Ezra 1
Het besluit van Kores en de terugkeer van de eerste ballingen
Eigen Nederlandse vertaling uit de grondtekst. Rode tekst = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf. Cursieve tekst = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot). Kleine cursieve tekst = woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).
Het besluit van Kores
Zie Perzië (Parsa): Perzië (Parsa) is het kerngebied van de Perzen, het huidige Fars in het zuiden van Iran, rond Persepolis.
Het Perzische rijk reikte veel verder.
Deze verzen zijn bijna gelijk aan 2 Kron. 36:22–23.
Het Hebreeuws van Ezra 1:1 verschilt van 2 Kron. 36:22 alleen in spelling (Kores, Jeremia) en in één voorzetsel (מִפִּי, mippi, in plaats van בְּפִי, befi).
Wij vertalen daarom met dezelfde Nederlandse woorden.
Het woord van Yahweh door Jeremia over de zeventig jaar staat in Jer. 25:11–12 en Jer. 29:10.
הֵעִיר יְהוָה אֶת רוּחַ כּוֹרֶשׁ (he’ir Yahweh et ruach Koresh), ‘Yahweh wekte de geest van Kores op’: Yahweh zette de gedachten van Kores in beweging. Hetzelfde werkwoord staat in vers 5 bij de geest van de ballingen.
קוֹל (qol), ‘oproep’: letterlijk ‘stem’.
Zie Perzië (Parsa): Perzië (Parsa) is het kerngebied van de Perzen, het huidige Fars in het zuiden van Iran, rond Persepolis.
Het Perzische rijk reikte veel verder.
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
Zie Juda: Juda is hier het zuidelijke land, rond Jeruzalem, in het bergland ten westen van de Zoutzee.
De woorden van Kores staan in zwart, want het zijn woorden van een koning.
De toespraak loopt door tot en met vers 4.
In 2 Kron. 36:23 staat het begin van dezelfde toespraak.
Kores noemt Yahweh ‘de Elohim van de hemel’. Hoofdletters bij Hij, Hem en Zijn verwijzen naar Yahweh.
פָּקַד עָלַי (paqad alai), ‘hij heeft mij opgedragen’: letterlijk ‘hij heeft over mij aangesteld’; het werkwoord kan ook ‘bevelen’ of ‘aanstellen’ betekenen.
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
Zie Juda: Juda is hier het zuidelijke land, rond Jeruzalem, in het bergland ten westen van de Zoutzee.
יְהִי אֱלֹהָיו עִמּוֹ (yehi Elohav immo), ‘zijn Elohim zij met hem’: een wens.
In 2 Kron. 36:23 staat hier ‘Yahweh, zijn Elohim’ en eindigt de toespraak met ‘laat hem optrekken’.
In Ezra gaat de zin verder.
הוּא הָאֱלֹהִים אֲשֶׁר בִּירוּשָׁלִַם (hu ha’Elohim asher bIrushalaim), ‘Hij is de Elohim die in Jeruzalem is’: wij lezen ‘Hij’ als Yahweh. Het Hebreeuws kan ook zo gelezen worden dat ‘die in Jeruzalem is’ bij ‘het huis’ hoort. Dat is onzeker.
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
הַנִּשְׁאָר (hannish’ar), ‘wie overgebleven is’: de tekst noemt niet wie bedoeld is.
Waarschijnlijk gaat het om Israëlieten die niet meetrekken.
יְנַשְּׂאוּהוּ (yenasse’uhu), ‘zij moeten hem steunen’: letterlijk ‘zij moeten hem dragen’. Zo vertalen wij nasa in de zin van ‘helpen’.
גָּר (gar), ‘als vreemdeling verblijven’.
נְדָבָה (nedavah), ‘vrijwillige gave’: wat iemand uit eigen wil geeft.
Het volk maakt zich klaar
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
רָאשֵׁי הָאָבוֹת (rashei ha’avot), ‘de hoofden van de vaderhuizen’: zo vertalen wij ook in 1 Kron. 9:33–34.
Het Hebreeuws heeft hier geen eigen onderwerp voor ‘het waren’: de woorden ‘ieder wiens geest Elohim had opgewekt’ horen bij de mensen die opstonden. Wij zetten daarvoor ‘Het waren allen’ en maken er een nieuwe zin van.
חִזְּקוּ בִּידֵיהֶם (chizzequ bideihem), ‘zij steunden hen’: letterlijk ‘zij versterkten hun handen’.
מִגְדָּנוֹת (migdanot), ‘kostbaarheden’: kostbare geschenken.
לְבַד עַל כָּל הִתְנַדֵּב (levad al kol hitnaddev), ‘dat kwam bovenop alles wat vrijwillig werd gegeven’: de steun van de buren kwam naast de gaven in vers 4.
De voorwerpen van het huis van Yahweh
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
אֱלֹהָיו (Elohav), ‘zijn god’: het Hebreeuws heeft hier de meervoudsvorm met een achtervoegsel.
Het gaat om de god van Nebukadnezar.
Wij schrijven ‘god’ met een kleine letter.
Zie 2 Kron. 36:7 (‘zijn tempel’).
Voor het wegnemen van de voorwerpen zie 2 Kon. 24:13 en 25:13–17.
Zie Perzië (Parsa): Perzië (Parsa) is het kerngebied van de Perzen, het huidige Fars in het zuiden van Iran, rond Persepolis.
Het Perzische rijk reikte veel verder.
מִתְרְדָת (Mitredat): een Perzische naam.
הַגִּזְבָּר (haggizbar), ‘de schatbewaarder’: een leenwoord uit het Perzisch.
שֵׁשְׁבַּצַּר (Sheshbatsar), ‘Sjesbassar’: de tekst noemt hem ‘de leider van Juda’. Hij komt ook voor in Ezra 5:14–16. De tekst zegt niet of hij dezelfde man is als Zerubbabel. נָשִׂיא (nasi), ‘leider’: zoals in Num. 7:2 en 1 Kron. 4:38.
אֲגַרְטָלֵי (agartale), ‘schalen’: een zeldzaam woord, dat alleen hier staat.
De betekenis is onzeker.
מַחֲלָפִים (machalafim), ‘messen’: ook een zeldzaam woord, dat alleen hier staat. De betekenis is onzeker; sommigen denken aan ‘wisselvaten’.
כְּפוֹרֵי (kefore), ‘bekers’: een soort beker.
Het woord komt ook voor in Ezra 8:27 en 1 Kron. 28:17.
מִשְׁנִים (mishnim), ‘van de tweede soort’: de betekenis is onzeker. Het kan ook ‘dubbel’ of ‘tweede keus’ betekenen.
Zie Babel: Babel (Babylon) lag aan de Eufraat, ongeveer 85 km ten zuiden van het huidige Bagdad.
Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
De getallen van vers 9 en 10 zijn samen 2.499 (30 + 1.000 + 29 + 30 + 410 + 1.000).
De tekst noemt als totaal 5.400.
De tekst verklaart het verschil niet.
Wij geven de getallen zoals ze staan.
הָעֱלוֹת (ha’alot), ‘optrekken’: letterlijk ‘het omhoogbrengen’. Jeruzalem ligt hoog; men ‘trekt op’ naar Jeruzalem.