Jubileeën 15
Het verbond van de besnijdenis
Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Het feest van de eerstelingen
1En in het vijfde jaar van de jaarweek, de vierde van dit jubeljaar, in de derde maand, in het midden van de maand, vierde Abram het feest van de eerstelingen van de oogst van het zaad van de tarwe.
ወበዓመት
(wäbäamät)
en in het jaar
ኃምስ
(khams)
vijfde
ዘሱባዔ
(zäsubae)
van de jaarweek
ዘራብዑ
(zärabu)
de vierde
ለኢዮቤልውን
(läiyobelwn)
van dit jubeljaar
ዝንቱ
(zentu)
dit
በወርኅ
(bäwärkh)
in de maand
ሣልስ
(sals)
derde
በመንፈቀ
(bämänfäqä)
in het midden van
ወርኅ
(wärkh)
de maand
ገብረ
(gäbrä)
vierde
አብራም
(äbram)
Abram
በዓለ
(bäalä)
het feest van
ቀዳሜ
(qädame)
de eerstelingen van
ማእረረ
(marärä)
de oogst
ዘዘርአ
(zäzärä)
van het zaad
ሥርናይ
(sernay)
tarwe
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Lev. 23:15–21.
Uitleg
Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat het feest van de weken hier op de vijftiende van de derde maand valt, terwijl de Farizeeën het op de zesde vierden, en dat de offers hier van Lev. 23:18–20 afwijken.
2En hij liet een nieuw offer opgaan op het altaar, de eerstelingen van het graan, voor Yahweh.
ወአዕረገ
(wäärägä)
en hij liet opgaan
መሥዋዕተ
(mäswatä)
een offer
ሐዲስ
(hädis)
nieuw
ዲበ
(dibä)
op
ምሥዋዕ
(meswa)
het altaar
ቀዳሜ
(qädame)
de eerstelingen van
እክል
(ekl)
graan
ለእግዚአብሔር
(lägziäbher)
voor Yahweh
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Yahweh verschijnt aan Abram
3En Yahweh verscheen hem, en Yahweh zei tot Abram: „Ik ben Elohim Shaddai. Wees Mij welgevallig en wees volkomen.
ወአስተርአዮ
(wäästäräyo)
en verscheen hem
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ወይቤሎ
(wäybelo)
en zeide tot hem
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ለአብራም
(lääbram)
aan Abram
አነ
(änä)
Ik
አምላከ
(ämlakä)
Elohim
ሰዳይ
(säday)
Shaddai
ወአሥምር
(wääsmr)
en behaag
በቅድሜየ
(bäqdmeyä)
voor Mij
ወኩን
(wäkun)
en wees
ፍጹመ
(fetsumä)
volledig
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
4En Ik zal Mijn verbond geven tussen Mij en jou, en Ik zal je zeer groot maken.”
ወእሁብ
(wähub)
en Ik zal geven
ኪዳንየ
(kidanyä)
Mijn verbond
ማእከሌየ
(makäleyä)
Mij
ወማእከሌከ
(wämakälekä)
en tussen jou
ወአልህቀከ
(wäälhqäkä)
en Ik zal je groot maken
ጥቀ
(teqä)
zeer
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
5En Abram viel op zijn gezicht, en Yahweh sprak tot hem en zei:
ወወድቀ
(wäwädqä)
en viel
አብራም
(äbram)
Abram
በገጹ
(bägätsu)
op zijn gezicht
ወተናገሮ
(wätänagäro)
en sprak tot hem
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ወይቤ
(wäybe)
en Hij zei
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:3.
Zie ookGen 17:3
Abram wordt Abraham
6„Zie, Mijn instelling is met jou, en Ik zal je maken tot een vader van vele volken.
ናሁ
(nahu)
zie
ሥርዓትየ
(seratyä)
Mijn instelling
ምስሌከ
(meslekä)
met jou
ወእሬስየከ
(wäresyäkä)
en Ik zal je maken
አበ
(äbä)
vader
ለብዙኃን
(läbzukhan)
van velen
አሕዛብ
(ähzab)
de volken
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:4.
Zie ookGen 17:4
7En je naam zal niet meer Abram genoemd worden; je naam zal van nu af en tot in eeuwigheid Abraham zijn, want tot een vader van vele volken heb Ik je gesteld.
ወኢይጼዋዕ
(wäiytsewa)
en niet zal genoemd worden
እንከ
(enkä)
meer
ስምከ
(semkä)
je naam
አብራም
(äbram)
Abram
ወይኩን
(wäykun)
maar zal zijn
ስምከ
(semkä)
je naam
እምይእዜ
(emyze)
van nu af
ወእስከ
(wäskä)
en tot
ለዓለም
(läaläm)
voor altijd
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
እስመ
(esmä)
omdat
አበ
(äbä)
vader
ብዙኃን
(bezukhan)
velen
አሕዛብ
(ähzab)
de volken
ሤምኩከ
(semkukä)
heb Ik je gesteld
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
8En Ik zal je zeer groot maken.
ወአዐብየከ
(wäääbyäkä)
en Ik zal je groot maken
ጥቀ
(teqä)
zeer
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
9En Ik zal Mijn verbond geven tussen Mij en jou en tussen je nageslacht na jou, in hun geslachten, en tot een eeuwige instelling, opdat Ik Elohim voor je zal zijn en voor je nageslacht na jou.
ወእሁብ
(wähub)
en Ik zal geven
ኪዳንየ
(kidanyä)
Mijn verbond
ማእከሌየ
(makäleyä)
Mij
ወማእከሌከ
(wämakälekä)
en tussen jou
ወማእከለ
(wämakälä)
en tussen
ዘርእከ
(zärkä)
je nageslacht
እምድኅሬከ
(emdkhrekä)
na jou
በትዝምዶሙ
(bätzmdomu)
in hun geslachten
ወለሥርዓት
(wäläsrat)
en tot een instelling
ዘለዓለም
(zäläaläm)
eeuwige
ከመ
(kämä)
opdat
እኩንከ
(ekunkä)
Ik je zal zijn
አምላከ
(ämlakä)
Elohim
ወለዘርእከ
(wäläzärkä)
en aan je nageslacht
እምድኅሬከ
(emdkhrekä)
na jou
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:7.
Zie ookGen 17:7
10[En Ik zal aan jou en aan je nageslacht na jou geven] het land waarin je als vreemdeling verbleef, het land Kanaän, dat je tot in eeuwigheid zult bezitten, en Ik zal hun Elohim zijn.”
[ወእሁብ
([wähub)
en Ik zal geven
ለከ
(läkä)
aan jou
ወለዘርእከ
(wäläzärkä)
en aan je nageslacht
እምድኅሬከ]
(emdkhrekä])
na jou
ምድረ
(medrä)
het land
ኀበ
(khäbä)
waarin
ፈለስከ
(fäläskä)
je als vreemdeling verbleef
ምድረ
(medrä)
het land van
ከናአን
(känaän)
Kanaän
ዘትኴንን
(zätkwenn)
dat je zult bezitten
ለዓለም
(läaläm)
voor altijd
ወእከውኖሙ
(wäkäwnomu)
en Ik zal hun zijn
አምላከ
(ämlakä)
Elohim
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:8.
Zie Kanaän: Kanaän is het land aan de oostkust van de Middellandse Zee, ongeveer het gebied van het huidige Israël, de Palestijnse gebieden en Libanon.
Lezing
De Beta-tekst zet ‘En Ik zal aan jou en aan je nageslacht na jou geven’ tussen vierkante haken.
Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat deze woorden door homoioteleuton verloren waren en uit Gen. 17:8 zijn aangevuld.
Zie ookGen 17:8
De besnijdenis
11En Yahweh zei tot Abraham: „En jij, bewaar Mijn verbond, jij en je nageslacht na jou: laat al jullie mannen besneden worden, en laat jullie voorhuid besneden worden, en het zal een teken van Mijn eeuwige instelling zijn tussen Mij en jullie.
ወይቤሎ
(wäybelo)
en zeide tot hem
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ለአብርሃም
(lääbrham)
aan Abraham
ወአንተኒ
(wääntäni)
en jij
ኪዳንየ
(kidanyä)
Mijn verbond
ዕቀብ
(eqäb)
bewaar
አንተ
(äntä)
jij
ወዘርእከ
(wäzärkä)
en je nageslacht
እምድኅሬከ
(emdkhrekä)
na jou
ተከሰቡ
(täkäsäbu)
laat besneden worden
ኵሎ
(kwlo)
alle
ሮስክሙ
(roskmu)
jullie mannelijken
ወተከሰቡ
(wätäkäsäbu)
en laat besneden worden
ቍልፈተክሙ
(qwlfätäkmu)
jullie voorhuid
ወይከውን
(wäykäwn)
en het zal zijn
ትእምርተ
(temrtä)
een teken van
ሥርዓትየ
(seratyä)
Mijn instelling
ዘለዓለም
(zäläaläm)
eeuwige
ማእከሌየ
(makäleyä)
Mij
ወማእከሌክሙ
(wämakälekmu)
en tussen jullie
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:9–11.
Uitleg
ሮስክሙ (‘jullie mannen’): het woord ሮስ gebruikt de Beta-tekst voor ‘man’; Charles (Engelse vertaling uit 1917) vertaalt ‘every male’.
Zie ookGen 17:9–11
12En een kind zullen jullie op de achtste dag besnijden, ieder mannelijk kind in jullie geslachten, de huisgeborene.
ወለወልድ
(wäläwäld)
en een kind
አመ
(ämä)
op
ሳምንት
(samnt)
de achtste
ዕለት
(elät)
dag
ትከስብዎ
(tekäsbwo)
jullie zullen besnijden
ኵሎ
(kwlo)
alle
ሮሰ
(rosä)
mannelijke
በትዝምድክሙ
(bätzmdkmu)
in jullie geslachten
ወልደ
(wäldä)
de geborene van
ቤት
(bet)
het huis
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:12 en Lev. 12:3.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog ‘of wie je met geld van een vreemdeling hebt gekocht, wie je hebt verworven die niet van je nageslacht is’; dat staat niet in de Beta-tekst.
Charles merkt op dat de Hebreeuwse tekst ‘een kind van acht dagen’ heeft en dat de lezing hier mogelijk opzettelijk is gewijzigd.
13De geborene van je huis zal zeker besneden worden, en wie je met goud gekocht hebt, zullen besneden worden.
ክስበተ
(kesbätä)
besnijdenis
ይትከሰብ
(yetkäsäb)
zal besneden worden
ልደ
(ledä)
de geborenen van
ቤትከ
(betkä)
je huis
ወዘበወርቅ
(wäzäbäwärq)
en wie met goud
ተሣየጥከ
(täsayätkä)
je gekocht hebt
ይትከሰቡ
(yetkäsäbu)
zullen besneden worden
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:13.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog ‘en Mijn verbond zal in jullie vlees zijn tot een eeuwige instelling’; dat staat niet in de Beta-tekst.
Zie ookGen 17:13
14En wie niet besneden is, die niet besneden is in het vlees van zijn voorhuid op de achtste dag, die ziel zal uitgeroeid worden uit haar volk, want hij heeft Mijn verbond gebroken.”
ወዘኢኮነ
(wäzäikonä)
en wie niet
ክሱበ
(kesubä)
besneden
ሮስ
(ros)
man
ዘኢተከስበ
(zäitäkäsbä)
die niet besneden is
ሥጋ
(sega)
het vlees van
ቍልፈቱ
(qwlfätu)
zijn voorhuid
በዕለተ
(bälätä)
op de dag van
ሳምንት
(samnt)
de achtste
ትሤሮ
(tesero)
zal uitgeroeid worden
ይእቲ
(yeti)
die
ነፍስ
(näfs)
ziel
እምዘመዳ
(emzämäda)
uit haar volksgenoten
እስመ
(esmä)
want
ኪዳንየ
(kidanyä)
Mijn verbond
ነሠተ
(näsätä)
hij heeft gebroken
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:14.
Zie ookGen 17:14
Sarai wordt Sara
15En Yahweh zei tot Abraham: „Sarai, je vrouw: haar naam zal niet meer Sarai genoemd worden, want Sara is haar naam.
ወይቤሎ
(wäybelo)
en zeide tot hem
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ለአብርሃም
(lääbrham)
aan Abraham
ሶራ
(sora)
Sarai
ብእሲትከ
(besitkä)
je vrouw
ኢትጸዋዕ
(ittsäwa)
zal niet genoemd worden
እንከ
(enkä)
meer
ስማ
(sema)
haar naam
ሶራ
(sora)
Sarai
እስመ
(esmä)
maar
ሳራ
(sara)
Sara
ስማ
(sema)
haar naam
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:15.
Zie ookGen 17:15
16En Ik zal haar zegenen, en Ik zal je uit haar een zoon geven, en Ik zal hem zegenen, en hij zal een volk worden, en koningen van volken zullen uit hem voortkomen.”
ወእባርካ
(wäbarka)
en Ik zal haar zegenen
ወእሁበከ
(wähubäkä)
en Ik zal je geven
እምኔሃ
(emneha)
uit haar
ወልደ
(wäldä)
een zoon
ወእባርኮ
(wäbarko)
en Ik zal hem zegenen
ወይከውን
(wäykäwn)
en hij zal worden
ሕዝበ
(hezbä)
tot een volk
ወነገሥተ
(wänägästä)
en koningen van
አሕዛብ
(ähzab)
de volken
እምኔሁ
(emnehu)
uit hem
ይከውኑ
(yekäwnu)
zullen voortkomen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:16.
Uitleg
Charles (Engelse vertaling uit 1917) merkt op dat ‘Ik zal hem zegenen’ ook in Gen. 17:16 staat volgens de Septuaginta, de Samaritaanse, de Syrische en de Latijnse tekst; de Masoretische tekst heeft daar ‘haar’.
Zie ookGen 17:16
Abrahams vraag over Ismaël
17En Abraham viel op zijn gezicht en verheugde zich, en zei in zijn hart: Zal een zoon geboren worden bij iemand die 100 jaar oud is, en zal Sara, die 90 jaar oud is, baren?
ወወድቀ
(wäwädqä)
en viel
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
በገጹ
(bägätsu)
op zijn gezicht
ወተፈሥሐ
(wätäfäshä)
en verheugde zich
ወይቤ
(wäybe)
en zei
በልቡ
(bälbu)
in zijn hart
እመ
(emä)
als
ለዘ
(läzä)
voor iemand die
ምእትኑ
(metnu)
honderd
ዓመቱ
(amätu)
jaar oud is
ይትወለድ
(yetwäläd)
geboren worden
ወልድ
(wäld)
een zoon
ወሳራሂ
(wäsarahi)
en Sara
እንተ
(entä)
die
ተስዓ
(täsa)
negentig
ዓመታ
(amäta)
jaar oud is
ትወልድ
(tewäld)
baren
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:17.
Zie ookGen 17:17
18En Abraham zei tot Yahweh: Och, dat Ismaël mocht leven voor Uw aangezicht.
ወይቤሎ
(wäybelo)
en zei tot
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
ለእግዚአብሔር
(lägziäbher)
Yahweh
መፍትው
(mäftw)
och
ይሕየው
(yehyäw)
moge leven
ይስማዔል
(yesmael)
Ismaël
ቅድሜከ
(qedmekä)
voor U
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:18.
Zie ookGen 17:18
19En Yahweh zei: „Ja.
ወይቤ
(wäybe)
en Hij zei
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ኦሆ
(oho)
ja
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:19.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hier ‘Ja, en Sara zal je ook een zoon baren, en je zult zijn naam Isaak noemen’; in de Beta-tekst staat alleen ‘Ja’, en de naam Isaak volgt in vers 21.
Zie ookGen 17:19
20En wat Ismaël betreft, Ik heb je gehoord; en zie, Ik zal hem zegenen en hem groot maken en hem zeer vermenigvuldigen.
ወበእንተ
(wäbäntä)
en wat betreft
ይስማዔልሂ
(yesmaelhi)
ook Ismaël
ሰማዕኩከ
(sämakukä)
heb Ik je gehoord
ወናሁ
(wänahu)
en zie
እባርኮ
(ebarko)
zal Ik hem zegenen
ወአልህቆ
(wäälhqo)
en Ik zal hem groot maken
ወአበዝኆ
(wääbäzkho)
en Ik zal hem vermenigvuldigen
ጥቀ
(teqä)
zeer
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:20.
Zie ookGen 17:20
21En Mijn verbond zal Ik bevestigen met Isaak, die Sara je zal baren in deze dagen, in het volgende jaar.”
ወኪዳንየ
(wäkidanyä)
en Mijn verbond
አቀውም
(äqäwm)
zal Ik bevestigen
ምስለ
(meslä)
met
ይስሐቅ
(yeshäq)
Isaak
ዘትውልድ
(zätwld)
die zal baren
ለከ
(läkä)
voor jou
ሳራ
(sara)
Sara
በዝ
(bäz)
in dit
መዋዕል
(mäwal)
dagen
በዓመት
(bäamät)
in het jaar
ካልእ
(kal)
volgende
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:21.
Zie ookGen 17:21
22En toen Hij geëindigd had met hem te spreken, steeg Yahweh op, van boven Abraham.
ወፈጺሞ
(wäfätsimo)
en toen Hij geëindigd had
እንዘ
(enzä)
terwijl
ይትናገር
(yetnagär)
te spreken
ምስሌሁ
(meslehu)
met hem
ወዐርገ
(wäärgä)
steeg op
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
እመልዕልተ
(emälltä)
van boven
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:22.
Zie ookGen 17:22
Abraham wordt besneden
23En Abraham deed zoals Yahweh tot hem gezegd had, en hij nam Ismaël, zijn zoon, en al de geborenen van zijn huis, en allen die met goud gekocht waren, alle mannen in zijn huis, en hij besneed het vlees van hun voorhuid.
ወገብረ
(wägäbrä)
en deed
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
በከመ
(bäkämä)
zoals
ይቤሎ
(yebelo)
had gezegd
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ወነሥአ
(wänäsä)
en nam
ይስማዔልሃ
(yesmaelha)
Ismaël
ወልዶ
(wäldo)
zijn zoon
ወኵሎ
(wäkwlo)
en al
ልደ
(ledä)
de geborenen van
ቤቱ
(betu)
zijn huis
ወዘሂ
(wäzähi)
en wie ook
በወርቅ
(bäwärq)
met goud
ተሣየጠ
(täsayätä)
gekocht was
ኵሎ
(kwlo)
alle
ሮሰ
(rosä)
mannelijke
ዘውስተ
(zäwstä)
die in
ቤቱ
(betu)
zijn huis
ወከሰበ
(wäkäsäbä)
en besneed
ሥጋ
(sega)
het vlees van
ምክሳቦሙ
(meksabomu)
hun voorhuid
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:23.
Zie ookGen 17:23
24En op het tijdstip van deze dag werd Abraham besneden, [de geborenen van zijn huis] en de mensen van zijn huis, en allen die met goud gekocht waren, en ook van de kinderen van de vreemden werden met hem besneden.
ወበጊዜ
(wäbägize)
en op het tijdstip van
ዛቲ
(zati)
deze
ዕለት
(elät)
dag
ተከስበ
(täkäsbä)
werd besneden
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
[ወልደ
([wäldä)
de geborenen van
ቤቱ]
(betu])
zijn huis
ወሰብአ
(wäsäbä)
en de mensen van
ቤቱ
(betu)
zijn huis
ወኵሎሙ
(wäkwlomu)
en alle
እለ
(elä)
die
በወርቅ
(bäwärq)
met goud
ተሣየጠ
(täsayätä)
gekocht was
ወእምውሉደ
(wämwludä)
en van de kinderen van
ነኪራንኒ
(näkiranni)
ook vreemden
ተከስቡ
(täkäsbu)
werden besneden
ምስሌሁ
(meslehu)
met hem
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:24–27.
Lezing
De Beta-tekst zet ‘de geborenen van zijn huis’ tussen vierkante haken.
Zie ookGen 17:24–27
25En deze wet is voor alle generaties in eeuwigheid, en er is geen besnijdenis van dagen.
ወዝሕግ
(wäzhg)
en deze wet
ለኵሉ
(läkwlu)
voor alle
ትውልድ
(tewld)
generatie
ዘለዓለም
(zäläaläm)
eeuwige
ወአልቦ
(wäälbo)
en er is geen
ክስበተ
(kesbätä)
besnijdenis
መዋዕል
(mäwal)
van dagen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog ‘en geen weglating van één dag uit de acht dagen, want het is een eeuwige instelling, ingesteld en geschreven op de hemelse tafelen’; dat staat niet in de Beta-tekst.
Wie niet besneden is
26En ieder die geboren wordt en niet besneden is in het vlees tot de achtste dag, behoort niet tot de kinderen van de instelling die Yahweh met Abraham sloot, want hij is van de kinderen van het verderf.
ወኵሉ
(wäkwlu)
en ieder
ዘትውልደ
(zätwldä)
die geboren wordt
ዘኢተከስበ
(zäitäkäsbä)
die niet besneden is
ሥጋ
(sega)
het vlees van
ነፍስቱ
(näfstu)
zijn ziel
እስከ
(eskä)
tot
ሰሙን
(sämun)
achtste
ዕለት
(elät)
dag
ኢኮነ
(ikonä)
behoort niet
እምውሉደ
(emwludä)
uit de kinderen van
ሥርዓት
(serat)
de instelling
ዘትካየደ
(zätkayädä)
dat gesloten werd
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ለአብርሃም
(lääbrham)
aan Abraham
እስመ
(esmä)
omdat
እምነ
(emnä)
van
ውሉደ
(weludä)
de kinderen van
ሙስና
(musna)
het verderf
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
ነፍስቱ (‘zijn ziel’): het woord staat in de Beta-tekst bij ‘vlees’; Charles (Engelse vertaling uit 1917) laat het weg.
Lezing
Charles heeft hierna nog dat er geen teken op hem is dat hij van Yahweh is, maar dat hij bestemd is om vernietigd en gedood en uit de aarde uitgeroeid te worden, omdat hij het verbond van Yahweh onze Elohim heeft gebroken; dat staat niet in de Beta-tekst.
27Want zij allen zijn engelen van het aangezicht.
እስመ
(esmä)
omdat
ኵሎሙ
(kwlomu)
allen
መላእክተ
(mälaktä)
de engelen van
ገጽ
(gäts)
het aangezicht
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Volgens Charles (Engelse vertaling uit 1917) zijn de engelen van het aangezicht en de engelen van de heiliging besneden geschapen.
Lezing
Charles heeft: ‘Want alle engelen van het aangezicht en alle engelen van de heiliging zijn zo geschapen vanaf de dag van hun schepping, en voor de engelen van het aangezicht en van de heiliging heeft Hij Israël geheiligd, opdat zij met Hem en met Zijn heilige engelen zouden zijn’; in de Beta-tekst staat alleen ‘Want zij allen zijn engelen van het aangezicht’.
Zie Jubileeën 2:18–21.
Zie ookJub 2:18–21
28En jij, gebied de zonen van Israël dat zij dit teken van het verbond bewaren voor hun geslachten, tot een eeuwige instelling, en zij zullen niet uit het land uitgeroeid worden.
ወአንተኒ
(wääntäni)
en jij
አዝዝ
(äzz)
gebied
ለውሉደ
(läwludä)
de kinderen van
እስራኤል
(esrael)
Israël
ወይዕቀቡ
(wäyqäbu)
dat zij bewaren
ትእምርተዝ
(temrtäz)
dit teken van
ኪዳን
(kidan)
verbond
ለትውልዶሙ
(lätwldomu)
voor hun geslachten
ለሥርዓት
(läsrat)
tot een instelling
ዘለዓለም
(zäläaläm)
eeuwige
ወኢይሠረው
(wäiysäräw)
en zij zullen niet uitgeroeid worden
እምነ
(emnä)
van
ምድር
(medr)
de aarde
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Plaats
Zie Gen. 17:10.
Zie ookGen 17:10
29Want het gebod is voor het verbond ingesteld, opdat zij het voor altijd bewaren.
እስመ
(esmä)
omdat
ትእዛዝ
(tezaz)
gebod
ተሠርዐ
(täsärä)
is ingesteld
ለኪዳን
(läkidan)
van het verbond
ከመ
(kämä)
opdat
ይዕቀብዎ
(yeqäbwo)
zij het bewaren
ለዓለም
(läaläm)
voor altijd
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
30Want Ismaël en zijn zonen en zijn broers en Ezau liet Yahweh niet tot Zich naderen, en Hij koos hen niet uit, hoewel zij van de kinderen van Abraham zijn, want Hij kende hen; en Israël koos Hij uit, dat zij Zijn volk zouden zijn.
እስመ
(esmä)
omdat
ይስማዔልሃ
(yesmaelha)
Ismaël
ወውሉዶ
(wäwludo)
en zijn zonen
ወአኃዊሁ
(wääkhawihu)
en zijn broers
ወዔሳውሃ
(wäesawha)
en Ezau
ኢያቅረቦ
(iyaqräbo)
liet Hij niet naderen
ኀቤሁ
(khäbehu)
tot Zich
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
ወኢኀረየ
(wäikhäräyä)
en Hij koos hen niet
ቦሙ
(bomu)
hen
እስመ
(esmä)
omdat
እምውሉደ
(emwludä)
uit de kinderen van
አብርሃም
(äbrham)
Abraham
እሙንቱ
(emuntu)
zijn zij
እስመ
(esmä)
omdat
አእመሮሙ
(ämäromu)
Hij kende hen
ወእስራኤልሃ
(wäsraelha)
en Israël
ኀረየ
(khäräyä)
koos Hij
ይኩንዎ
(yekunwo)
dat zij Zijn zouden zijn
ሕዝበ
(hezbä)
een volk
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Zie Mal. 1:2–3 voor Jakob en Ezau.
Zie ookMal 1:2–3
31En Hij heiligde hem en verzamelde hem uit alle kinderen van de mensen.
ወቀደሶ
(wäqädäso)
en Hij heiligde hem
ወአስተጋብአ
(wäästägabä)
en verzamelde hem
እምኵሉ
(emkwlu)
uit al
ውሉደ
(weludä)
de kinderen van
ሰብእ
(säb)
mensen
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat er vele volken en vele naties zijn en dat zij allen van Hem zijn, en dat Hij over allen geesten heeft aangesteld om hen van Hem af te leiden; dat staat niet in de Beta-tekst.
32En over Israël stelde Hij geen engel en geen geest aan.
ወዲበ
(wädibä)
maar over
እስራኤልሰ
(esraelsä)
maar over Israël
ኢያስለጠ
(iyaslätä)
stelde Hij niet aan
ወኢመነሂ
(wäimänähi)
en niemand
መልአከ
(mäläkä)
engel
ወመንፈሰ
(wämänfäsä)
of geest
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
Charles (Engelse vertaling uit 1917) verwijst naar Deut. 32:8–9 in de Septuaginta en naar Dan. 10:13 en 12:1, waar Michaël de vorst van Israël is.
Lezing
Charles heeft hierna nog dat Hij alleen hun heerser is en hen zal bewaren en van de hand van Zijn engelen en geesten en van alle machten zal terugvragen, opdat Hij hen bewaart en zegent en zij Zijn zijn en Hij de hunne is van nu af voor eeuwig; dat staat niet in de Beta-tekst.
De afval van Israël
33En nu maak ik je bekend dat de zonen van Israël in deze instelling ontrouw zullen zijn en hun zonen niet zullen besnijden naar heel deze wet, want in het vlees van hun besnijdenis zullen zij nalatig zijn bij de besnijdenis van hun zonen, en alle kinderen van Beliar zullen hun zonen laten zonder besnijdenis, zoals zij geboren zijn.
ወይእዜኒ
(wäyzeni)
en nu
አነ
(änä)
ik
እዜንወከ
(ezenwäkä)
maak ik je bekend
ከመ
(kämä)
dat
በዛቲ
(bäzati)
in deze
ሥርዓት
(serat)
instelling
ይሔስዉ
(yeheswu)
zullen ontrouw zijn
ውሉደ
(weludä)
de kinderen van
እስራኤል
(esrael)
Israël
ወኢይከስቡ
(wäiykäsbu)
en zij zullen niet besnijden
ውሉዶሙ
(weludomu)
hun zonen
በከመ
(bäkämä)
naar
ኵሉ
(kwlu)
heel
ዝሕግ
(zehg)
deze wet
እስመ
(esmä)
omdat
እምሥጋ
(emsga)
in het vlees van
ክስበቶሙ
(kesbätomu)
hun besnijdenis
ይከውኑ
(yekäwnu)
zij zullen
መትርፋነ
(mätrfanä)
nalatend
ውስተ
(westä)
van
ክስበተ
(kesbätä)
besnijdenis
ውሉዶሙ
(weludomu)
hun zonen
ወኵሎሙ
(wäkwlomu)
en alle
ውሉደ
(weludä)
de kinderen van
ቤልአር
(belär)
Beliar
የኀድጉ
(yäkhädgu)
zullen laten
ውሉዶሙ
(weludomu)
hun zonen
ዘእንበለ
(zänbälä)
zonder
ክስበት
(kesbät)
besnijdenis
በከመ
(bäkämä)
zoals
ተወልዱ
(täwäldu)
zijn geboren
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Uitleg
ቤልአር (‘Beliar’): Zie Jubileeën 1:20.
Zie ookJub 1:20
34En er zal grote toorn zijn over de zonen van Israël vanwege Yahweh, want zij verlieten Zijn verbond en weken af van Zijn woord en tartten en lasterden, omdat zij de instelling van dit teken niet deden.
ወትከውን
(wätkäwn)
en er zal zijn
መዓት
(mäat)
toorn
ላዕለ
(lalä)
over
ውሉደ
(weludä)
de kinderen van
እስራኤል
(esrael)
Israël
ዐባይ
(äbay)
grote
እምኀበ
(emkhäbä)
vanwege
እግዚአብሔር
(egziäbher)
Yahweh
እስመ
(esmä)
omdat
ኀደጉ
(khädägu)
verlieten
ኪዳኖ
(kidano)
Zijn verbond
ወእምቃሉ
(wämqalu)
en van Zijn woord
ተግኅሡ
(tägkhsu)
weken af
ወወሐኩ
(wäwähäku)
en tartten
ወፀረፉ
(wätsäräfu)
en lasterden
በከመ
(bäkämä)
omdat
ኢገብሩ
(igäbru)
zij niet deden
ሥርዓቶ
(serato)
Zijn instelling
ለዝ
(läz)
dit
ትእምርተ
(temrtä)
het teken van
Bron: Maṣḥafa Kufāle (Ge'ez; Beta Masaheft). Waar de voetnoten Charles noemen, is dat R.H. Charles, The Book of Jubilees, Engelse vertaling uit 1917, waarmee we vergelijken waar de Ge'ez-tekst afwijkt.
Lezing
Charles (Engelse vertaling uit 1917) heeft hierna nog dat zij hun leden hebben behandeld als de heidenen, zodat zij van de aarde verwijderd en uitgeroeid worden, en dat er voor hen geen vergeving of kwijtschelding meer zal zijn voor alle zonde van deze eeuwige dwaling; dat staat niet in de Beta-tekst.