Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
De zonen van Ezau
1En op de dag dat Isaak, de vader van Jakob en van Ezau, stierf, hoorden de zonen van Ezau dat Isaak het eerstgeboorterecht gegeven had aan Jakob, zijn jongere zoon.
ወበዕለተ
(wäbälätä)
en op de dag dat
ሞተ
(motä)
stierf
ይስሐቅ
(yeshäq)
Isaak
አቡሁ
(äbuhu)
de vader
ለያዕቆብ
(läyaqob)
van Jakob
ወለዔሳው
(wäläesaw)
en van Ezau
ሰምዑ
(sämu)
hoorden
ውሉደ
(weludä)
de zonen van
ዔሳው
(esaw)
Ezau
ከመ
(kämä)
dat
ወሀቦ
(wähäbo)
gegeven had
ይስሐቅ
(yeshäq)
Isaak
ልህቃነ
(lehqanä)
het eerstgeboorterecht
ለያዕቆብ
(läyaqob)
aan Jakob
ወልዱ
(wäldu)
zijn zoon
ዘይንእስ
(zäyns)
de jongere
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Gen. 35:29.
Het verhaal van de oorlog tussen de zonen van Jakob en Ezau (Jub. 37–38) acht Charles (Engelse vertaling uit 1917) oud; het staat ook in het Testament van Juda 9 en in de joodse midrasj.
De volken die hierna genoemd worden, komen bijna allemaal voor in de veldtochten van de Makkabeeën.
2En zij twistten met hun vader en zeiden: Om welke reden, terwijl u de oudste bent en Jakob jonger is, heeft uw vader hem het eerstgeboorterecht gegeven en u nagelaten?
ወተጋአዙ
(wätägaäzu)
en zij twistten
ምስለ
(meslä)
met
አቡሆሙ
(äbuhomu)
hun vader
እንዘ
(enzä)
terwijl
ይብሉ
(yeblu)
zeggen
በእንተ
(bäntä)
om
ምንት
(ment)
welke reden
እንዘ
(enzä)
terwijl
ሀሎከ
(hälokä)
u bent
አንተ
(äntä)
u
ዘትልህቅ
(zätlhq)
die de oudste is
ወእንዘ
(wänzä)
en terwijl
ይንእስ
(yens)
jonger is
ለያዕቆብ
(läyaqob)
Jakob
ወሀቦ
(wähäbo)
heeft gegeven
አቡከ
(äbukä)
uw vader
ልህቃነ
(lehqanä)
het eerstgeboorterecht
ወኪያከ
(wäkiyakä)
en u
ኀደገ
(khädägä)
heeft nagelaten
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
3En hij zei tot hen: Omdat ik mijn eerstgeboorterecht aan Jakob verkocht heb voor een weinig linzengerecht.
ወይቤሎሙ
(wäybelomu)
en hij zei tot hen
እስመ
(esmä)
omdat
አነ
(änä)
ik
ሤጥኩ
(setku)
ik heb verkocht
ቅድመተ
(qedmätä)
mijn voorrang door
ልደትየ
(ledätyä)
geboorte
ለያዕቆብ
(läyaqob)
aan Jakob
በኅዳጥ
(bäkhdat)
voor een weinig
ጸብሐ
(tsäbhä)
gerecht
ብርስን
(bersn)
linzen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Gen. 25:29–34.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en op de dag dat mijn vader mij zond om te jagen en te vangen en hem iets te brengen dat hij zou eten en mij zou zegenen, kwam hij met list en bracht mijn vader spijs en drank, en mijn vader zegende hem en stelde mij onder zijn hand’; dat staat niet in de Beta-tekst.
4En nu heeft onze vader mij en hem laten zweren dat wij geen kwaad zullen zoeken, een ieder tegen zijn broer, en dat wij blijven in liefde en in vrede, een man met zijn broer, en onze wegen niet bederven.
ወይእዜኒ
(wäyzeni)
en nu
አምሐለነ
(ämhälänä)
liet zweren
አቡነ
(äbunä)
onze vader
ኪያየ
(kiyayä)
mij
ወኪያሁ
(wäkiyahu)
en hem
ከመ
(kämä)
dat
ኢንትኃሠሥ
(intkhasäs)
dat wij niet zoeken
በእከይ
(bäkäy)
kwaad
አሐዱ
(ähädu)
één
ላዕለ
(lalä)
tegen
እኁሁ
(ekhuhu)
zijn broer
ወከመ
(wäkämä)
en dat
ነሀሉ
(nähälu)
wij blijven
በተፋቅሮ
(bätäfaqro)
in liefde
ወበሰላም
(wäbäsälam)
en in vrede
ብእሲ
(besi)
een man
ምስለ
(meslä)
met
እኁሁ
(ekhuhu)
zijn broer
ወኢናማስን
(wäinamasn)
en niet bederven
ፍናዊነ
(fenawinä)
onze wegen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Deze weergave geeft volgens Charles (Engelse vertaling uit 1917) een gunstig beeld van Ezau zelf; in een latere vorm van de legende (de Jalkoet) is dat ten nadele van Ezau veranderd.
Voor de eed, zie Jub. 35:21–26.
5En zij zeiden tot hem: Wij zullen niet naar u luisteren om vrede met hem te maken, want onze kracht zal sterker zijn dan zijn kracht, en wij zijn sterker dan hij; wij trekken tegen hem op en doden hem en verdelgen zijn zonen. En indien u niet met ons gaat, doen wij ook u kwaad.
ወይቤልዎ
(wäybelwo)
en zij zeiden tot hem
ኢንሰምዐከ
(insämäkä)
wij zullen niet naar u luisteren
ለገቢር
(lägäbir)
te maken
ምስሌሁ
(meslehu)
met hem
ሰላመ
(sälamä)
vrede
እስመ
(esmä)
omdat
ኀይለ
(khäylä)
de kracht
ዚአነ
(ziänä)
van ons
ይጸንዕ
(yetsän)
zal sterker zijn
እምኀይሉ
(emkhäylu)
dan zijn kracht
ወንሕነ
(wänhnä)
en wij
ንጸንዕ
(netsän)
wij zijn sterk
እምኔሁ
(emnehu)
dan hij
ነሐውር
(nähäwr)
wij trekken op
ላዕሌሁ
(lalehu)
tegen hem
ወንቀትሎ
(wänqätlo)
en laten wij hem doden
ወናሐጕል
(wänahägwl)
en laten wij verdelgen
ውሉዶ
(weludo)
zijn zonen
ወለእመ
(wälämä)
en indien
ኢተሐውር
(itähäwr)
u niet gaat
ምስሌነ
(meslenä)
met ons
ለከሂ
(läkähi)
ook u
ናሐስም
(nahäsm)
doen wij kwaad
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
6En nu, luister naar ons: laten wij zenden naar Aram en naar de Filistijnen en naar Moab en naar Ammon, en laten wij voor ons uitverkoren mannen kiezen die gereed zijn voor de strijd, en laten wij tegen hem optrekken en met hem strijden en hem uitroeien van de aarde, voordat hij sterk wordt.
ወይእዜኒ
(wäyzeni)
en nu
ስምዐነ
(semänä)
luister naar ons
ወንፈኑ
(wänfänu)
en laten wij zenden
ውስተ
(westä)
naar
አራም
(äram)
Aram
ወውስተ
(wäwstä)
en naar
ፍልስጥኤም
(felstem)
de Filistijnen
ወውስተ
(wäwstä)
en op
ሞአብ
(moäb)
Moab
ወውስተ
(wäwstä)
en op
አሞን
(ämon)
Ammon
ወንኅረይ
(wänkhräy)
en laten wij kiezen
ለርእስነ
(lärsnä)
voor ons
ኅሩያነ
(kheruyanä)
uitverkoren
ሰብአ
(säbä)
mannen
እለ
(elä)
die
ይዳለጉ
(yedalägu)
die gereed zijn
ውስተ
(westä)
voor
ቀትል
(qätl)
de strijd
ወንሖር
(wänhor)
en laten wij optrekken
ላዕሌሁ
(lalehu)
tegen hem
ወንትቃተል
(wäntqatäl)
en laten wij strijden
ምስሌሁ
(meslehu)
tegen hem
ወንሠርዎ
(wänsärwo)
en laten wij hem uitroeien
እምድር
(emdr)
van de aarde
እንበለ
(enbälä)
voordat
የአኀዝ
(yääkhäz)
hij kracht grijpt
ኀይለ
(khäylä)
kracht
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Moab: Moab ligt ten oosten van de Dode Zee, in het huidige Jordanië.
Zie Ammon: Ammon ligt ten oosten van de Jordaan, rond het huidige Amman in Jordanië.
Uitleg
Aram is hier Syrië; Charles (Engelse vertaling uit 1917) wijst erop dat de Syrische machthebbers in de Makkabeeëntijd de Joden onderdrukten.
Voor Ammon, zie 1 Makk. 5:6–8.
7En hun vader zei tot hen: Ga niet en voer geen oorlog tegen hem, opdat jullie niet voor hem vallen.
ወይቤሎሙ
(wäybelomu)
en hij zei tot hen
አቡሆሙ
(äbuhomu)
hun vader
ኢትሖሩ
(ithoru)
gaat niet
ወኢትግበሩ
(wäitgbäru)
en voert niet
ምስሌሁ
(meslehu)
tegen hem
ፀብአ
(tsäbä)
oorlog
ከመ
(kämä)
dat
ኢትደቁ
(itdäqu)
vallen
ቅድሜሁ
(qedmehu)
voor hem
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
8En zij zeiden tot hem: Zo doet u het juist van uw jeugd af tot op deze dag: u brengt uw nek onder zijn juk. Wij zullen naar dit woord niet luisteren.
ወይቤልዎ
(wäybelwo)
en zij zeiden tot hem
ዝኑ
(zenu)
dit is
ክመ
(kemä)
juist
ግብርከ
(gebrkä)
uw doen
ዘእምውርዙትከ
(zämwrzutkä)
vanaf uw jeugd
እስከ
(eskä)
tot
ዛቲ
(zati)
deze
ዕለት
(elät)
dag
ወአንተ
(wääntä)
en u
ታበውእ
(tabäw)
brengt
ክሳደከ
(kesadäkä)
uw nek
ታሕተ
(tahtä)
onder
አርዑቱ
(ärutu)
zijn juk
ኢንሰምዕ
(insäm)
wij zullen niet luisteren
ንሕነሰ
(nehnäsä)
wij echter
ዘንተ
(zäntä)
dit
ነገረ
(nägärä)
woord
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Ezau huurt strijders
9En zij zonden naar Aram en naar Adoram, de vriend van hun vader, en zij huurden voor zich duizend strijdlustige mannen en uitgelezen strijders.
ወፈነዉ
(wäfänäwu)
en zij zonden
ውስተ
(westä)
in
አራም
(äram)
Aram
ወኀበ
(wäkhäbä)
en tot
አዱራም
(äduram)
Adoram
ኀበ
(khäbä)
naar
ዐርከ
(ärkä)
de vriend van
አቡሆሙ
(äbuhomu)
hun vader
ወተዓሰቡ
(wätäasäbu)
en zij huurden
ምስሌሆሙ
(meslehomu)
voor zich
ዐሠርተ
(äsärtä)
tien
ምእተ
(metä)
honderd
መስተባእሳነ
(mästäbasanä)
strijdlustigen
ዕደወ
(edäwä)
mannen
ወስተቃትላነ
(wästäqatlanä)
en strijders
ኅሩያነ
(kheruyanä)
uitgelezen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Charles (Engelse vertaling uit 1917) houdt Adoram voor een Arameër; zie Jub. 38:3.
10En tot hen kwamen uit Moab en van de kinderen van Ammon degenen die gehuurd waren, duizend uitgelezenen.
ወመጽኡ
(wämätsu)
en kwamen
ኀቤሆሙ
(khäbehomu)
tot hen
እምነ
(emnä)
van
ሞአብ
(moäb)
Moab
ወእምኀበ
(wämkhäbä)
en van
ውሉደ
(weludä)
de kinderen van
አሞን
(ämon)
Ammon
እለ
(elä)
die
ተዓሰቡ
(täasäbu)
gehuurd waren
ዐሠርቱ
(äsärtu)
tien
ምእት
(met)
honderd
ኅሩያን
(kheruyan)
uitgelezenen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Moab: Moab ligt ten oosten van de Dode Zee, in het huidige Jordanië.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: duizend uitgelezen man uit Filistea, duizend uitgelezen strijders uit Edom en van de Horieten, en sterke krijgers van de Kittim; dat staat niet in de Beta-tekst.
11En zij zeiden tot hun vader: Trek uit, leid hen, en zo niet, dan doden wij u.
ወይቤልዎ
(wäybelwo)
en zij zeiden tot
ለአቡሆሙ
(lääbuhomu)
hun vader
ፃእ
(tsa)
trek uit
ምርሖሙ
(merhomu)
leid hen
ወእመአኮ
(wämääko)
en zo niet
ንቀትለከ
(neqätläkä)
doden wij u
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
12En hij werd vervuld van toorn en grimmigheid toen hij zag dat zijn zonen hem dwongen voorop te gaan om hen te leiden naar Jakob, zijn broer.
ወመልአ
(wämälä)
en hij werd vervuld van
መዓተ
(mäatä)
toorn
ወቍጥዓ
(wäqwta)
en grimmigheid
በጊዜ
(bägize)
toen
ርእየ
(reyä)
hij zag
ውሉዶ
(weludo)
zijn zonen
ከመ
(kämä)
dat
ይትኤገልዎ
(yetegälwo)
hem dwongen
ከመ
(kämä)
dat
ይሖር
(yehor)
hij zou gaan
ቅድመ
(qedmä)
voorop
ይምርሖሙ
(yemrhomu)
om hen te leiden
ኀበ
(khäbä)
naar
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
እኀሁ
(ekhähu)
zijn broer
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
13En daarna herinnerde hij zich al het kwaad dat verborgen was in zijn hart tegen Jakob, zijn broer, en hij herinnerde zich niet de eed die hij gezworen had aan zijn vader en aan zijn moeder, dat al zijn dagen geen kwaad gezocht zou worden tegen Jakob, zijn broer.
ወእምዝ
(wämz)
en daarna
ተዘከረ
(täzäkärä)
herinnerde hij zich
ኵሎ
(kwlo)
al
እከየ
(ekäyä)
kwaad
እንተ
(entä)
dat
ሀሎት
(hälot)
was
ውስተ
(westä)
in
ልቡ
(lebu)
zijn hart
ኅብእት
(khebt)
verborgen
ላዕለ
(lalä)
tegen
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
እኁሁ
(ekhuhu)
zijn broer
ወኢተዘከረ
(wäitäzäkärä)
en herinnerde zich niet
መሐላ
(mähäla)
de eed
ዘመሐለ
(zämähälä)
die hij gezworen had
ለአቡሁ
(lääbuhu)
aan zijn vader
ወለእሙ
(wälämu)
en aan zijn moeder
ከመ
(kämä)
dat
ኢይትኃሠሥ
(iytkhasäs)
niet gezocht zou worden
ኵሎ
(kwlo)
al
እከየ
(ekäyä)
kwaad
ኵሎ
(kwlo)
al
መዋዕሊሁ
(mäwalihu)
zijn dagen
ላዕለ
(lalä)
tegen
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
እኁሁ
(ekhuhu)
zijn broer
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
14En bij dit alles wist Jakob niet dat zij tegen hem kwamen om te strijden.
ወበዝ
(wäbäz)
en bij dit
ኵሉ
(kwlu)
heel
ኢያእመረ
(iyamärä)
wist niet
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
ከመ
(kämä)
dat
እሙንቱ
(emuntu)
zij
ይመጽኡ
(yemätsu)
kwamen
ኀቤሁ
(khäbehu)
tegen hem
ለቀትል
(läqätl)
om te strijden
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat Jakob rouwde om Lea, zijn vrouw, totdat zij heel dicht bij de toren genaderd waren met vierduizend krijgers en uitgelezen oorlogsmannen; dat staat niet in de Beta-tekst.
Ezau voor de toren
15En de mannen van Hebron zonden naar hem en zeiden: Zie, uw broer is tegen u gekomen om te strijden, met vierduizend man omgord met het zwaard, en zij dragen schilden en wapens voor het veld; want zij hadden Jakob lief boven Ezau. Zij vertelden het hem, want Jakob was een vrijgeviger en barmhartiger man dan Ezau.
ወለአኩ
(wälääku)
en zonden
ኀቤሁ
(khäbehu)
naar hem
ሰብአ
(säbä)
de mannen van
ኬብሮን
(kebron)
Hebron
እንዘ
(enzä)
terwijl
ይብሉ
(yeblu)
zeggen
ናሁአ
(nahuä)
zie
እኁከአ
(ekhukää)
uw broer
መጽአአ
(mätsää)
is gekomen
ላዕሌከአ
(lalekää)
tegen u
ይትቃተል
(yetqatäl)
om te strijden
ከአ
(kää)
met u
በአርብዓ
(bäärba)
met veertig
ምእት
(met)
honderd
ብእሲ
(besi)
man
ቅኑታነ
(qenutanä)
omgord
ሰይፍ
(säyf)
het zwaard
ወይጸውሩ
(wäytsäwru)
en zij dragen
ወልታ
(wälta)
schilden
ወንዋየ
(wänwayä)
en wapens voor
ሐቅል
(häql)
het veld
እስመ
(esmä)
omdat
ያፈቅርዎ
(yafäqrwo)
zij hadden lief
ለያዕቆብ
(läyaqob)
Jakob
እምዔሳው
(emesaw)
boven Ezau
ነገርዎ
(nägärwo)
zij vertelden het hem
እስመ
(esmä)
omdat
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
ብእሲ
(besi)
een man
ጸጋዊ
(tsägawi)
vrijgeviger
ወመሓሪ
(wämähari)
en barmhartiger
ውእቱ
(wetu)
dat
እምነ
(emnä)
dan
ዔሳው
(esaw)
Ezau
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 35:27.
Zie Hebron: Hebron ligt in het bergland van Juda, ongeveer 30 km ten zuiden van Jeruzalem.
16En hij geloofde het niet, totdat zij heel dicht bij de toren naderden.
ወኢአምነ
(wäiämnä)
en geloofde het niet
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
እስከ
(eskä)
totdat
ሶበ
(sobä)
zij
ቀርቡ
(qärbu)
naderden
ጥቃ
(teqa)
heel dichtbij
ማኅፈድ
(makhfäd)
de toren
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
17En hij sloot de poorten van de toren.
ወዐጸወ
(wäätsäwä)
en hij sloot
አናቅጸ
(änaqtsä)
de poorten van
ማኅፈድ
(makhfäd)
de toren
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat Jakob op de borstwering ging staan en tot zijn broer Ezau zei: Fraai is de troost waarmee je gekomen bent om mij te troosten om mijn gestorven vrouw.
Is dit de eed die je aan je vader zwoer en opnieuw aan je moeder vóór zij stierven?
Je hebt de eed verbroken, en op het ogenblik dat je zwoer aan je vader werd je veroordeeld.
Dat staat niet in de Beta-tekst.
18En toen antwoordde Ezau en zei tot hem: Er is voor de mensenkinderen en voor de dieren van de aarde geen eed van gerechtigheid die zij gezworen hebben, hun zweren, tot in eeuwigheid.
ወውእቱ
(wäwtu)
en toen
ጊዜ
(gize)
de tijd van
አውሥአ
(äwsä)
antwoordde
ዔሳው
(esaw)
Ezau
ወይቤሎ
(wäybelo)
en zei tot hem
አልቦ
(älbo)
er is geen
ለውሉደ
(läwludä)
voor de kinderen van
ሰብእ
(säb)
mensen
ወለአራዊተ
(wäläärawitä)
en voor de dieren van
ምድር
(medr)
de aarde
መሐላ
(mähäla)
eed
ጽድቅ
(tsedq)
van gerechtigheid
ዘመሐሉ
(zämähälu)
die zij gezworen hebben
ምሒሎሙ
(mehilomu)
hun zweren
እስከ
(eskä)
tot
ለዓለም
(läaläm)
voor altijd
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘maar zij beramen elke dag kwaad tegen elkaar, en hoe een ieder zijn tegenstander en vijand zal doden’; dat staat niet in de Beta-tekst.
19En jij haat mij en mijn zonen tot in eeuwigheid, en er is geen broederband te houden met jou.
ወትጸልአኒ
(wättsäläni)
en jij haat mij
አንተ
(äntä)
jij
ኪያየ
(kiyayä)
mij
ወውሉድየ
(wäwludyä)
en mijn zonen
እስከ
(eskä)
tot
ለዓለም
(läaläm)
voor altijd
ወአልቦ
(wäälbo)
en er is niet
ገቢረ
(gäbirä)
te houden
ምስሌከ
(meslekä)
met jou
ታእኃ
(takha)
de broederband
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Ezau's weigering
20Hoor dit mijn woord dat ik tot je zeg: Als het everzwijn zijn huid verwisselt en zijn borstels zacht worden als wol, en als er hoorns op zijn hoofd uitkomen als de hoorns van een hert en van schapen, dan zal ik de broederband met jou houden.
ስማዕ
(sema)
hoor
ዘንተ
(zäntä)
dit
ነገርየ
(nägäryä)
mijn woord
ዘአነ
(zäänä)
dat ik
እነግረከ
(enägräkä)
tot je zeg
እመ
(emä)
als
ይዌልጥ
(yewelt)
verwisselt
ሐራውያ
(härawya)
zijn huid
ማእሶ
(maso)
het everzwijn
ወጸጕሮሂ
(wätsägwrohi)
en zijn borstels
ከመ
(kämä)
dat
ፀምር
(tsämr)
wol
ለእመ
(lämä)
en
አድከመ
(ädkämä)
zacht worden
ወእመ
(wämä)
of als
ወፅአ
(wätsä)
uitkomen
ዲበ
(dibä)
op
ርእሱ
(resu)
zijn hoofd
አቅርንት
(äqrnt)
hoorns
ከመ
(kämä)
dat
አቅርንተ
(äqrntä)
de hoorns van
ሀየል
(häyäl)
een hert
ወአባግዕ
(wääbag)
en van schapen
አሜሃ
(ämeha)
dan
እገብር
(egäbr)
zal ik houden
ምስሌከ
(meslekä)
met jou
ታእኃ
(takha)
de broederband
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Charles vergelijkt dit soort uitspraken met de berisping van Rabbi Akiba door Jochanan ben Torta; hij houdt het everzwijn mogelijk voor een beeld van Ezau.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog, tussen [ ]: ‘En als de borsten zich van hun moeder zouden scheiden; want je bent mij geen broer geweest’; dat staat niet in de Beta-tekst, en Charles acht de woorden misschien misplaatst of bedorven.
21En als wolven vrede maken met lammeren, zodat zij hen niet verslinden,
ወእመ
(wämä)
en als
ገብሩ
(gäbru)
maken
ተኵላት
(täkwlat)
wolven
ሰላመ
(sälamä)
vrede
ምስለ
(meslä)
met
መሐስዕ
(mähäs)
lammeren
ከመ
(kämä)
dat
ኢይብልዕዎሙ
(iyblwomu)
zij hen niet verslinden
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘of geweld aandoen, en als hun harten naar hen goed gezind zijn, dan zal er vrede in mijn hart zijn jegens jou’; dat staat niet in de Beta-tekst.
22en als een leeuw de vriend van de os wordt,
ወለእመ
(wälämä)
en als
ኮነ
(konä)
wordt
አንበሳ
(änbäsa)
een leeuw
ማኅፈሮ
(makhfäro)
de vriend van
ለላህም
(lälahm)
de os
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘en vrede met hem maakt, en als hij met hem onder één juk gebonden is en met hem ploegt, dan zal ik vrede met je maken’; dat staat niet in de Beta-tekst.
23en als de raven wit worden als de raza, dan zal ik weten dat ik je liefgehad heb, en ik zal vrede met je maken.
ወእመ
(wämä)
en als
ጻዕደወ
(tsadäwä)
wit worden
ቋዓት
(qwaat)
raven
ከመ
(kämä)
dat
ራዛ
(raza)
de raza
አሜሃ
(ämeha)
dan
አእምር
(ämr)
zal ik weten
ከመ
(kämä)
dat
አፍቀርኩከ
(äfqärkukä)
ik je liefgehad heb
ወእገብር
(wägäbr)
en ik zal maken
ምስሌከ
(meslekä)
met jou
ሰላመ
(sälamä)
vrede
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Volgens een uitleg is de raza een grote witte vogel die sprinkhanen eet.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft: ‘Weet dan dat ik je liefgehad heb’ (gebiedende wijs), en daarna nog: ‘Je zult uitgeroeid worden, en je zonen zullen uitgeroeid worden, en er zal geen vrede voor je zijn’; dat staat niet in de Beta-tekst.
24En toen zag Jakob dat hij kwaadgezind was tegen hem met zijn hart en met heel zijn ziel, om hem te doden.
ወነጊዜ
(wänägize)
en toen
ርእየ
(reyä)
zag
ያዕቆብ
(yaqob)
Jakob
ከመ
(kämä)
dat
አእከየ
(äkäyä)
kwaadgezind was
እምልቡ
(emlbu)
met zijn hart
ላዕሌሁ
(lalehu)
tegen hem
ወእምኵሉ
(wämkwlu)
en met heel
ነፍሱ
(näfsu)
zijn ziel
ከመ
(kämä)
dat
ይቅትሎ
(yeqtlo)
hem te doden
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat hij kwam aanspringen als het wilde zwijn dat in de speer rent die het doorboort en doodt en er niet voor terugwijkt; dat staat niet in de Beta-tekst.
25Op dat ogenblik zei hij tot de zijnen en tot zijn dienaren dat zij hem en al zijn gezellen zouden aanvallen.
ውእተ
(wetä)
op dat
ጊዜ
(gize)
ogenblik
ይቤ
(yebe)
zei hij
ለእሊአሁ
(läliähu)
tot de zijnen
ወለአግብርቲሁ
(wäläägbrtihu)
en tot zijn dienaren
ከመ
(kämä)
dat
ይሩድዎ
(yerudwo)
hem zouden aanvallen
ወለኵሎሙ
(wäläkwlomu)
en al
ካልአኒሁ
(kalänihu)
zijn gezellen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.