# Obadja (עובדיה, Ovadyah)

Vetgedrukt = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf (rood in de app). Cursief = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot) en, iets kleiner in de app, woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron).

## Obadja 1
_Het oordeel over Edom en de redding van Sion_

### Een bode tegen Edom

**1:1** Het visioen van Obadja. Zo zegt Heer Yahweh over Edom: een bericht hebben wij gehoord van Yahweh. Een bode is onder de volken gezonden: „Staat op! Laten wij tegen haar opstaan voor de strijd.”
Brontekst: חֲז֖וֹן (chazon) = visioen van | עֹֽבַדְיָ֑ה (ovadya) = Obadja | כֹּֽה (ko) = zo | אָמַר֩ (amar) = zegt | אֲדֹנָ֨י (adonay) = Heer | יְהוִ֜ה (Yahweh) = Yahweh | לֶאֱד֗וֹם (leedom) = over Edom | שְׁמוּעָ֨ה (shemua) = een bericht | שָׁמַ֜עְנוּ (shamanu) = hebben wij gehoord | מֵאֵ֤ת (meet) = van | יְהוָה֙ (Yahweh) = Yahweh | וְצִיר֙ (vetsir) = en een bode | בַּגּוֹיִ֣ם (bagoyim) = onder de volken | שֻׁלָּ֔ח (shulach) = is gezonden | ק֛וּמוּ (qumu) = staat op | וְנָק֥וּמָה (venaquma) = en laten wij opstaan | עָלֶיהָ (aleiha) = tegen haar | לַמִּלְחָמָֽה (lamilchama) = voor de strijd
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Plaats: Zie Edom (Seïr): Edom (Seïr) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.
Voetnoot Uitleg: חֲזוֹן (chazon), ‘visioen’, en עֹבַדְיָה (Ovadyah), ‘Obadja’: de naam betekent ‘knecht van Yahweh’.
  Het is een veelvoorkomende naam (1 Kon. 18:3).
  Over de schrijver is verder niets bekend.
  Het boek is het kortste van het Oude Testament.
Voetnoot : אֲדֹנָי יְהוִה (Adonai Yahweh), ‘Heer Yahweh’: Adonai betekent ‘mijn Heer’. Als aanspreking en naam van Yahweh vertalen wij ‘Heer Yahweh’. Zie ook Jer. 1:6.
Voetnoot : Obadja 1–9 loopt voor een deel parallel met Jer. 49:7–22. Waar het Hebreeuws gelijk is, staan dezelfde Nederlandse woorden. De verschillen staan bij de verzen.
Voetnoot : שְׁמוּעָה שָׁמַעְנוּ (shemu'ah shamanu), ‘een bericht hebben wij gehoord’: de profeet spreekt hier namens een groep. In Jer. 49:14 staat ‘ik’. Wij zetten de inleiding en het bericht zwart, want Yahweh spreekt zelf pas vanaf vers 2 in de eerste persoon.
Voetnoot : וְצִיר (vetsir), ‘en een bode’: een afgezant, die de volken oproept. In Jer. 49:14 staat shaluach, ‘gezonden’; hier staat shalach, dat wij op dezelfde manier lezen. Ook het gebod is anders: Obadja heeft ‘Sta op, en laten wij opstaan’ (qumu venaqumah), Jeremia ‘verzamel jullie en trek op’.
Zie ook: 1 Kon 18:3; Joël 4:19; Amos 1:11–12; Jes 63:1–6; Jer 1:6; Jer 49:7–22; Jer 49:14; Ob 1:2; Ezech 25:12–14; Mal 1:3–4

### Edom wordt klein gemaakt

**1:2** **„Zie, klein heb Ik je gemaakt onder de volken; je bent zeer veracht.**
Brontekst: הִנֵּ֥ה (hine) = zie | קָטֹ֛ן (qaton) = klein | נְתַתִּ֖יךָ (netatikha) = heb Ik je gemaakt | בַּגּוֹיִ֑ם (bagoyim) = onder de volken | בָּז֥וּי (bazuy) = veracht | אַתָּ֖ה (ata) = jij | מְאֹֽד (meod) = zeer
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: Dit vers komt vrijwel overeen met Jer. 49:15.
  קָטֹן (qatan), ‘klein’: Edom, dat zichzelf groot waande, is klein onder de volken.
  In Jeremia staat ‘veracht onder de mensen’, hier ‘je bent zeer veracht’ (בָּזוּי אַתָּה מְאֹד).
Zie ook: Job 34:25–29; Num 24:18; Jes 23:9; Mi 7:10; Jer 49:15; Luc 1:51–52

**1:3** **De overmoed van je hart heeft je misleid, jij die woont in de kloven van de rots. Zijn woonplaats is de hoogte. Hij zegt in zijn hart: ‘Wie brengt mij neer tot de aarde?’**
Brontekst: זְד֤וֹן (zedon) = overmoed van | לִבְּךָ֙ (libekha) = je hart | הִשִּׁיאֶ֔ךָ (hishiekha) = heeft je misleid | שֹׁכְנִ֥י (shokheni) = die woont in | בְחַגְוֵי (bechagvei) = de kloven van | סֶּ֖לַע (sela) = de rots | מְר֣וֹם (merom) = hoogte van | שִׁבְתּ֑וֹ (shivto) = zijn woonplaats | אֹמֵ֣ר (omer) = die zegt | בְּלִבּ֔וֹ (belibo) = in zijn hart | מִ֥י (mi) = wie | יוֹרִדֵ֖נִי (yorideni) = brengt mij neer | אָֽרֶץ (arets) = tot de aarde
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: זְדוֹן לִבְּךָ הִשִּׁיאֶךָ (zedon libbekha hishi'ekha), ‘de overmoed van je hart heeft je misleid’: dezelfde woorden staan in Jer. 49:16, waar het begint met ‘de schrik die je inboezemt’.
  Het werkwoord nasha betekent ‘bedriegen’ of ‘misleiden’.
Voetnoot : שֹׁכְנִי בְחַגְוֵי סֶּלַע (shokhni bechagvei sela), ‘die woont in de kloven van de rots’: gelijk aan Jer. 49:16. Sela is ook de naam van een stad in Edom (2 Kon. 14:7); hier gaat het om ‘de rots’. Edom lag in een bergachtig gebied met rotswoningen.
Voetnoot : Het vers springt van ‘jij’ naar ‘hij’ (מְרוֹם שִׁבְתּוֹ, ‘de hoogte van zijn woonplaats’). Dat doet ook het Hebreeuws. Wij laten dat zo.
Zie ook: Spr 29:23; 2 Kon 14:7; Jes 14:13–15; Jes 16:6; Jer 49:16

**1:4** **Al maak je het zo hoog als een arend, al zet je je nest tussen de sterren. Vandaar haal Ik je neer, godsspraak van Yahweh.**
Brontekst: אִם (im) = als | תַּגְבִּ֣יהַּ (tagbiha) = je het hoog maakt | כַּנֶּ֔שֶׁר (kanesher) = als een arend | וְאִם (veim) = en als | בֵּ֥ין (bein) = tussen | כּֽוֹכָבִ֖ים (kokhavim) = sterren | שִׂ֣ים (sim) = je zet | קִנֶּ֑ךָ (qinekha) = je nest | מִשָּׁ֥ם (misham) = vandaar | אוֹרִֽידְךָ֖ (oridekha) = haal Ik je neer | נְאֻם (neum) = godsspraak van | יְהוָֽה (Yahweh) = Yahweh
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: נְאֻם יְהוָה (ne'um Yahweh), ‘godsspraak van Yahweh’: een vaste formule in de profeten.
  Ze zegt dat Yahweh zelf spreekt, ook als een profeet het brengt.
  Wij zetten de formule in rood wanneer ze midden in Zijn woorden staat.
  Voor de volgende vermeldingen verwijzen wij naar dit vers.
Voetnoot : Dit vers komt overeen met Jer. 49:16b. Jeremia heeft alleen ‘al maak je je nest zo hoog als een arend’. De woorden over de sterren staan daar niet; hier staat ‘al maak je het zo hoog als een arend, al zet je je nest tussen de sterren’.
Voetnoot : כּוֹכָבִים (kokhavim), ‘sterren’: het hoogste dat een mens zich kan voorstellen. Vergelijk Jes. 14:13.
Zie ook: Job 20:6–7; Amos 9:2; Jes 14:12–15; Jes 14:13; Jer 49:16; Hab 2:9

### Edom wordt geplunderd

**1:5** **Als dieven bij je komen, als plunderaars in de nacht, hoe ben je vernietigd! Stelen zij dan niet zoveel als hun genoeg is? Als wijnplukkers bij je komen, laten zij dan geen nalezing over?**
Brontekst: אִם (im) = als | גַּנָּבִ֤ים (ganavim) = dieven | בָּאֽוּ (bau) = zijn gekomen | לְךָ֙ (lekha) = bij je | אִם (im) = als | שׁ֣וֹדְדֵי (shodedei) = plunderaars van | לַ֔יְלָה (layla) = de nacht | אֵ֣יךְ (eikh) = hoe | נִדְמֵ֔יתָה (nidmeita) = ben je vernietigd | הֲל֥וֹא (halo) = niet | יִגְנְב֖וּ (yignevu) = stelen zij | דַּיָּ֑ם (dayam) = wat hun genoeg is | אִם (im) = als | בֹּֽצְרִים֙ (botserim) = wijnplukkers | בָּ֣אוּ (bau) = zijn gekomen | לָ֔ךְ (lakh) = bij je | הֲל֖וֹא (halo) = niet | יַשְׁאִ֥ירוּ (yashiru) = laten zij over | עֹלֵלֽוֹת (olelot) = nalezing
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: Dit vers is verwant aan Jer. 49:9, maar de zinnen zijn anders opgebouwd.
  Obadja stelt twee vragen: stelen dieven niet slechts wat hun genoeg is, laten wijnplukkers niet een nalezing over?
  Jeremia zegt het als stelling, met ‘richten schade aan’ (hishchitu) in plaats van ‘stelen’.
Voetnoot : שׁוֹדְדֵי לַיְלָה (shoddei layla), ‘plunderaars in de nacht’: shod betekent ‘verwoesting’ of ‘plundering’.
Voetnoot : נִדְמֵיתָה (nidmeita), ‘ben je vernietigd’: het werkwoord damah betekent hier ‘tot zwijgen gebracht worden’ of ‘vernietigd worden’. Het staat ook in Hos. 4:5.
Voetnoot : דַּיָּם (dayyam), ‘wat hun genoeg is’: zoals in Jer. 49:9.
Voetnoot : עֹלֵלוֹת (olelot), ‘nalezing’: zie Lev. 19:10 en Deut. 24:21.
Zie ook: Lev 19:10; Deut 24:21; 2 Sam 1:19; Hos 4:5; Jes 17:6; Jer 49:9; Klaagl 1:1

**1:6** **Hoe is Ezau doorzocht, zijn verborgen schatten opgespoord!**
Brontekst: אֵ֚יךְ (eikh) = hoe | נֶחְפְּשׂ֣וּ (nechpesu) = zijn doorzocht | עֵשָׂ֔ו (esav) = Ezau | נִבְע֖וּ (nivu) = zijn opgespoord | מַצְפֻּנָֽיו (matspunav) = zijn verborgen schatten
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: Vergelijk Jer. 49:10 (‘Ik heb Ezau ontbloot, Ik heb zijn schuilplaatsen onthuld’).
  Obadja gebruikt andere woorden: נֶחְפְּשׂוּ (nechpesu), ‘is doorzocht’, en נִבְעוּ (nivu), ‘zijn opgespoord’.
  Het laatste woord is een zeldzame vorm; de betekenis ‘opgespoord’ of ‘uitgegraven’ is niet zeker.
Voetnoot : מַצְפֻּנָיו (matspunav), ‘zijn verborgen schatten’: letterlijk ‘zijn verborgen dingen’.
Zie ook: Ps 139:1; Jer 49:10; Jer 50:37; Dan 2:22; Mat 6:19–20

**1:7** **Tot aan de grens hebben zij je weggestuurd, al de mannen van je verbond. Zij hebben je misleid en overmeesterd, de mannen van je vrede. Je brood leggen zij als valstrik onder je. Er is geen inzicht in hem.**
Brontekst: עַֽד (ad) = tot aan | הַגְּב֣וּל (hagevul) = de grens | שִׁלְּח֗וּךָ (shilechukha) = hebben je weggestuurd | כֹּ֚ל (kol) = alle | אַנְשֵׁ֣י (anshei) = mannen van | בְרִיתֶ֔ךָ (beritekha) = je verbond | הִשִּׁיא֛וּךָ (hishiukha) = hebben je misleid | יָכְל֥וּ (yakhelu) = hebben je overmeesterd | לְךָ֖ (lekha) = jij | אַנְשֵׁ֣י (anshei) = mannen van | שְׁלֹמֶ֑ךָ (shelomekha) = je vrede | לַחְמְךָ֗ (lachmekha) = je brood | יָשִׂ֤ימוּ (yasimu) = zij leggen | מָזוֹר֙ (mazor) = valstrik | תַּחְתֶּ֔יךָ (tachteikha) = onder je | אֵ֥ין (ein) = er is niet | תְּבוּנָ֖ה (tevuna) = inzicht | בּֽוֹ (bo) = in hem
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: כֹּל אַנְשֵׁי בְרִיתֶךָ (kol anshei veritekha), ‘al de mannen van je verbond’: je bondgenoten.
  אַנְשֵׁי שְׁלֹמֶךָ (anshei shelomekha), ‘de mannen van je vrede’: wie met je in vrede leefde.
  Zij verraden Edom.
Voetnoot : מָזוֹר (mazor), ‘valstrik’: een zeldzaam woord. Het kan ook ‘wond’ betekenen (Hos. 5:13). De zin is moeilijk; ‘je brood’ zou kunnen wijzen op wie met je aan tafel zit.
Voetnoot : אֵין תְּבוּנָה בּוֹ (ein tevunah bo), ‘er is geen inzicht in hem’: Edom, bekend om zijn wijsheid (Jer. 49:7), ziet het gevaar niet.
Zie ook: Ps 41:10; Hos 5:13; Jer 30:14; Jer 38:22; Jer 49:7; Joh 13:18

### De wijzen van Edom verdwijnen

**1:8** **Zal Ik niet op die dag, godsspraak van Yahweh, de wijzen uit Edom verloren doen gaan, en het inzicht uit het gebergte van Ezau?**
Brontekst: הֲל֛וֹא (halo) = niet | בַּיּ֥וֹם (bayom) = op de dag | הַה֖וּא (hahu) = die | נְאֻם (neum) = godsspraak van | יְהוָ֑ה (Yahweh) = Yahweh | וְהַאֲבַדְתִּ֤י (vehaavadti) = en Ik laat verloren gaan | חֲכָמִים֙ (chakhamim) = wijzen | מֵֽאֱד֔וֹם (meedom) = uit Edom | וּתְבוּנָ֖ה (utevuna) = en inzicht | מֵהַ֥ר (mehar) = uit het gebergte van | עֵשָֽׂו (esav) = Ezau
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Plaats: Zie Edom (Seïr): Edom (Seïr) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.
Voetnoot Uitleg: Vergelijk Jer. 49:7 (‘Is er geen wijsheid meer in Teman?
  Is de raad verloren gegaan?’).
  In beide teksten staat het werkwoord avad, ‘verloren gaan’: hier וְהַאֲבַדְתִּי (veha'avadti), ‘en Ik doe verloren gaan’.
  De woorden voor wijsheid verschillen: Jeremia heeft chokhmah en etsah, Obadja ‘wijzen’ (chakhamim) en ‘inzicht’ (tevunah).
Voetnoot : מֵהַר עֵשָׂו (mehar Esav), ‘uit het gebergte van Ezau’: Ezau is de naam van het volk Edom; het gebergte is het bergland van Edom.
Zie ook: Job 5:12–14; Ps 33:10; Jes 19:3; Jes 19:13–14; Jes 29:14; Jer 49:7

**1:9** **Dan zullen je helden ontzet zijn, Teman, opdat ieder uit het gebergte van Ezau door een slachting wordt uitgeroeid.**
Brontekst: וְחַתּ֥וּ (vechatu) = en zullen ontzet zijn | גִבּוֹרֶ֖יךָ (giboreikha) = je helden | תֵּימָ֑ן (teiman) = Teman | לְמַ֧עַן (lemaan) = opdat | יִכָּֽרֶת (yikaret) = wordt uitgeroeid | אִ֛ישׁ (ish) = ieder | מֵהַ֥ר (mehar) = uit het gebergte van | עֵשָׂ֖ו (esav) = Ezau | מִקָּֽטֶל (miqatel) = door een slachting
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Plaats: Zie Teman: Teman lag in Edom, ten zuidoosten van de Dode Zee; de plaats wordt gezocht bij Tawilan, nabij Petra (Jordanië).
  Zie Edom (Seïr): Edom (Seïr) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.
Voetnoot Uitleg: וְחַתּוּ (vechatu), ‘ontzet zijn’: het werkwoord chatat.
  Vergelijk Jer. 49:37 (‘Ik verschrik Elam’).
  Teman, een stad of streek in Edom, bekend om zijn wijsheid (Jer. 49:7), staat voor Edom als geheel; zie ook Amos 1:12.
Voetnoot : מִקָּטֶל (miqqatal), ‘door een slachting’: het woord staat in de Hebreeuwse tekst aan het einde van vers 9. Sommige vertalingen trekken het mee naar vers 10.
Zie ook: Amos 1:12; Jes 34:5–8; Jes 63:1–3; Jer 49:7; Jer 49:22; Jer 49:37; Ob 1:10; Ezech 25:13

### Het geweld tegen Jakob

**1:10** **Wegens het geweld aan je broer Jakob zal schande je bedekken. Je wordt uitgeroeid voor eeuwig.**
Brontekst: מֵחֲמַ֛ס (mechamas) = wegens het geweld aan | אָחִ֥יךָ (achikha) = je broer | יַעֲקֹ֖ב (yaaqov) = Jakob | תְּכַסְּךָ֣ (tekhasekha) = zal bedekken je | בוּשָׁ֑ה (busha) = schande | וְנִכְרַ֖תָּ (venikhrata) = en je wordt uitgeroeid | לְעוֹלָֽם (leolam) = voor eeuwig
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: מֵחֲמַס אָחִיךָ יַעֲקֹב (mechamas achikha Ya'aqov), ‘wegens het geweld aan je broer Jakob’: Ezau en Jakob waren tweelingbroers (Gen. 25:24–26).
  Edom, het volk van Ezau, is verwant aan Israël.
  Daardoor weegt de schuld zwaarder.
Voetnoot : וְנִכְרַתָּ לְעוֹלָם (venikhrata le'olam), ‘je wordt uitgeroeid voor eeuwig’: olam vertalen wij steeds met ‘voor eeuwig’.
Voetnoot : Vanaf dit vers volgt de reden van het oordeel (vers 10–14).
Zie ook: Gen 25:24–26; Gen 27:41; Ps 89:46; Ps 137:7; Amos 1:11; Mal 1:3–4

**1:11** **Op de dag dat je aan de overkant stond, op de dag dat vreemden zijn vermogen wegvoerden, kwamen buitenlanders zijn poorten binnen. Zij wierpen het lot over Jeruzalem. Ook jij was als een van hen.**
Brontekst: בְּיוֹם֙ (beyom) = op de dag | עֲמָֽדְךָ֣ (amadekha) = dat je stond | מִנֶּ֔גֶד (mineged) = aan de overkant | בְּי֛וֹם (beyom) = op de dag | שְׁב֥וֹת (shevot) = dat wegvoerden | זָרִ֖ים (zarim) = vreemden | חֵיל֑וֹ (cheilo) = zijn vermogen | וְנָכְרִ֞ים (venakherim) = en buitenlanders | בָּ֣אוּ (bau) = kwamen | שְׁעָרָ֗יו (shearav) = zijn poorten | וְעַל (veal) = en over | יְרוּשָׁלִַ֨ם֙ (yerushaliam) = Jeruzalem | יַדּ֣וּ (yadu) = wierpen | גוֹרָ֔ל (goral) = lot | גַּם (gam) = ook | אַתָּ֖ה (ata) = jij | כְּאַחַ֥ד (keachad) = als een | מֵהֶֽם (mehem) = van hen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Plaats: Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
  Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
Voetnoot Uitleg: מִנֶּגֶד (mineged), ‘aan de overkant’: Edom stond erbij, zonder in te grijpen.
  חֵילוֹ (chelo), ‘zijn vermogen’: het woord chayil kan ‘kracht’, ‘leger’ of ‘rijkdom’ betekenen.
  Het Hebreeuws zegt niet welke gebeurtenis bedoeld is.
  Vaak wordt het verbonden met de val van Jeruzalem in 2 Kon. 25.
  Het lot werpen om het volk of de buit komt ook voor in Joël 4:3 (NL 3:3) en Nah. 3:10.
Voetnoot Lezing: Wij volgen de voorgelezen tekst (qere) שְׁעָרָיו (she'arav), ‘zijn poorten’.
  De geschreven tekst (ketiv) heeft ‘zijn poort’.
Zie ook: Ps 50:18; Ps 137:7; 2 Kon 25:11; Joël 4:3; Nah 3:10

**1:12** **Kijk niet met leedvermaak naar de dag van je broer, op de dag van zijn ongeluk. Verheug je niet over de zonen van Juda op de dag van hun verderf. Maak je mond niet groot op de dag van de benauwdheid.**
Brontekst: וְאַל (veal) = en niet | תֵּ֤רֶא (tere) = kijk met leedvermaak | בְיוֹם (beyom) = op de dag | אָחִ֨יךָ֙ (achikha) = van je broer | בְּי֣וֹם (beyom) = op de dag | נָכְר֔וֹ (nakhero) = van zijn ongeluk | וְאַל (veal) = en niet | תִּשְׂמַ֥ח (tismach) = verheug je | לִבְנֵֽי (livnei) = over de zonen van | יְהוּדָ֖ה (yehuda) = Juda | בְּי֣וֹם (beyom) = op de dag | אָבְדָ֑ם (avedam) = van hun verderf | וְאַל (veal) = en niet | תַּגְדֵּ֥ל (tagdel) = maak groot | פִּ֖יךָ (pikha) = je mond | בְּי֥וֹם (beyom) = op de dag | צָרָֽה (tsara) = van de benauwdheid
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: נָכְרוֹ (nokhro), ‘zijn ongeluk’: het woord is verwant aan nakar, ‘vreemd zijn’ of ‘verstoten worden’.
  De betekenis ‘zijn ongeluk’ is onzeker.
Voetnoot : אָבְדָם (avdam), ‘hun verderf’: van avad, ‘verloren gaan’ (zoals in vers 8).
Voetnoot : תַּגְדֵּל פִּיךָ (tagdel pikha), ‘maak je mond niet groot’: schep niet op, spot niet.
Voetnoot : In dit vers en in vers 13 staat ‘kijk met leedvermaak’ voor het werkwoord ra'ah (‘zien’), met het voorzetsel ‘op’. Het bedoelt zien met genoegen.
Zie ook: 1 Sam 2:3; Spr 17:5; Spr 24:17–18; Mi 4:11; Ob 1:8; Ob 1:13; Ezech 35:15

**1:13** **Ga de poort van Mijn volk niet binnen op de dag van hun ondergang. Kijk ook jij niet met leedvermaak naar zijn ellende op de dag van zijn ondergang. Strek je hand niet uit naar zijn vermogen op de dag van zijn ondergang.**
Brontekst: אַל (al) = niet | תָּב֤וֹא (tavo) = ga binnen | בְשַֽׁעַר (beshaar) = de poort van | עַמִּי֙ (ami) = Mijn volk | בְּי֣וֹם (beyom) = op de dag | אֵידָ֔ם (eidam) = van hun ondergang | אַל (al) = niet | תֵּ֧רֶא (tere) = kijk met leedvermaak | גַם (gam) = ook | אַתָּ֛ה (ata) = jij | בְּרָעָת֖וֹ (beraato) = naar zijn ellende | בְּי֣וֹם (beyom) = op de dag | אֵיד֑וֹ (eido) = van zijn ondergang | וְאַל (veal) = en niet | תִּשְׁלַ֥חְנָה (tishlachna) = strek uit | בְחֵיל֖וֹ (becheilo) = naar zijn vermogen | בְּי֥וֹם (beyom) = op de dag | אֵידֽוֹ (eido) = van zijn ondergang
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: עַמִּי (ami), ‘Mijn volk’: het Hebreeuws zegt niet wie spreekt.
  Wij nemen Yahweh als spreker, die Juda zo noemt.
  Als de profeet spreekt, past ‘mijn volk’ ook.
Voetnoot : אֵידָם (eidam) en אֵידוֹ (eido), ‘hun ondergang’, ‘zijn ondergang’: eid vertalen wij met ‘ondergang’, zoals in Jer. 49:8 en 49:32. Het staat in dit vers drie keer.
Voetnoot : בְחֵילוֹ (bechelo), ‘naar zijn vermogen’: zie vers 11.
Zie ook: 2 Sam 16:12; Ps 22:18; Jer 49:8; Jer 49:32; Ob 1:11; Ezech 35:5; Ezech 35:10; Zach 1:15

**1:14** **Sta niet bij de kruising om zijn ontkomenen uit te roeien, en lever zijn overlevenden niet uit op de dag van de benauwdheid.**
Brontekst: וְאַֽל (veal) = en niet | תַּעֲמֹד֙ (taamod) = sta | עַל (al) = bij | הַפֶּ֔רֶק (hapereq) = de kruising | לְהַכְרִ֖ית (lehakhrit) = om uit te roeien | אֶת (et) = (obj.) | פְּלִיטָ֑יו (pelitav) = zijn ontkomenen | וְאַל (veal) = en niet | תַּסְגֵּ֥ר (tasger) = lever uit | שְׂרִידָ֖יו (seridav) = zijn overlevenden | בְּי֥וֹם (beyom) = op de dag | צָרָֽה (tsara) = van de benauwdheid
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: הַפֶּרֶק (happereq), ‘de kruising’: een zeldzaam woord, dat een splitsing van wegen of een doorgang kan betekenen.
  Wie vluchtte, kwam daar langs.
Voetnoot : פְּלִיטָיו (peletav), ‘zijn ontkomenen’ en שְׂרִידָיו (seridav), ‘zijn overlevenden’: twee verwante woorden voor wie aan de ramp ontsnapt.
Voetnoot : תַּסְגֵּר (tasger), ‘lever uit’: het werkwoord sagar betekent ‘overleveren’ of ‘uitleveren’.
Zie ook: Amos 1:6; Amos 1:9; Jes 37:3; Jer 30:7; Ob 1:12

### De dag van Yahweh

**1:15** **Want de dag van Yahweh is nabij, over alle volken. Zoals jij gedaan hebt, zal met jou gedaan worden. Wat je verdient, keert terug op je hoofd.**
Brontekst: כִּֽי (ki) = want | קָר֥וֹב (qarov) = nabij | יוֹם (yom) = dag van | יְהוָ֖ה (Yahweh) = Yahweh | עַל (al) = over | כָּל (kal) = alle | הַגּוֹיִ֑ם (hagoyim) = de volken | כַּאֲשֶׁ֤ר (kaasher) = zoals | עָשִׂ֨יתָ֙ (asita) = jij hebt gedaan | יֵעָ֣שֶׂה (yease) = zal gedaan worden | לָּ֔ךְ (lakh) = met jou | גְּמֻלְךָ֖ (gemulkha) = wat je verdient | יָשׁ֥וּב (yashuv) = keert terug | בְּרֹאשֶֽׁךָ (beroshekha) = op je hoofd
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: יוֹם יְהוָה (yom Yahweh), ‘de dag van Yahweh’: de dag waarop Yahweh ingrijpt en oordeelt.
  Zie ook Joël 1:15 en Amos 5:18.
  Dit vers is het keerpunt: het oordeel dat Edom treft, treft alle volken.
  Wij schrijven ‘dag’ met kleine letter.
Voetnoot : גְּמֻלְךָ (gemulkha), ‘wat je verdient’: letterlijk ‘je behandeling’, wat je anderen aandeed.
Voetnoot : Het vers heeft Yahweh in de derde persoon, maar staat binnen dezelfde rode toespraak als vers 2–14 en vers 16.
Zie ook: Joël 1:15; Joël 4:7–8; Amos 5:18; Hab 2:8; Ob 1:2–14; Ob 1:16; Ezech 30:3; Mat 7:2; Jak 2:13

**1:16** **Want zoals jullie op Mijn heilige berg gedronken hebben, zo drinken alle volken voortdurend. Zij drinken en slurpen, en zij zijn alsof zij nooit bestaan hebben.”**
Brontekst: כִּ֗י (ki) = want | כַּֽאֲשֶׁ֤ר (kaasher) = zoals | שְׁתִיתֶם֙ (shetitem) = jullie hebben gedronken | עַל (al) = op | הַ֣ר (har) = berg | קָדְשִׁ֔י (qadeshi) = Mijn heiligheid | יִשְׁתּ֥וּ (yishtu) = zullen drinken | כָֽל (kal) = alle | הַגּוֹיִ֖ם (hagoyim) = de volken | תָּמִ֑יד (tamid) = voortdurend | וְשָׁת֣וּ (veshatu) = en zij zullen drinken | וְלָע֔וּ (velau) = en slurpen | וְהָי֖וּ (vehayu) = en zij zullen zijn | כְּל֥וֹא (kelo) = alsof niet | הָיֽוּ (hayu) = zij bestonden
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: שְׁתִיתֶם (shetitem), ‘jullie hebben gedronken’: het meervoud wijst op Juda en Jeruzalem, die ‘op Mijn heilige berg’ de beker van Yahweh’s toorn dronken.
  Het beeld van de beker voor de volken staat ook in Jer. 49:12 en 25:15.
Voetnoot : וְלָעוּ (vela'u), ‘en slurpen’: een zeldzaam woord, dat ook ‘stamelen’ of ‘wankelen’ kan betekenen. Zij drinken tot ze niet meer bestaan.
Zie ook: Joël 4:17; Jes 51:22–23; Jer 25:15–16; Jer 49:12; 1 Petr 4:17

### De berg Sion en het huis van Ezau

**1:17** Maar op de berg Sion zal ontkoming zijn, en hij zal heilig zijn. Het huis van Jakob zal hun bezittingen in bezit nemen.
Brontekst: וּבְהַ֥ר (uvehar) = en op de berg | צִיּ֛וֹן (tsiyon) = Sion | תִּהְיֶ֥ה (tihye) = zal zijn | פְלֵיטָ֖ה (peleita) = ontkoming | וְהָ֣יָה (vehaya) = en hij zal zijn | קֹ֑דֶשׁ (qodesh) = heilig | וְיָֽרְשׁוּ֙ (veyareshu) = en zullen in bezit nemen | בֵּ֣ית (beit) = het huis van | יַֽעֲקֹ֔ב (yaaqov) = Jakob | אֵ֖ת (et) = (obj.) | מוֹרָֽשֵׁיהֶם (morasheihem) = hun bezittingen
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Plaats: Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
  Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
Voetnoot Uitleg: פְלֵיטָה (peletah), ‘ontkoming’: een plaats waar men aan het oordeel ontsnapt.
  Op de berg Sion is redding te vinden.
Voetnoot : מוֹרָשֵׁיהֶם (morashehem), ‘hun bezittingen’: sommige oude vertalingen lezen ‘hun bezitters’, wie hen eerder verdreven. In Jer. 49:2 staat ‘wie hem in bezit namen’.
Zie ook: Joël 4:19–21; Amos 9:8; Amos 9:11–15; Jes 14:1–2; Jer 49:2; Openb 21:27

**1:18** Het huis van Jakob zal een vuur zijn, het huis van Jozef een vlam, en het huis van Ezau stoppels. Zij steken hen in brand en verteren hen. Er zal geen overlevende zijn voor het huis van Ezau, want Yahweh heeft gesproken.
Brontekst: וְהָיָה֩ (vehaya) = en zal zijn | בֵית (beit) = het huis van | יַעֲקֹ֨ב (yaaqov) = Jakob | אֵ֜שׁ (esh) = vuur | וּבֵ֧ית (uveit) = en het huis van | יוֹסֵ֣ף (yosef) = Jozef | לֶהָבָ֗ה (lehava) = vlam | וּבֵ֤ית (uveit) = en het huis van | עֵשָׂו֙ (esav) = Ezau | לְקַ֔שׁ (leqash) = stoppels | וְדָלְק֥וּ (vedalequ) = en zij steken in brand | בָהֶ֖ם (bahem) = in hen | וַאֲכָל֑וּם (vaakhalum) = en verteren hen | וְלֹֽא (velo) = en niet | יִֽהְיֶ֤ה (yihye) = zal zijn | שָׂרִיד֙ (sarid) = overlevende | לְבֵ֣ית (leveit) = voor het huis van | עֵשָׂ֔ו (esav) = Ezau | כִּ֥י (ki) = want | יְהוָ֖ה (Yahweh) = Yahweh | דִּבֵּֽר (diber) = heeft gesproken
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Uitleg: Jakob en Jozef staan voor het zuidelijke en het noordelijke Israël (Jozef met Efraïm en Manasse, het Noordrijk).
  Het huis van Ezau is Edom.
Voetnoot : לְקַשׁ (leqash), ‘stoppels’: het droge stro dat achterblijft na de oogst en snel brandt (Exod. 15:7; Jes. 5:24).
Voetnoot : שָׂרִיד (sarid), ‘overlevende’: iemand die aan de ramp ontkomt.
Voetnoot : כִּי יְהוָה דִּבֵּר (ki Yahweh diber), ‘want Yahweh heeft gesproken’: een vaste afsluiting van een oordeel (Jes. 1:20; Joël 4:8, NL 3:8).
Zie ook: Ex 15:7; Joël 4:8; Jes 1:20; Jes 5:24; Jes 10:17; Mi 5:7; Ezech 37:19; Zach 12:6

**1:19** Zij van de Negev nemen het gebergte van Ezau in bezit, en zij van de Sefela de Filistijnen. Zij nemen het veld van Efraïm en het veld van Samaria in bezit, en Benjamin neemt Gilead in bezit.
Brontekst: וְיָרְשׁ֨וּ (veyareshu) = en zullen in bezit nemen | הַנֶּ֜גֶב (hanegev) = die van de Negev | אֶת (et) = (obj.) | הַ֣ר (har) = gebergte van | עֵשָׂ֗ו (esav) = Ezau | וְהַשְּׁפֵלָה֙ (vehashefela) = en die van de Sefela | אֶת (et) = (obj.) | פְּלִשְׁתִּ֔ים (pelishtim) = Filistijnen | וְיָרְשׁוּ֙ (veyareshu) = en zullen in bezit nemen | אֶת (et) = (obj.) | שְׂדֵ֣ה (sede) = veld van | אֶפְרַ֔יִם (efrayim) = Efraïm | וְאֵ֖ת (veet) = en (obj.) | שְׂדֵ֣ה (sede) = veld van | שֹׁמְר֑וֹן (shomeron) = Samaria | וּבִנְיָמִ֖ן (uvinyamin) = en Benjamin | אֶת (et) = (obj.) | הַגִּלְעָֽד (hagilad) = Gilead
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Plaats: Zie Negev: De Negev is het droge zuidelijke deel van het land, rond Beër-Sjeba.
  Zie Edom (Seïr): Edom (Seïr) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.
  Zie Sefela: De Sefela is het heuvelland tussen de kustvlakte en het bergland van Juda.
  Zie Samaria: Samaria is de hoofdstad van het noordrijk Israël, gebouwd door Omri op een heuvel bij het huidige Sebastiya, ten noordwesten van Sichem.
  Zie Gilead: Gilead is het bergland ten oosten van de Jordaan, tussen de Jarmoek en de Dode Zee.
Voetnoot Uitleg: הַנֶּגֶב (haNegev), ‘de Negev’: het droge zuiden van Juda.
  וְהַשְּׁפֵלָה (hashfelah), ‘de Sefela’: het heuvelland tussen het gebergte van Juda en de kust, waar de Filistijnen woonden.
Voetnoot : De zuidelijke Judeeërs (Negev) nemen Edom in bezit, de westelijke (Sefela) het land van de Filistijnen. ‘Het veld van Efraïm’ en ‘het veld van Samaria’ liggen in het noorden; Benjamin neemt Gilead aan de overkant van de Jordaan in bezit.
Zie ook: Amos 9:12; Sef 2:4–7; Jer 32:44; Ezech 36:28; Ezech 37:21–25

**1:20** De ballingen van dit leger van de zonen van Israël, die bij de Kanaänieten zijn tot aan Zarefat, en de ballingen van Jeruzalem, die in Sefarad zijn, nemen de steden van de Negev in bezit.
Brontekst: וְגָלֻ֣ת (vegalut) = en de ballingen van | הַֽחֵל (hachel) = dit leger | הַ֠זֶּה (haze) = dit | לִבְנֵ֨י (livnei) = van de zonen van | יִשְׂרָאֵ֤ל (yisrael) = Israël | אֲשֶֽׁר (asher) = die | כְּנַעֲנִים֙ (kenaanim) = Kanaänieten | עַד (ad) = tot aan | צָ֣רְפַ֔ת (tsarefat) = Zarefat | וְגָלֻ֥ת (vegalut) = en de ballingen van | יְרוּשָׁלִַ֖ם (yerushaliam) = Jeruzalem | אֲשֶׁ֣ר (asher) = die | בִּסְפָרַ֑ד (bisfarad) = in Sefarad | יִֽרְשׁ֕וּ (yirshu) = zullen in bezit nemen | אֵ֖ת (et) = (obj.) | עָרֵ֥י (arei) = steden van | הַנֶּֽגֶב (hanegev) = de Negev
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Plaats: Zie Zarefat (Sarafand): Zarefat lag aan de kust tussen Tyrus en Sidon, bij het huidige Sarafand in Libanon.
  Het hoorde bij Sidon.
  Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
  Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
  Zie Sefarad (Sardes?; ligging onzeker): De ligging van Sefarad is onzeker.
  Meestal wordt gedacht aan Sardes, de hoofdstad van Lydië in het westen van het huidige Turkije.
  Zie Negev: De Negev is het droge zuidelijke deel van het land, rond Beër-Sjeba.
Voetnoot Uitleg: Dit is een van de moeilijkste verzen van het boek.
  Het Hebreeuws is kort en de bouw van de zin is onduidelijk.
Voetnoot : הַחֵל הַזֶּה (hachel hazeh), ‘dit leger’: de betekenis van chel is onzeker; ook ‘wal’ of ‘vesting’ is mogelijk. Wij volgen ‘leger’.
Voetnoot : צָרְפַת (Tsarefat), ‘Zarefat’: een stad aan de kust van Fenicië, ten zuiden van Sidon (1 Kon. 17:9–10).
Voetnoot : בִּסְפָרַד (beSefarad), ‘in Sefarad’: de ligging is onbekend. In latere Joodse traditie wordt het met Spanje verbonden, maar in Obadja’s tijd is dat niet bewezen.
Zie ook: 1 Kon 17:9–10; Jer 32:44; Jer 33:13; Jer 33:26; Luc 4:26

**1:21** Redders zullen opkomen op de berg Sion om het gebergte van Ezau te richten. En het koningschap zal van Yahweh zijn.
Brontekst: וְעָל֤וּ (vealu) = en zullen opkomen | מֽוֹשִׁעִים֙ (moshiim) = redders | בְּהַ֣ר (behar) = op de berg | צִיּ֔וֹן (tsiyon) = Sion | לִשְׁפֹּ֖ט (lishpot) = om te richten | אֶת (et) = (obj.) | הַ֣ר (har) = berg van | עֵשָׂ֑ו (esav) = Ezau | וְהָיְתָ֥ה (vehayeta) = en zal zijn | לַֽיהוָ֖ה (laYahweh) = van Yahweh | הַמְּלוּכָֽה (hamelukha) = het koningschap
Bron: Masoretische tekst (Westminster Leningrad Codex, OSHB)
Voetnoot Plaats: Zie Jeruzalem: Jeruzalem ligt op het bergland van Juda.
  Salem wordt gelezen als Jeruzalem, en Moria en Sion worden van oudsher bij Jeruzalem gezocht.
  Zie Edom (Seïr): Edom (Seïr) is het bergland ten zuiden van de Dode Zee, in het zuiden van het huidige Jordanië.
Voetnoot Uitleg: מוֹשִׁעִים (moshi'im), ‘redders’: van yasha, ‘redden’ (hoshia).
  Het kunnen leiders zijn die het volk redden, zoals de richters (Neh. 9:27).
Voetnoot : לִשְׁפֹּט (lishpot), ‘richten’: recht spreken over het gebergte van Ezau.
Voetnoot : וְהָיְתָה לַיהוָה הַמְּלוּכָה (vehayetah laYahweh hamelukhah), ‘en het koningschap zal van Yahweh zijn’: het boek eindigt met de heerschappij van Yahweh. Zie ook Ps. 22:29 (NL 22:28).
Zie ook: Ps 22:29; Dan 7:27; Zach 14:9; Neh 9:27; Jak 5:20; 1 Tim 4:16; Openb 11:15