Jubileeën 50
De sabbatten en de jubeljaren; slot van het boek
Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
De sabbatten van het land
1En na deze wet maakte ik je de dagen van de sabbatten bekend in de woestijn Sinaï, die tussen Elim en Sinaï ligt.
ወእምድኅረዝ
(wämdkhräz)
en na dit
ሕግ
(heg)
de wet
አይዳዕኩከ
(äydakukä)
ik maakte je bekend
መዋዕለ
(mäwalä)
de dagen van
ሰንበታት
(sänbätat)
de sabbatten
በገዳመ
(bägädamä)
in de woestijn van
ሲና
(sina)
Sinaï
እንተ
(entä)
die
ይእቲ
(yeti)
is
ማእከለ
(makälä)
tussen
ኤሊም
(elim)
Elim
ወሲና
(wäsina)
en Sinaï
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Ex. 16:1.
Zie Sinaï: De berg Sinaï wordt van oudsher gezocht bij de Gebel Musa, in het zuiden van het schiereiland Sinaï.
Zie ookEx 16:1
2En de sabbatten van het land vertelde ik je op de berg Sinaï, en ook de jubeljaren in de sabbatten van jaren; maar het jaar ervan hebben wij je niet verteld, totdat jullie het land binnengaan dat jullie in bezit zullen nemen.
ወሰንበታተ
(wäsänbätatä)
en de sabbatten van
ምድርኒ
(medrni)
ook het land
ነገርኩከ
(nägärkukä)
ik vertelde je
በደብረ
(bädäbrä)
op de berg
ሲና
(sina)
Sinaï
ወዓመታተ
(wäamätatä)
en de jaren van
ኢዮቤሌዎኒ
(iyobelewoni)
ook de jubeljaren
ውስተ
(westä)
in
ሰንበታተ
(sänbätatä)
de sabbatten van
ዓመታት
(amätat)
jaren
ወዓመቶሰ
(wäamätosä)
maar zijn jaar
ኢነገርናከ
(inägärnakä)
wij vertelden je niet
እስከ
(eskä)
totdat
አመ
(ämä)
jullie
ትበውኡ
(tebäwu)
binnengaan
ውስተ
(westä)
in
ምድር
(medr)
het land
እንተ
(entä)
die
ትእኅዙ
(tekhzu)
jullie in bezit zullen nemen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Sinaï: De berg Sinaï wordt van oudsher gezocht bij de Gebel Musa, in het zuiden van het schiereiland Sinaï.
Uitleg
Zie Lev. 25:8.
Zie ookLev 25:8
3En het land zal zijn sabbatten houden terwijl zij erop wonen, en zij zullen het jaar van het jubeljaar kennen.
ወታሰነብት
(wätasänäbt)
en zal sabbat houden
ምድርኒ
(medrni)
ook het land
ሰንበታቲሃ
(sänbätatiha)
haar sabbatten
በነቢሮቶሙ
(bänäbirotomu)
terwijl zij wonen
ዲቤሃ
(dibeha)
erop
ወዓመቶ
(wäamäto)
en het jaar van
ለኢዮቤል
(läiyobel)
het jubeljaar
ያእምሩ
(yamru)
zij zullen kennen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Lev. 26:34.
Zie ookLev 26:34
De jaarweken en jubeljaren
4Daarom heb ik voor je de jaarweken van jaren en de jubeljaren vastgesteld: negenenveertig jubeljaren vanaf de dagen van Adam tot op deze dag, en een jaarweek en twee jaren; en nog veertig jaren zijn verwijderd om de geboden van Yahweh te leren kennen, totdat zij de overtocht maken naar het land Kanaän, de Jordaan oversteken, naar de westkant daarvan.
በእንተዝ
(bäntäz)
hierom
ሠራዕኩ
(säraku)
ik stelde vast
ለከ
(läkä)
aan jou
ሱባዔ
(subae)
jaarweken
ዓመታት
(amätat)
van jaren
ወኢዮቤሌዎታተ
(wäiyobelewotatä)
en jubeljaren
አርብዓ
(ärba)
veertig
ወተስዐቱ
(wätäsätu)
en negen
ኢዮቤሌዎታት
(iyobelewotat)
jubeljaren
እምነ
(emnä)
vanaf
መዋዕሊሁ
(mäwalihu)
de dagen van
ለአዳም
(läädam)
Adam
እስከ
(eskä)
tot
ዛቲ
(zati)
deze
ዕለት
(elät)
dag
ወሱባዔ
(wäsubae)
en een jaarweek
አሐዱ
(ähädu)
één
ወክልኤ
(wäkle)
en twee
ዓመታት
(amätat)
jaren
ወዓዲ
(wäadi)
en nog
አርብዓ
(ärba)
veertig
ዓመት
(amät)
jaren
ርሑቅ
(rehuq)
verwijderd
ለአእምሮ
(läämro)
om te leren kennen
ትእዛዛተ
(tezazatä)
de geboden van
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
እስከ
(eskä)
tot
አመ
(ämä)
dat
ያዐድው
(yaädw)
zij oversteken
ማዕዶተ
(madotä)
de overtocht naar
ምድረ
(medrä)
het land
ከናአን
(känaän)
Kanaän
ዐዲዎሙ
(ädiwomu)
oversteken
ዮርዳኖስ
(yordanos)
de Jordaan
ገጸ
(gätsä)
naar
ዐረቢሁ
(äräbihu)
de westkant daarvan
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.
Zie Jordaan: De Jordaan stroomt van het Hermongebergte door het meer van Galilea naar de Dode Zee.
Het einde van zonde en satan
5En de jubeljaren zullen voorbijgaan totdat Israël gereinigd wordt van alle schuld van ontucht en onreinheid en bezoedeling en zonde en dwaling, en het woont in heel het land vol vertrouwen, en er is voor hem geen satan meer, en geen enkele boze meer, en het land zal gereinigd worden vanaf dat tijdstip tot alle dagen.
ወኢዮቤሌዎታት
(wäiyobelewotat)
en de jubeljaren
የኀልፉ
(yäkhälfu)
zullen voorbijgaan
እስከ
(eskä)
tot
አመ
(ämä)
dat
ይነጽሕ
(yenätsh)
gereinigd wordt
እስራኤል
(esrael)
Israël
እምኵሉ
(emkwlu)
van al
አበሳ
(äbäsa)
de schuld van
ዝሙት
(zemut)
ontucht
ወርኵስ
(wärkws)
en onreinheid
ወግማኔ
(wägmane)
en bezoedeling
ወኀጢአት
(wäkhätiät)
en zonde
ወጌጋይ
(wägegay)
en dwaling
ወየኀድር
(wäyäkhädr)
en hij woont
ውስተ
(westä)
in
ኵሉ
(kwlu)
heel
ምድር
(medr)
het land
እንዘ
(enzä)
terwijl
ይትአመን
(yetämän)
het vertrouwt
ወአልቦ
(wäälbo)
en er is niet
እንከ
(enkä)
meer
ሎቱ
(lotu)
voor hem
መነሂ
(mänähi)
enige
ሰይጣነ
(säytanä)
satan
ወአልቦ
(wäälbo)
en niet
መነሂ
(mänähi)
ook maar iemand
እኩየ
(ekuyä)
boze
ወትነጽሕ
(wätnätsh)
en gereinigd zal worden
ምድር
(medr)
het land
እምውእቱ
(emwtu)
vanaf dat
ጊዜ
(gize)
tijdstip
እስከ
(eskä)
tot
ኵሉ
(kwlu)
heel
መዋዕል
(mäwal)
dagen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Charles (Engelse vertaling uit 1917) verstaat dit van het messiaanse tijdperk; zie Jub. 1:29 en Jub. 23:26 en verder.
6En zie, ook het gebod van de sabbatten heb ik voor je opgeschreven, en al de oordelen van zijn wetten.
ወናሁ
(wänahu)
en zie
ትእዛዘ
(tezazä)
het gebod van
ሰንበታትኒ
(sänbätatni)
de sabbatten
ጸሐፍኩ
(tsähäfku)
heb ik opgeschreven
ለከ
(läkä)
aan jou
ወኵሉ
(wäkwlu)
en al
ፍትሐተ
(fethätä)
de oordelen van
ሕገጊሁ
(hegägihu)
zijn wetten
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
De wet van de sabbat
7Zes dagen zul je werk verrichten, maar op de zevende dag is de sabbat van Yahweh, jullie Elohim; doe daarop geen enkel werk, jullie en jullie kinderen en jullie dienaren en jullie dienaressen en al jullie vee en ook de vreemdeling die bij jullie is.
ሰዱሰ
(sädusä)
zes
ዕለተ
(elätä)
dagen
ትገብር
(tegäbr)
zul je verrichten
ግብረ
(gebrä)
werk
ወአመ
(wäämä)
maar op de
ሳብዕት
(sabt)
zevende
ዕለት
(elät)
dag
ሰንበት
(sänbät)
is de sabbat
ዘእግዚአብሔር
(zägziäbher)
van Yahweh
አምላክክሙ
(ämlakkmu)
jullie Elohim
ኢትግበሩ
(itgbäru)
doe niet
ባቲ
(bati)
daarop
ኵሎ
(kwlo)
enig
ግብረ
(gebrä)
werk
አንትሙ
(äntmu)
jullie
ወውሉድክሙ
(wäwludkmu)
en jullie kinderen
ወአግብርቲክሙ
(wäägbrtikmu)
en jullie dienaren
ወአእማቲክሙ
(wäämatikmu)
en jullie dienaressen
ወኵሉ
(wäkwlu)
en al
እንስሳክሙ
(enssakmu)
jullie vee
ወነኪርኒ
(wänäkirni)
en ook de vreemdeling
ዘኀቤክሙ
(zäkhäbekmu)
die bij jullie is
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Ex. 20:9–10.
Zie ookEx 20:9–10
8En de man die enig werk daarop verricht, zal sterven: ieder man die deze dag ontheiligt, die met een vrouw ligt, en wie ook zegt dat hij daarop iets zal doen, dat hij daarop een reis zal maken, en ook over alle koop en verkoop; en wie ook daarop water put dat hij niet voor zichzelf had voorbereid op de zesde dag, en wie ook alles opneemt wat gedragen wordt om het uit zijn tent te brengen, of uit zijn huis, zal sterven.
ወሰብእ
(wäsäb)
en de man
ዘይገብር
(zäygäbr)
die doet
ምንተሂ
(mentähi)
enig
ግብረ
(gebrä)
werk
ባቲ
(bati)
daarop
ይሙት
(yemut)
zal sterven
ኵሉ
(kwlu)
ieder
ብእሲ
(besi)
man
ዘይጌምና
(zäygemna)
die ontheiligt
ለዛ
(läza)
deze
ዕለት
(elät)
dag
ዘይሰክብ
(zäysäkb)
die ligt
ምስለ
(meslä)
met
ብእሲት
(besit)
een vrouw
ወዘሂ
(wäzähi)
en wie
ይትናገር
(yetnagär)
zegt
ነገረ
(nägärä)
het woord
ምግባር
(megbar)
van doen
ባቲ
(bati)
daarop
ከመ
(kämä)
dat
ይግበር
(yegbär)
hij zal doen
ባቲ
(bati)
daarop
ገዪሶ
(gäyiso)
een reis
ወበእንተኒ
(wäbäntäni)
en over
ኵሉ
(kwlu)
elk
ሠዪጥ
(säyit)
kopen
ወተሣይጦ
(wätäsayto)
en verkopen
ወዘሂ
(wäzähi)
en wie
ማየ
(mayä)
water
ይቀድሕ
(yeqädh)
put
ባቲ
(bati)
daarop
ዘኢያስተዳለወ
(zäiyastädaläwä)
dat hij niet had voorbereid
ሎቱ
(lotu)
voor hem
በዕለተ
(bälätä)
op de dag
ሳድስት
(sadst)
zesde
ወዘኒ
(wäzäni)
en wie
አንሥአ
(änsä)
opneemt
ዘይጸውር
(zäytsäwr)
wat gedragen wordt
ኵሎ
(kwlo)
alles
ከመ
(kämä)
dat
ያውፅእ
(yawts)
uit te brengen
እምደብተራሁ
(emdäbtärahu)
uit zijn tent
ወእመኒ
(wämäni)
of
እምቤቱ
(embetu)
uit zijn huis
ይሙት
(yemut)
zal sterven
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Ex. 35:2, Ex. 16:29 en Neh. 10:31; 13:16–17.
Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat het verbod met een vrouw te liggen nog door de Samaritanen wordt gevolgd, niet door de Joden.
Lezing
ዘይጌምና (‘die ontheiligt’) is onzeker; Charles heeft ‘desecrateth’.
9Doe op de sabbat geen enkel werk, behalve wat jullie voor jullie zelf op de zesde dag hebben voorbereid om te eten en te drinken en te rusten en de sabbat te houden van alle werk op deze dag, en om Yahweh, jullie Elohim, te zegenen.
ኢትግበሩ
(itgbäru)
maakt niet
ሰንበት
(sänbät)
op de sabbat
ምንተሂ
(mentähi)
enig
ግብረ
(gebrä)
werk
ዘኢያስተዳለውክምዎ
(zäiyastädaläwkmwo)
dat jullie niet hebben voorbereid
ለክሙ
(läkmu)
voor jullie
በዕለተ
(bälätä)
op de dag
ሳድስት
(sadst)
zesde
ለበሊዕ
(läbäli)
om te eten
ወለሰቲይ
(wäläsätiy)
en om te drinken
ወለአዕርፎ
(wäläärfo)
en om te rusten
ወለአሰንብቶ
(wälääsänbto)
en om de sabbat te houden
እምኵሉ
(emkwlu)
van al
ግብር
(gebr)
werk
በዛቲ
(bäzati)
op deze
ዕለት
(elät)
dag
ወለባርኮ
(wäläbarko)
en om te zegenen
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
አምላክክሙ
(ämlakkmu)
jullie Elohim
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog: ‘die u een feestdag en een heilige dag gegeven heeft; en een dag van het heilige koninkrijk voor heel Israël is deze dag onder hun dagen tot in eeuwigheid’; dat staat niet in de Beta-tekst.
De eer van de sabbat
10Want groot is de eer die Yahweh aan Israël gegeven heeft om te eten en te drinken en verzadigd te worden op deze feestdag en daarop te rusten van alle arbeid die behoort tot het werk van de zonen van de mens, behalve het branden van wierook en het brengen van offers en slachtoffers voor het aangezicht van Yahweh, voor de dagen en voor de sabbatten.
እስመ
(esmä)
omdat
ዐባይ
(äbay)
groot
ክብር
(kebr)
eer
እንተ
(entä)
die
ወሀበ
(wähäbä)
gegeven heeft
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ለእስራኤል
(läsrael)
aan Israël
ለበሊዕ
(läbäli)
om te eten
ወለሰቲይ
(wäläsätiy)
en om te drinken
ወለጸጊብ
(wälätsägib)
en verzadigd te worden
በዛቲ
(bäzati)
op deze
ዕለተ
(elätä)
dag van
በዓል
(bäal)
feest
ወለአዕርፎ
(wäläärfo)
en om te rusten
ባቲ
(bati)
daarop
እምኵሉ
(emkwlu)
van alle
ግብር
(gebr)
arbeid
ዘእምግብረ
(zämgbrä)
die behoort tot het werk van
እጓለ
(egwalä)
de zonen van
እመሕያው
(emähyaw)
de mens
ዘእንበለ
(zänbälä)
behalve
ዐጢነ
(ätinä)
het branden van
ዕጣን
(etan)
wierook
ወለአብኦ
(wälääbo)
en het brengen van
ቍርባን
(qwrban)
offers
ወመሥዋዕት
(wämäswat)
en slachtoffers
ቅድመ
(qedmä)
voor het aangezicht van
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ለመዋዕል
(lämäwal)
voor de dagen
ወለሰንበታት
(wäläsänbätat)
en voor de sabbatten
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Jub. 2:21.
11Dit werk alleen zal verricht worden op de dagen van de sabbatten in het heiligdom van Yahweh, jullie Elohim, opdat zij verzoening doen voor Israël met een offer, voortdurend, dag na dag, tot een gedachtenis die welgevallig is voor Yahweh, en opdat Hij hen altijd aanneemt, dag na dag, zoals je geboden bent.
ዝግብር
(zegbr)
dit werk
ባሕቲቱ
(bahtitu)
alleen
ይትገበር
(yetgäbär)
zal verricht worden
በመዋዕለ
(bämäwalä)
op de dagen van
ሰንበታት
(sänbätat)
sabbatten
በቤተ
(bäbetä)
in het huis van
መቅደሱ
(mäqdäsu)
zijn heiligdom
ለእግዚአብሔር
(lägziäbher)
van Yahweh
አምላክክሙ
(ämlakkmu)
jullie Elohim
ከመ
(kämä)
opdat
ያስተስርዩ
(yastäsryu)
zij verzoening doen
ዲበ
(dibä)
voor
እስራኤል
(esrael)
Israël
መባአ
(mäbaä)
met een offer
ወትረ
(wäträ)
voortdurend
ዕለተ
(elätä)
dag
እምዕለት
(emlät)
na dag
ለተዝካር
(lätäzkar)
tot gedachtenis
ዘይሠጠው
(zäysätäw)
die welgevallig is
ቅድመ
(qedmä)
voor
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ወይትወከፎሙ
(wäytwäkäfomu)
en Hij hen aanneemt
ለዓለም
(läaläm)
altijd
ዕለተ
(elätä)
dag
እምዕለት
(emlät)
na dag
በከመ
(bäkämä)
zoals
ተአዘዝከ
(tääzäzkä)
je geboden bent
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Num. 28:9–10.
Zie ookNum 28:9–10
12En ieder mens die daarop werk verricht, of die op reis gaat, of die zijn akker bewerkt, of in zijn huis, of op welke plaats ook,
ወኵሉ
(wäkwlu)
en ieder
ሰብእ
(säb)
mensen
ዘይገብር
(zäygäbr)
die verricht
ግብረ
(gebrä)
werk
ወዘሂ
(wäzähi)
en wie
የሐውር
(yähäwr)
gaat
መንገደ
(mängädä)
op reis
ወዘሂ
(wäzähi)
en wie
ይትቀነይ
(yetqänäy)
bewerkt
ወፍረ
(wäfrä)
zijn akker
ወእመሂ
(wämähi)
of
በቤቱ
(bäbetu)
in zijn huis
ወእመሂ
(wämähi)
of
በኵሉ
(bäkwlu)
op elke
መካን
(mäkan)
plaats
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Ex. 34:21.
Lezing
ወፍረ (‘zijn akker’) is onzeker; Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft ‘tilleth (his) farm’.
Charles heeft hierna nog: ‘en wie vuur aansteekt, of op enig dier rijdt, of over zee per schip reist, en wie slaat of doodt, of een dier of een vogel slacht, of wie een dier of een vogel of een vis vangt, of wie vast of oorlog voert op de sabbatten’; dat staat niet in de Beta-tekst.
Zie ookEx 34:21
Slot
13en de man die een van deze dingen doet op de dag van de sabbat, zal sterven. Hiermee is het woord van de Verdeling van de dagen voltooid.
ወሰብእ
(wäsäb)
en de man
ዘይገብር
(zäygäbr)
die doet
ኵሎ
(kwlo)
een van
ዘእምዝ
(zämz)
deze dingen
በዕለተ
(bälätä)
op de dag van
ሰንበት
(sänbät)
de sabbat
ይሙት
(yemut)
zal sterven
ተፈጸመ
(täfätsämä)
is voltooid
በዝየ
(bäzyä)
hier
ነገር
(nägär)
het woord
ዘኩፋሌ
(zäkufale)
van de Verdeling
መዋዕል
(mäwal)
van de dagen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft voor het slot nog: ‘opdat de zonen van Israël de sabbatten houden overeenkomstig de geboden over de sabbatten van het land, zoals het geschreven staat op de tafelen die Hij in mijn handen gaf, opdat ik voor je de wetten van de tijden zou opschrijven, en de tijden naar de verdeling van hun dagen’; dat staat niet in de Beta-tekst. ዘኩፋሌ (‘van de Verdeling’): Charles heeft ‘Herewith is completed the account of the division of the days’.