Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Het bevel aan Abraham
1En Yahweh zei tot hem: „Abraham, Abraham!” En hij zei: Zie, hier ben ik.
ወይቤሎ
(wäybelo)
en zeide tot hem
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
ወይቤ
(wäybe)
en hij zei
ነየ
(näyä)
zie
አነ
(änä)
hier ben ik
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
2En Hij zei tot hem: „Neem je zoon, je geliefde, die je liefhebt, Isaak, en ga naar het hoge land en laat hem opgaan op een van de bergen die Ik je zal tonen.”
ወይቤሎ
(wäybelo)
en Hij zei
ንሥእ
(nes)
neem
ወልደከ
(wäldäkä)
je zoon
ፍቁረከ
(fequräkä)
je geliefde
ዘታፈቅር
(zätafäqr)
die je liefhebt
ይስሐቅሃ
(yeshäqha)
Isaak
ወሖር
(wähor)
en ga
ውስተ
(westä)
naar
ምደር
(medär)
het land
ልዕልት
(lelt)
hoog
ወአዕርጎ
(wäärgo)
en laat hem opgaan
ውስተ
(westä)
op
አሐዱ
(ähädu)
een
እምአድባር
(emädbar)
van de bergen
ዘአነ
(zäänä)
die Ik
አየድዐከ
(äyädäkä)
je zal tonen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 22:2.
Uitleg
ፍቁረከ (‘je geliefde’) en ምደር ልዕልት (‘het hoge land’): Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat de Septuaginta (Gen. 22:2) ‘geliefde’ en ‘het hoge land’ heeft; de Masoretische tekst heeft ‘enige’ en ‘het land Moria’.
3En hij stond 's morgens op en laadde zijn ezel op, en hij nam twee van zijn dienaren met zich mee en Isaak, zijn zoon, en hij kloofde het hout van het brandoffer en ging naar de plaats, op de derde dag.
ወአሌለየ
(wääleläyä)
en hij stond op
በነገህ
(bänägäh)
in de morgen
ወጸዐነ
(wätsäänä)
en laadde op
አድግቶ
(ädgto)
zijn ezel
ወክልኤተ
(wäkletä)
en twee
ደቆ
(däqo)
zijn dienaren
ነሥአ
(näsä)
nam
ምስሌሁ
(meslehu)
met hem
ወይስሐቅሃ
(wäyshäqha)
en Isaak
ወልዶ
(wäldo)
zijn zoon
ወዕፀወ
(wätsäwä)
en het hout van
መሥዋዕት
(mäswat)
brandoffer
ሠፀረ
(sätsärä)
kliefde hij
ወሖረ
(wähorä)
en ging
ወስተ
(wästä)
naar
መካን
(mäkan)
de plaats
በሠሉስ
(bäsälus)
op de derde
ዕለት
(elät)
dag
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
4En hij kwam bij een put van water, en hij zei tot zijn dienaren: Blijf hier bij de ezel, en ik en het kind zullen gaan, en nadat wij aanbeden hebben, zullen wij bij jullie terugkeren.
ወበጽሐ
(wäbätshä)
en hij kwam
እስከ
(eskä)
tot
ዐዘቅተ
(äzäqtä)
de bron van
ማይ
(may)
water
ወይቤ
(wäybe)
en hij zei
ለደቁ
(lädäqu)
tot zijn dienaren
ንበሩ
(nebäru)
blijf
ዝየ
(zeyä)
hier
ምስለ
(meslä)
met
አድግት
(ädgt)
de ezel
ወአነ
(wäänä)
en ik
ወሕፃን
(wähtsan)
en het kind
ነሐውር
(nähäwr)
zullen gaan
ወሰጊደነ
(wäsägidänä)
en nadat wij aanbeden hebben
ንገብእ
(negäb)
zullen wij terugkeren
ኀቤክሙ
(khäbekmu)
bij jullie
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
5En hij nam het hout van het brandoffer en legde het op de schouder van Isaak, zijn zoon, en hij nam in zijn hand vuur en een mes.
ወነሥአ
(wänäsä)
en nam
ዕፀ
(etsä)
het hout van
መሥዋዕት
(mäswat)
brandoffer
ወአስከሞ
(wääskämo)
en legde op zijn schouder
ለይስሐቅ
(läyshäq)
Isaak
ወልዱ
(wäldu)
zijn zoon
ወነሥአ
(wänäsä)
en hij nam
በእዴሁ
(bädehu)
in zijn hand
እሳተ
(esatä)
vuur
ወመጥባሕተ
(wämätbahtä)
en een mes
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 22:7.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog Abrahams antwoord ‘Zie, hier ben ik, mijn zoon’ en Isaaks vraag: ‘Zie het vuur en het mes en het hout, maar waar is het schaap voor het brandoffer, vader?’; in de Beta-tekst staat alleen ‘Vader’.
7En hij zei: Yahweh zal Zich een schaap voor het brandoffer voorzien, mijn zoon.
ወይቤ
(wäybe)
en hij zei
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ያሬኢ
(yarei)
zal voorzien
ሎቱ
(lotu)
voor Zich
በግዐ
(bägä)
een schaap
ለጽንሓሕ
(lätsnhah)
voor het brandoffer
ወልድየ
(wäldyä)
mijn zoon
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 22:8.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft: ‘Elohim zal Zich een schaap voor een brandoffer voorzien, mijn zoon’, en hierna nog dat hij de plaats van de berg van Elohim naderde; dat laatste staat niet in de Beta-tekst.
8En hij bouwde een altaar en legde het hout op het altaar, en hij bond Isaak, zijn zoon, en legde hem op het hout dat boven op het altaar was, en strekte zijn hand uit om het mes te nemen om Isaak, zijn zoon, te slachten.
ወሐነጸ
(wähänätsä)
en bouwde
ምሥዋዐ
(meswaä)
een altaar
ወአንበረ
(wäänbärä)
en legde
ዕፀወ
(etsäwä)
het hout
ዲበ
(dibä)
op
መሥዋዕት
(mäswat)
het altaar
ወአሰረ
(wääsärä)
en bond
ይስሐቅሃ
(yeshäqha)
Isaak
ወልዶ
(wäldo)
zijn zoon
ወአንበሮ
(wäänbäro)
en legde hem
ዲበ
(dibä)
op
ዕፀው
(etsäw)
het hout
ዘመልዕልተ
(zämälltä)
dat boven op
ምሥዋዕ
(meswa)
het altaar
ወሰፍሐ
(wäsäfhä)
en hij strekte uit
እዴሁ
(edehu)
zijn hand
ይንሥእ
(yens)
om te nemen
መጥባሕተ
(mätbahtä)
het mes
ከመ
(kämä)
om
ይዝብሖ
(yezbho)
hem te slachten
ለይስሐቅ
(läyshäq)
Isaak
ወልዱ
(wäldu)
zijn zoon
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
9En ik stond voor Hem en voor de vorst Mastema, en Yahweh zei: „Zeg hem dat hij zijn hand niet op het kind legt en dat hij hem niets doet, want Ik heb leren kennen dat hij Yahweh vreest.”
ወአነ
(wäänä)
en ik
ቆምኩ
(qomku)
stond
ቅድሜሁ
(qedmehu)
voor Hem
ወቅድመ
(wäqdmä)
en voor
መኰንነ
(mäkwännä)
de vorst
መስቴማ
(mästema)
Mastema
ወይቤ
(wäybe)
en zei
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
በሎ
(bälo)
zeg hem
ኢያውርድ
(iyawrd)
dat hij niet legge
እዴሁ
(edehu)
zijn hand
ላዕለ
(lalä)
op
ሕፃን
(hetsan)
kind
ወኢይግበር
(wäiygbär)
en dat hij niet doe
ምንተኒ
(mentäni)
iets
ላዕሌሁ
(lalehu)
hem
እስመ
(esmä)
omdat
አእመርኩ
(ämärku)
heb Ik leren kennen
ከመ
(kämä)
dat
ፈራሄ
(färahe)
een vrezer van
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ውእቱ
(wetu)
is
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 22:12.
Uitleg
መስቴማ (‘Mastema’): Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat de naam hier de hele klasse van de boze geesten aanduidt, elders hun vorst.
10En ik riep hem uit de hemel en zei tot hem: Abraham! En hij schrok en zei: Zie, hier ben ik.
ጸዋዕክዎ
(tsäwakwo)
ik riep hem
እምሰማይ
(emsämay)
uit de hemel
ወእቤሎ
(wäbelo)
en ik zei tot hem
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
ወደንገፀ
(wädängätsä)
en hij schrok
ወይቤ
(wäybe)
en zei
ነየ
(näyä)
zie
አነ
(änä)
hier ben ik
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
11En ik zei tot hem: Steek je hand niet uit tegen het kind en doe hem niets, want nu heb ik geleerd dat je Yahweh vreest, en je hebt je zoon, je eerstgeborene, niet voor mij gespaard.
ወእቤሎ
(wäbelo)
en ik zei tot hem
ኢትፈኑ
(itfänu)
steek niet uit
እዴከ
(edekä)
je hand
ዲበ
(dibä)
tegen
ሕፃን
(hetsan)
kind
ወኢትግበረ
(wäitgbärä)
en doe niet
ምንተኒ
(mentäni)
iets
ዲቤሁ
(dibehu)
hem
እስመ
(esmä)
omdat
ይእዜ
(yeze)
nu
አእመርኩ
(ämärku)
heb ik leren kennen
ከመ
(kämä)
dat
ፈራሄ
(färahe)
een vrezer van
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
አንተ
(äntä)
U
ወኢመሐከ
(wäimähäkä)
en niet gespaard hebt
ወልደከ
(wäldäkä)
je zoon
በኵረከ
(bäkwräkä)
je eerstgeborene
እምኔየ
(emneyä)
voor mij
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
12En de vorst Mastema werd beschaamd. En Abraham sloeg zijn ogen op en zag, en zie, een ram, gevangen bij zijn horens, en Abraham ging en nam de ram en liet hem opgaan als brandoffer in plaats van zijn zoon.
ወተኀፍረ
(wätäkhäfrä)
en werd beschaamd
መኰንነ
(mäkwännä)
de vorst
መስቴማ
(mästema)
Mastema
ወአንሥአ
(wäänsä)
en hij hief op
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
አዕይንቲሁ
(äyntihu)
zijn ogen
ወርእየ
(wäryä)
en hij zag
ወናሁ
(wänahu)
en zie
አሐዱ
(ähädu)
één
በሐኵ
(bähäkw)
een ram
እኁዝ
(ekhuz)
gevangen
ወይመጽእ
(wäymäts)
en hij kwam
በአቅርንቲሁ
(bääqrntihu)
bij zijn horens
ወሖረ
(wähorä)
en ging
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
ወነሥኦ
(wänäso)
en nam hem
ለበሐኵ
(läbähäkw)
de ram
ወአዕረጎ
(wäärägo)
en liet hem opgaan
ለጽንሓሕ
(lätsnhah)
voor het brandoffer
ህየንተ
(heyäntä)
in plaats van
ወልዱ
(wäldu)
zijn zoon
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 22:13.
Lezing
በአቅርንቲሁ (‘bij zijn horens’): Charles (Engelse vertaling uit 1917) denkt dat hier ‘in een struikgewas’ ontbreekt, zoals in Gen. 22:13.
13En Abraham noemde die plaats: Yahweh heeft gezien, zodat gezegd wordt: Yahweh heeft gezien. Dat is de berg Sion.
ወጸውዖ
(wätsäwo)
en noemde
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
ለውእቱ
(läwtu)
die
መካን
(mäkan)
plaats
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ርእየ
(reyä)
heeft gezien
ከመ
(kämä)
zodat
ይትበሀል
(yetbähäl)
er gezegd wordt
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ርእየ
(reyä)
zien
ውእቱ
(wetu)
dat is
ደብሩ
(däbru)
de berg van
ለጽዮን
(lätsyon)
Sion
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 22:14 en 2 Kron. 3:1.
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
Uitleg
Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat de Syrische en de Latijnse tekst in Gen. 22:14 ‘zal zien’ of ‘ziet’ hebben, en de Masoretische tekst ‘er zal gezien worden’.
14En Yahweh riep Abraham bij zijn naam voor de tweede keer uit de hemel, zoals Hij ons liet verschijnen om tot hem te spreken in de naam van Yahweh.
ወጸውዖ
(wätsäwo)
en riep
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ለአብርሃም
(lääbrham)
aan Abraham
በስሙ
(bäsmu)
bij zijn naam
ዳግመ
(dagmä)
voor de tweede keer
እምሰማይ
(emsämay)
uit de hemel
በከመ
(bäkämä)
zoals
አስተርአይነ
(ästäräynä)
Hij ons liet verschijnen
ከመ
(kämä)
om
ንትናገሮ
(netnagäro)
tot hem te spreken
በስመ
(bäsmä)
in de naam
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
15En Hij zei: „Bij Mijzelf heb Ik gezworen, spreekt Yahweh, omdat je deze zaak gedaan hebt en je zoon, je eerstgeborene, die je liefhad, niet voor Mij gespaard hebt,
ወይቤ
(wäybe)
en Hij zei
በርእስየ
(bärsyä)
bij Mijzelf
መሐልኩ
(mähälku)
heb Ik gezworen
ይቤ
(yebe)
spreekt
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
እስመ
(esmä)
omdat
ገበርከ
(gäbärkä)
je gedaan hebt
ዘንተ
(zäntä)
dit
ቃለ
(qalä)
woorden
ወኢመሐከ
(wäimähäkä)
en niet gespaard hebt
ወልደከ
(wäldäkä)
je zoon
በኵረከ
(bäkwräkä)
je eerstgeborene
እምኔየ
(emneyä)
voor Mij
ዘአፍቀርከ
(zääfqärkä)
die je liefhad
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 22:16.
Uitleg
Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat de Masoretische tekst van Gen. 22:16 ‘je enige’ heeft.
16dat in je nageslacht alle volken van de aarde gezegend zullen worden, omdat je naar Mijn stem hebt gehoord.”
ወይትባረኩ
(wäytbaräku)
dat gezegend zullen worden
በዘርእከ
(bäzärkä)
in je nageslacht
ኵሎሙ
(kwlomu)
allen
አሕዛበ
(ähzabä)
volken van
ምድር
(medr)
de aarde
ህየንተ
(heyäntä)
omdat
ዘሰማዕከ
(zäsämakä)
je hebt gehoord
ቃለ
(qalä)
naar de stem
ዚአየ
(ziäyä)
Mijn
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 22:18.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hier voor ‘in je nageslacht’ nog dat Hij hem rijkelijk zal zegenen en zijn nageslacht zal vermenigvuldigen als de sterren van de hemel en als het zand aan de oever van de zee, dat zijn nageslacht de steden van zijn vijanden zal beërven, en eindigt de redevoering met ‘Ga in vrede’; dat staat niet in de Beta-tekst.
17En Abraham ging naar zijn dienaren, en zij stonden op en gingen samen naar Beër-Sjeba.
ወሖረ
(wähorä)
en ging
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
ኀበ
(khäbä)
naar
ደቁ
(däqu)
zijn dienaren
ወተንሥኡ
(wätänsu)
en zij stonden op
ወሖሩ
(wähoru)
en gingen
ቤርሳቤ
(bersabe)
naar Beër-Sjeba
ኅቡረ
(kheburä)
samen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 22:19.
Zie Beër-Sjeba: Beër-Sjeba ligt aan de rand van de Negev, ongeveer 75 km ten zuidwesten van Jeruzalem.
18En hij vierde dit feest elk jaar zeven dagen in vreugde, en hij noemde het het feest van Yahweh, naar de zeven dagen waarin hij ging en in vrede terugkeerde.
ወይገብር
(wäygäbr)
en hij vierde
ዛተ
(zatä)
dit
በዓለ
(bäalä)
het feest van
በኵሉ
(bäkwlu)
in al
ዓመታት
(amätat)
jaren
ሰቡዐ
(säbuä)
zeven
ዕለተ
(elätä)
dagen
በፍሥሓ
(bäfsha)
in vreugde
ወሰመያ
(wäsämäya)
en noemde het
በዓለ
(bäalä)
het feest van
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
በከመ
(bäkämä)
naar
ሰቡዕ
(säbu)
de zeven
ዕለት
(elät)
dagen
እለ
(elä)
waarin
ሖረ
(horä)
hij ging
ወተመይጠ
(wätämäytä)
en terugkeerde
በሰላም
(bäsälam)
in vrede
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Lev. 23:34.
Uitleg
Zie Jubileeën 16:20–31 voor het feest van de hutten.
19En zo is het ingesteld en geschreven op de tafelen van de hemel voor Israël en voor zijn nageslacht, om dit feest zeven dagen in vreugde te vieren.
ወከመዝ
(wäkämäz)
en zo
ሥሩዕ
(seru)
is ingesteld
ውእቱ
(wetu)
dat
ወጽሑፍ
(wätshuf)
en geschreven
ውስተ
(westä)
in
ጽላተ
(tselatä)
tafelen van
ሰማይ
(sämay)
hemel
በእንተ
(bäntä)
over
እስራኤል
(esrael)
Israël
ወዲበ
(wädibä)
en over
ዘርኡ
(zäru)
zijn nageslacht
ለገቢረ
(lägäbirä)
om te vieren
ዛቲ
(zati)
dit
በዓል
(bäal)
feest
ሰቡዐ
(säbuä)
zeven
ዕለተ
(elätä)
dagen
በፍሥሓ
(bäfsha)
in vreugde
በዓል
(bäal)
feest
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.