Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Farao's dromen
1En in die dagen droomde Farao twee dromen in één nacht over de hongersnood die over heel de aarde zou komen, en hij ontwaakte uit zijn slaap en riep alle uitleggers van dromen die in Egypte waren, en de tovenaars, en hij vertelde hun zijn beide dromen, en zij waren niet in staat ze te duiden.
ወበውእቱ
(wäbäwtu)
en in die
መዋዕል
(mäwal)
dagen
ሐለመ
(hälämä)
droomde
ፈርዖን
(färon)
Farao
ሕልመ
(helmä)
een droom
ክልኤተ
(keletä)
twee
በአሐቲ
(bäähäti)
op één
ሌሊት
(lelit)
nacht
በእንተ
(bäntä)
over
ነገረ
(nägärä)
de zaak van
ዐባር
(äbar)
hongersnood
ዘይከውን
(zäykäwn)
die zou komen
ዲበ
(dibä)
op
ኵሉ
(kwlu)
heel
ምድር
(medr)
de aarde
ወነቅሀ
(wänäqhä)
en hij ontwaakte
እምንዋሙ
(emnwamu)
uit zijn slaap
ወጸውዖሙ
(wätsäwomu)
en riep hen
ለኵሎሙ
(läkwlomu)
alle
መፈክራነ
(mäfäkranä)
de uitleggers van
ሕልም
(helm)
dromen
እለ
(elä)
die
ውስተ
(westä)
in
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ወረቀይት
(wäräqäyt)
en de tovenaars
ወነገሮሙ
(wänägäromu)
en hij vertelde hun
ክልኤሆሙ
(kelehomu)
beide
ሕልሞ
(helmo)
zijn dromen
ወኢክህሉ
(wäikhlu)
en zij waren niet in staat
አእምሮ
(ämro)
ze te duiden
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
2En daarna dacht de overste van de schenkers aan Jozef en sprak over hem tot de koning, en men bracht hem uit het huis van de gevangenis, en hij vertelde voor hem zijn beide dromen.
ወእምዝ
(wämz)
en daarna
ተዘከሮ
(täzäkäro)
gedacht
ለዮሴፍ
(läyosef)
aan Jozef
ሊቀ
(liqä)
de overste van
መዘርት
(mäzärt)
de schenkers
ወነገረ
(wänägärä)
en sprak
በእንቲአሁ
(bäntiähu)
over hem
ለንጉሥ
(längus)
tot de koning
ወአውፅእዎ
(wääwtswo)
en men bracht hem uit
እምነ
(emnä)
van
ቤተ
(betä)
het huis van
ሞቅሕ
(moqh)
gevangenis
ወነገረ
(wänägärä)
en hij vertelde
በቅድሜሁ
(bäqdmehu)
voor hem
ክልኤሆሙ
(kelehomu)
beide
ሕለሚሁ
(helämihu)
zijn dromen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
3En hij zei tot Farao dat zijn beide dromen één zijn.
ወይቤ
(wäybe)
en hij zei
በቅድሜሁ
(bäqdmehu)
voor hem
ለፈርዖን
(läfäron)
Farao
ከመ
(kämä)
dat
ክልኤሆሙ
(kelehomu)
beide
ሕለሚሁ
(helämihu)
dromen
አሐዱ
(ähädu)
één
እሙንቱ
(emuntu)
zijn
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Gen. 41:25–32.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog Jozefs uitleg: ‘Zeven jaren zullen komen (van) overvloed over heel het land Egypte, en daarna zeven jaren van hongersnood, zo’n hongersnood als nog niet geweest is in heel het land’; dat staat niet in de Beta-tekst.
4En nu, laat Farao over heel het land Egypte opzichters aanstellen, en laat hen voedsel opslaan, stad na stad, in de dagen van de jaren van overvloed, en er zal voedsel zijn voor de zeven jaren van hongersnood, en het land zal niet omkomen voor het aangezicht van de hongersnood, want zij zal zeer zwaar zijn.
ወይእዜኒ
(wäyzeni)
en nu
ይሥራዕ
(yesra)
stelle aan
ፈርዖን
(färon)
Farao
ውስተ
(westä)
in
ኵሉ
(kwlu)
heel
ምድረ
(medrä)
het land
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ከያደ
(käyadä)
opzichters
ወይዝግቡ
(wäyzgbu)
en laten zij opslaan
ሲሲተ
(sisitä)
voedsel
ለሀገር
(lähägär)
voor de stad
ውስተ
(westä)
in
ሀገር
(hägär)
stad
በመዋዕለ
(bämäwalä)
in de dagen van
ዓመታት
(amätat)
de jaren
ዘጽጋብ
(zätsgab)
van overvloed
ወይከውን
(wäykäwn)
en er zal zijn
ሲሲተ
(sisitä)
voedsel
ለሰብዐቱ
(läsäbätu)
voor de zeven
ዓመታተ
(amätatä)
jaren van
ዐባር
(äbar)
hongersnood
ወኢትትሐጐል
(wäitthägwäl)
en niet omkomen
ምድር
(medr)
de aarde
እምቅድመ
(emqdmä)
voor
ገጸ
(gätsä)
het aangezicht van
ዐባር
(äbar)
hongersnood
እስመ
(esmä)
want
ኀያል
(khäyal)
zwaar
ይከውን
(yekäwn)
zij zal zijn
ጥቀ
(teqä)
zeer
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
5En Yahweh gaf Jozef gunst en barmhartigheid in de ogen van Farao, en Farao zei tot zijn dienaren: Wij zullen geen wijs en verstandig man vinden zoals deze man, want de Geest van Yahweh is met hem.
ወወሀቦ
(wäwähäbo)
en gaf
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ለዮሴፍ
(läyosef)
aan Jozef
ሞገሰ
(mogäsä)
gunst
ወምሕረተ
(wämhrätä)
en barmhartigheid
በቅድመ
(bäqdmä)
voor het aangezicht van
አዕይንቲሁ
(äyntihu)
zijn ogen
ለፈርዖን
(läfäron)
aan Farao
ወይቤ
(wäybe)
en hij zei
ፈርዖን
(färon)
Farao
ለላእካኒሁ
(lälakanihu)
tot zijn dienaren
ኢንረክብ
(inräkb)
wij zullen niet vinden
ብእሴ
(bese)
een man
ጠቢበ
(täbibä)
wijs
ወማእምረ
(wämamrä)
en verstandig
ዘከመዝ
(zäkämäz)
zoals deze
ብእሲ
(besi)
een man
እስመ
(esmä)
omdat
መንፈሰ
(mänfäsä)
de Geest van
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ምስሌሁ
(meslehu)
met hem
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
6En hij stelde hem aan als tweede in heel zijn koninkrijk en gaf hem gezag over heel Egypte en liet hem rijden op de tweede wagen van Farao.
ወሤሞ
(wäsemo)
en hij stelde hem aan
ዳግመ
(dagmä)
als tweede
ውስተ
(westä)
in
ኵሉ
(kwlu)
heel
መንግሥቱ
(mängstu)
zijn koninkrijk
ወአኰነኖ
(wääkwänäno)
en gaf hem gezag
ውስተ
(westä)
in
ኵሉ
(kwlu)
heel
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ወአጽዐኖ
(wäätsäno)
en liet hem rijden
ዲበ
(dibä)
op
ሰረገላሁ
(särägälahu)
zijn wagen
ካዕብ
(kab)
de tweede
ዘፈርዖን
(zäfäron)
van Farao
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
7En hij kleedde hem in kleding van fijn linnen en legde een gouden keten om zijn nek.
ወአልበሶ
(wäälbäso)
en hij kleedde hem
ልብሰ
(lebsä)
in kleding van
ቢሶስ
(bisos)
fijn linnen
ወአዕነቆ
(wäänäqo)
en legde
ባዝግና
(bazgna)
een keten
ወርቅ
(wärq)
van goud
ውስተ
(westä)
in
ክሳዱ
(kesadu)
zijn nek
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Gen. 41:42–43.
Charles (Engelse vertaling uit 1917) verklaart ‘'El 'El wa 'Abirer’ als een uitbreiding van het Hebreeuwse ‘abrek’ (Gen. 41:43), te lezen als ‘God, God, de machtige van God’; hij vergelijkt Hand. 8:10.
Lezing
Charles heeft hierna nog dat een heraut voor hem uitriep ‘'El 'El wa 'Abirer’, dat Farao hem een ring aan de hand deed, hem heer maakte over heel zijn huis, hem groot maakte en tot hem zei: Alleen op de troon zal ik groter zijn dan jij; dat staat niet in de Beta-tekst.
8En Jozef heerste over heel het land Egypte, en al de vorsten van Farao hadden hem lief, en al zijn dienaren en allen die het werk van de koning deden.
ወመበለ
(wämäbälä)
en heerste
ዮሴፍ
(yosef)
Jozef
ውስተ
(westä)
in
ኵሉ
(kwlu)
heel
ምድረ
(medrä)
het land
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ወአፍቅርዎ
(wääfqrwo)
en hadden hem lief
ኵሎሙ
(kwlomu)
allen
መኳንንቲሁ
(mäkwanntihu)
de vorsten
ለፈርዖን
(läfäron)
van Farao
ወኵሎሙ
(wäkwlomu)
en alle
ላእካኒሁ
(lakanihu)
zijn dienaren
ወኵሎሙ
(wäkwlomu)
en alle
እለ
(elä)
die
ይገብሩ
(yegäbru)
deden
ግብረ
(gebrä)
het werk van
ንጉሥ
(negus)
de koning
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat Jozef in oprechtheid wandelde, zonder hoogmoed en aanmatiging, geen aanzien des persoons kende en geen geschenken aannam maar al het volk van het land oprecht richtte; dat staat niet in de Beta-tekst.
9En het land Egypte was in vrede voor Farao ter wille van Jozef, want Yahweh was met hem, en Hij gaf hem gunst en barmhartigheid voor al zijn geslachten, voor allen die hem kenden en voor hen die van hem horen; en het koninkrijk van Farao was recht, en er was geen satan en geen boze.
ወተሰናአወት
(wätäsänaäwät)
en was in vrede
ምድረ
(medrä)
het land
ግብድ
(gebd)
Egypte
በቅድሜሁ
(bäqdmehu)
voor hem
ለፈርዖን
(läfäron)
aan Farao
በእንተ
(bäntä)
over
ዮሴፍ
(yosef)
Jozef
እስመ
(esmä)
omdat
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ምስሌሁ
(meslehu)
met hem
ወወሀቦ
(wäwähäbo)
en Hij gaf hem
ሞገሰ
(mogäsä)
genade
ወምሕረተ
(wämhrätä)
en barmhartigheid
ላዕለ
(lalä)
voor
ኵሎሙ
(kwlomu)
allen
ዘመዱ
(zämädu)
al zijn geslachten
በቅድመ
(bäqdmä)
voor het aangezicht van
ኵሎሙ
(kwlomu)
allen
እለ
(elä)
die
ያአምርዎ
(yaämrwo)
hem kenden
ወለእለ
(wälälä)
en voor hen die
ይሰምዑ
(yesämu)
horen
ስምዐ
(semä)
van hem
ምስሌሁ
(meslehu)
met hem
ወረትዐት
(wärätät)
en was recht
መንግሥተ
(mängstä)
het koninkrijk van
ፈርዖን
(färon)
Farao
ወአልቦ
(wäälbo)
en niet
ሰይጣነ
(säytanä)
satan
ወአልቦ
(wäälbo)
en niet
እኩየ
(ekuyä)
boze
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
Uitleg
Dat er geen satan was, is volgens Charles (Engelse vertaling uit 1917) een teken van groot geluk; zie Jub. 23:29.
Sefantifans
10En de koning noemde de naam van Jozef Sefantifans.
ወጸውዐ
(wätsäwä)
en noemde
ንጉሥ
(negus)
de koning
ስሞ
(semo)
de naam van
ለዮሴፍ
(läyosef)
aan Jozef
ስፋንጢፋንስ
(sefantifans)
Sefantifans
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Gen. 41:45.
Sefantifans is Safnat-Paänea.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat de koning Jozef tot vrouw gaf de dochter van Potifar, de dochter van de priester van Heliopolis, de overste van de koks; dat staat niet in de Beta-tekst.
Charles merkt op dat de schrijver Potifar uit Gen. 37:36 gelijkstelt met Potifera uit Gen. 41:45; in de latere joodse legende is Asenath een Joodse, een dochter van Dina (Pirke de Rabbi Eliëzer 38).
11En op de dag dat Jozef voor Farao stond, was hij dertig jaar oud, toen hij voor Farao stond.
ወበዕለተ
(wäbälätä)
en op de dag dat
ቆመ
(qomä)
stond
ዮሴፍ
(yosef)
Jozef
ኀበ
(khäbä)
voor
ፈርዖን
(färon)
Farao
ወልደ
(wäldä)
oud
ሠላሳ
(sälasa)
dertig
ክረምት
(kerämt)
jaar
አመ
(ämä)
toen
ቆመ
(qomä)
hij stond
ቅድመ
(qedmä)
voor
ፈርዖን
(färon)
Farao
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
12En in dat jaar stierf Isaak. En het kwam zoals Jozef gezegd had in de uitleg van zijn twee dromen, zoals hij het gezegd had: er waren zeven jaren van overvloed over heel het land Egypte, en de aarde bracht overvloedig voort, één maat achttienhonderd maten.
ወበውእቱ
(wäbäwtu)
en in die
ዓመት
(amät)
jaar
ሞተ
(motä)
stierf
ይስሐቅ
(yeshäq)
Isaak
ወበጽሐ
(wäbätshä)
en het kwam
በከመ
(bäkämä)
zoals
ነገረ
(nägärä)
zei
ዮሴፍ
(yosef)
Jozef
በእንተ
(bäntä)
in
ፍካሬ
(fekare)
de uitleg van
ክልኤቱ
(keletu)
zijn twee
ሕልሙ
(helmu)
dromen
ዘከመ
(zäkämä)
zoals
ነገሮ
(nägäro)
hij gezegd had
ወኮነ
(wäkonä)
en er waren
ሰብዐቱ
(säbätu)
zeven
ክረምት
(kerämt)
jaren
ዘጽጋብ
(zätsgab)
van overvloed
ውስተ
(westä)
in
ኵሉ
(kwlu)
heel
ምድረ
(medrä)
het land
ግብጽ
(gebts)
Egypte
ወፈርየት
(wäfäryät)
en bracht voort
ምድረ
(medrä)
het land
ብዙኀ
(bezukhä)
overvloedig
አሐቲ
(ähäti)
één
መስፈርት
(mäsfärt)
maat
ዐሠርተ
(äsärtä)
tien
ወሰማኒተ
(wäsämanitä)
en acht
ምእተ
(metä)
honderd
መሳፍረ
(mäsafrä)
maten
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Egypte: Egypte ligt rond de Nijl, van de delta aan de Middellandse Zee tot ver naar het zuiden.
Uitleg
Zie Gen. 41:47.
De tekst plaatst Isaaks dood in dit jaar; zie Jub. 36:18.
13En Jozef verzamelde voedsel, stad na stad, totdat het vol was van tarwe, totdat zij het niet meer konden tellen en meten vanwege de menigte.
ወአስተጋብአ
(wäästägabä)
en verzamelde
ዮሴፍ
(yosef)
Jozef
ሲሲተ
(sisitä)
voedsel
ለሀገር
(lähägär)
voor de stad
ውስተ
(westä)
in
ሀገር
(hägär)
stad
እስከ
(eskä)
tot
መልአ
(mälä)
het vol was van
ሥርናይ
(sernay)
tarwe
እስከ
(eskä)
tot
ሶበ
(sobä)
wanneer
ይስእኑ
(yesnu)
zij niet meer konden
ኆልቆቶ
(kholqoto)
het tellen ervan
ወሰፊረ
(wäsäfirä)
en meten
እምነ
(emnä)
vanwege
ብዝኁ
(bezkhu)
de menigte
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.