. 34:25–26.

Zie Sichem: Sichem lag bij het huidige Nablus, tussen de bergen Gerizim en Ebal.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en opdat het zo niet opnieuw gedaan zou worden in Israël dat een maagd van Israël onteerd wordt’; dat staat niet in de Beta-tekst.

Charles merkt op dat in de wet van Mozes het verbranden van de vrouw alleen is bepaald voor de dochter van een priester die zich prostitueert (Lev. 21:9).

Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en de vrouw zullen zij met vuur verbranden, omdat zij de naam van het huis van haar vader onteerd heeft, en zij zal uit Israël uitgeroeid worden’; dat staat niet in de Beta-tekst.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en ieder man die het onrein gemaakt heeft, zal zeker sterven: zij zullen hem met stenen stenigen’; in de Beta-tekst staat dit alleen in vers 9.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat het verbod in Lev. 18:21 om kinderen aan Molek te geven, hier wordt opgevat als het uithuwelijken van een kind aan een niet-Israëliet; zo ook in de Targum van Pseudo-Jonatan.

Zie ook Lev. 20:2–5.

Zie Gen. 34:14.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘of aan een man van de volken een van zijn dochters gegeven heeft’; dat staat niet in de Beta-tekst.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘als hij dit doet, of zijn ogen sluit voor hen die onreinheid bedrijven, of voor hen die het heiligdom van Yahweh ontwijden, of voor hen die Zijn heilige naam ontheiligen, dan zal het hele volk samen geoordeeld worden voor alle onreinheid en ontheiliging van deze man’; dat staat niet in de Beta-tekst.

ተምዕዞ: de betekenis is niet zeker; Charles heeft ‘de geur van aangename reuk’.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) zet ‘en geen partijdigheid’ tussen haakjes als dubbele lezing; de Beta-tekst heeft beide uitdrukkingen.

Charles heeft aan het slot nog: ‘en zo zal het gaan met elke man of vrouw in Israël die het heiligdom ontwijdt’; dat staat niet in de Beta-tekst.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘zie hoe het de mannen van Sichem en hun zonen verging: hoe zij in de handen van twee zonen van Jakob overgeleverd werden, en zij doodden hen onder pijniging, en het werd hun tot gerechtigheid gerekend, en het is voor hen als gerechtigheid opgeschreven’; dat staat niet in de Beta-tekst.

Charles merkt op dat in Jub. 32:3 een andere reden voor de keuze van Levi wordt gegeven; zie ook Testament van Levi 4:2.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en opdat Levi en zijn zonen voor eeuwig gezegend zijn; want hij was ijverig om gerechtigheid en oordeel en wraak uit te voeren op allen die tegen Israël opstonden’; dat staat niet in de Beta-tekst.

ያዐርጉ (‘zij brengen omhoog’): Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft ‘zij schrijven in’.

Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat de uitdrukking ‘boek van de levenden’ uit het Oude Testament komt (zie Ex. 32:32 en Ps. 69:29) en eerst de tijdelijke zegeningen van het volk betrof, maar later ook het eeuwige leven aanduidde; zie ook Openb. 3:5 en 13:8 en Henoch 47:3.

Zie Gen. 34:27–29.

Zie Sichem: Sichem lag bij het huidige Nablus, tussen de bergen Gerizim en Ebal.

መራዕዮሙ (letterlijk ‘hun weiden’): Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft ‘hun kudden’.

Zie Gen. 34:30.

ወተናገረ ምስሌሆሙ (‘en hij sprak met hen’): Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft ‘en hij verweet hun’.

Zie Gen. 35:5.