# Kolossenzen (Πρὸς Κολοσσαεῖς, Pros Kolossaeis) Vetgedrukt = woorden van Yahweh, Elohim of Yeshua zelf (rood in de app). Cursief = woorden van Melchisedek en de engel van Yahweh (hun identiteit wordt verschillend uitgelegd; zie de voetnoot) en, iets kleiner in de app, woorden van Satan, demonen of de draak. Gele markering in de brontekst = woord uit een andere bron dan de hoofdbron (zie Bron). ## Kolossenzen 1 _Aanhef, dank en gebed, de Messias boven alles, de verzoening en Paulus als dienaar van de gemeente_ ### Paulus en Timoteüs aan de gemeente in Kolosse **1:1** Paulus, apostel van Yeshua de Messias door de wil van Elohim, en Timoteüs, de broer, Brontekst: Παῦλος (Paulos) = Paulus | ἀπόστολος (apostolos) = apostel | Χριστοῦ (Christou) = van de Messias | Ἰησοῦ (Iesou) = Yeshua | διὰ (dia) = door | θελήματος (thelematos) = wil | θεοῦ (theou) = van Elohim | καὶ (kai) = en | Τιμόθεος (Timotheos) = Timoteüs | ὁ (ho) = de | ἀδελφὸς (adelphos) = broer Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἀπόστολος (apostolos), ‘apostel’: letterlijk ‘gezondene’. Timoteüs wordt ‘de broer’ genoemd (ὁ ἀδελφός, ho adelfos). De brief heeft de vorm van een Griekse brief: afzender, ontvangers en groet; de verzen 1–2 vormen één aanhef. Voetnoot : Zie ook Filip. 1:1. Zie ook: Fil 1:1 **1:2** aan de heiligen in Kolosse en gelovige broers in de Messias: genade en vrede voor jullie van Elohim, onze Vader. Brontekst: τοῖς (tois) = aan de | ἐν (en) = in | Κολοσσαῖς (Kolossais) = Kolosse | ἁγίοις (hagiois) = heiligen | καὶ (kai) = en | πιστοῖς (pistois) = gelovige | ἀδελφοῖς (adelphois) = broers | ἐν (en) = in | Χριστῷ (Christo) = de Messias | χάρις (charis) = genade | ὑμῖν (hymin) = aan jullie | καὶ (kai) = en | εἰρήνη (eirene) = vrede | ἀπὸ (apo) = van | θεοῦ (theou) = Elohim | πατρὸς (patros) = Vader | ἡμῶν (hemon) = onze Bron: SBLGNT Voetnoot Plaats: Zie Kolosse (ligging ongeveer): Kolosse lag in de vallei van de Lycus in het westen van het huidige Turkije, bij het huidige Honaz, niet ver van Laodicea en Hierapolis. De ligging is bij benadering. Voetnoot Uitleg: ἅγιοι (hagioi), ‘heiligen’: de toegewijden, mensen die voor Elohim apart gezet zijn. ἀδελφοί (adelfoi), ‘broers’: het Griekse woord omvat in de gemeente ook de zusters. Kolosse lag in de Lycusvallei in het westen van het huidige Turkije, dicht bij Laodicea en Hierapolis (zie 4:13). χάρις (charis), ‘genade’, en εἰρήνη (eirene), ‘vrede’: de groet van de brieven van Paulus. Voetnoot Lezing: Bij de plaatsnaam ‘in Kolosse’ staat in de SBLGNT een variantmarkering: sommige handschriften verschillen. Wij vertalen de SBLGNT-tekst. Voetnoot : Zie ook Kol. 4:13; Gal. 1:3. Zie ook: Gal 1:3; Kol 4:13 ### Dank om geloof, liefde en hoop **1:3** Wij danken Elohim, de Vader van onze Heer Yeshua de Messias, altijd wanneer wij voor jullie bidden, Brontekst: Εὐχαριστοῦμεν (Eucharistoumen) = wij danken | τῷ (to) = de | θεῷ (theo) = Elohim | πατρὶ (patri) = Vader | τοῦ (tou) = van de | κυρίου (kyriou) = Heer | ἡμῶν (hemon) = onze | Ἰησοῦ (Iesou) = Yeshua | Χριστοῦ (Christou) = de Messias | πάντοτε (pantote) = altijd | περὶ (peri) = voor | ὑμῶν (hymon) = jullie | προσευχόμενοι (proseuchomenoi) = biddend Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ‘Altijd’ (πάντοτε, pantote) kan bij ‘wij danken’ horen of bij ‘bidden’; wij kiezen het laatste, zoals de volgorde van het Grieks, en laten het tweede lezen open. **1:4** omdat wij gehoord hebben van jullie geloof in Yeshua de Messias en van de liefde die jullie hebben voor alle heiligen, Brontekst: ἀκούσαντες (akousantes) = gehoord hebbend | τὴν (ten) = het | πίστιν (pistin) = geloof | ὑμῶν (hymon) = jullie | ἐν (en) = in | Χριστῷ (Christo) = de Messias | Ἰησοῦ (Iesou) = Yeshua | καὶ (kai) = en | τὴν (ten) = de | ἀγάπην (agapen) = liefde | ἣν (hen) = die | ἔχετε (echete) = jullie hebben | εἰς (eis) = voor | πάντας (pantas) = alle | τοὺς (tous) = de | ἁγίους (hagious) = heiligen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: Geloof, liefde en hoop (verzen 4–5) staan hier bij elkaar, zoals in 1 Tess. 1:3 en 1 Kor. 13:13. πίστις (pistis), ‘geloof’; ἀγάπη (agape), ‘liefde’; ἐλπίς (elpis), ‘hoop’. ‘Alle heiligen’: alle gelovigen. Voetnoot : Zie ook 1 Tess. 1:3; 1 Tess. 5:8; 1 Kor. 13:13. Zie ook: 1 Tess 1:3; 1 Tess 5:8; 1 Kor 13:13 **1:5** vanwege de hoop die voor jullie in de hemelen is weggelegd. Daarvan hebben jullie eerder gehoord in het woord van de waarheid van de goede boodschap, Brontekst: διὰ (dia) = vanwege | τὴν (ten) = de | ἐλπίδα (elpida) = hoop | τὴν (ten) = die | ἀποκειμένην (apokeimenen) = weggelegd is | ὑμῖν (hymin) = voor jullie | ἐν (en) = in | τοῖς (tois) = de | οὐρανοῖς (ouranois) = hemelen | ἣν (hen) = waarvan | προηκούσατε (proekousate) = jullie eerder hoorden | ἐν (en) = in | τῷ (to) = het | λόγῳ (logo) = woord | τῆς (tes) = van de | ἀληθείας (aletheias) = waarheid | τοῦ (tou) = van de | εὐαγγελίου (euangeliou) = goede boodschap Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἀπόκειμαι (apokeimai), ‘weggelegd zijn’: bewaard voor wie het toekomt. προακούω (proakouo), ‘eerder horen’: het woord komt hier alleen voor. ‘Het woord van de waarheid’: de verkondiging van de goede boodschap. **1:6** die bij jullie aanwezig is. Zoals zij ook in de hele wereld vrucht draagt en groeit, zoals ook onder jullie, vanaf de dag dat jullie de genade van Elohim in waarheid hoorden en leerden kennen, Brontekst: τοῦ (tou) = die | παρόντος (parontos) = aanwezig is | εἰς (eis) = bij | ὑμᾶς (hymas) = jullie | καθὼς (kathos) = zoals | καὶ (kai) = ook | ἐν (en) = in | παντὶ (panti) = heel | τῷ (to) = de | κόσμῳ (kosmo) = wereld | ἐστὶν (estin) = is | καρποφορούμενον (karpophoroumenon) = vrucht dragend | καὶ (kai) = en | αὐξανόμενον (auxanomenon) = groeiend | καθὼς (kathos) = zoals | καὶ (kai) = ook | ἐν (en) = onder | ὑμῖν (hymin) = jullie | ἀφ’ (aph’) = vanaf | ἧς (hes) = welke | ἡμέρας (hemeras) = dag | ἠκούσατε (ekousate) = jullie hoorden | καὶ (kai) = en | ἐπέγνωτε (epegnote) = leerden kennen | τὴν (ten) = de | χάριν (charin) = genade | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim | ἐν (en) = in | ἀληθείᾳ (aletheia) = waarheid Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: καρποφορέω (karpoforeo), ‘vrucht dragen’, en αὐξάνω (auxano), ‘groeien’: beelden van een plant. ἐπιγινώσκω (epiginosko), ‘leren kennen’: grondig kennismaken. De Griekse zin loopt door in vers 7; wij splitsen hem in vers 5–6. Voetnoot : Zie ook Mark. 4:8. Zie ook: Mar 4:8; Kol 1:5–6; Kol 1:7 **1:7** zoals jullie geleerd hebben van Epafras, onze geliefde medeknecht, die een trouwe dienaar van de Messias is voor ons, Brontekst: καθὼς (kathos) = zoals | ἐμάθετε (emathete) = jullie leerden | ἀπὸ (apo) = van | Ἐπαφρᾶ (Epaphra) = Epafras | τοῦ (tou) = de | ἀγαπητοῦ (agapetou) = geliefde | συνδούλου (syndoulou) = medeknecht | ἡμῶν (hemon) = onze | ὅς (hos) = die | ἐστιν (estin) = is | πιστὸς (pistos) = trouwe | ὑπὲρ (hyper) = voor | ἡμῶν (hemon) = ons | διάκονος (diakonos) = dienaar | τοῦ (tou) = van de | Χριστοῦ (Christou) = Messias Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: Epafras (Ἐπαφρᾶς) is een andere man dan Epafroditus uit Filip. 2:25. σύνδουλος (syndoulos), ‘medeknecht’; διάκονος (diakonos), ‘dienaar’. Bij ‘voor ons’ staat in de SBLGNT een variantmarkering. Voetnoot : Zie ook Kol. 4:12; Filip. 2:25; Filem. 23. Zie ook: Fil 2:25; Kol 4:12 **1:8** die ons ook jullie liefde in de Geest bekend heeft gemaakt. Brontekst: ὁ (ho) = die | καὶ (kai) = ook | δηλώσας (delosas) = bekend gemaakt heeft | ἡμῖν (hemin) = aan ons | τὴν (ten) = de | ὑμῶν (hymon) = jullie | ἀγάπην (agapen) = liefde | ἐν (en) = in | πνεύματι (pneumati) = Geest Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἐν πνεύματι (en pneumati), ‘in de Geest’: de liefde die de Geest werkt; het Grieks heeft geen lidwoord en kan ook ‘in geest’ (geestelijk) betekenen. ### Gebed om volle kennis van Zijn wil **1:9** Daarom houden ook wij, vanaf de dag dat wij het hoorden, niet op voor jullie te bidden. Wij vragen dat jullie vervuld worden met de volle kennis van Zijn wil, in alle wijsheid en geestelijk inzicht, Brontekst: Διὰ (Dia) = om | τοῦτο (touto) = dit | καὶ (kai) = ook | ἡμεῖς (hemeis) = wij | ἀφ’ (aph’) = vanaf | ἧς (hes) = welke | ἡμέρας (hemeras) = dag | ἠκούσαμεν (ekousamen) = wij hoorden | οὐ (ou) = niet | παυόμεθα (pauometha) = houden op | ὑπὲρ (hyper) = voor | ὑμῶν (hymon) = jullie | προσευχόμενοι (proseuchomenoi) = biddend | καὶ (kai) = en | αἰτούμενοι (aitoumenoi) = vragend | ἵνα (hina) = opdat | πληρωθῆτε (plerothete) = jullie vervuld worden | τὴν (ten) = de | ἐπίγνωσιν (epignosin) = volle kennis | τοῦ (tou) = van de | θελήματος (thelematos) = wil | αὐτοῦ (autou) = Zijn | ἐν (en) = in | πάσῃ (pase) = alle | σοφίᾳ (sophia) = wijsheid | καὶ (kai) = en | συνέσει (synesei) = inzicht | πνευματικῇ (pneumatike) = geestelijk Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἐπίγνωσις (epignosis), ‘volle kennis’: grondige, doorleefde kennis; wij gebruiken deze weergave ook in vers 10. σύνεσις (synesis), ‘inzicht’; πνευματικός (pneumatikos), ‘geestelijk’. De Griekse zin loopt door tot vers 12; wij splitsen hem bij ‘Wij vragen’. Zie ook: Kol 1:10; Kol 1:12 **1:10** om de Heer waardig te wandelen, tot volledig behagen, vrucht dragend in elk goed werk en groeiend in de volle kennis van Elohim, Brontekst: περιπατῆσαι (peripatesai) = te wandelen | ἀξίως (axios) = waardig | τοῦ (tou) = van de | κυρίου (kyriou) = Heer | εἰς (eis) = tot | πᾶσαν (pasan) = volledig | ἀρεσκείαν (areskeian) = behagen | ἐν (en) = in | παντὶ (panti) = elk | ἔργῳ (ergo) = werk | ἀγαθῷ (agatho) = goed | καρποφοροῦντες (karpophorountes) = vrucht dragend | καὶ (kai) = en | αὐξανόμενοι (auxanomenoi) = groeiend | τῇ (te) = in de | ἐπιγνώσει (epignosei) = volle kennis | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: περιπατέω (peripateo), ‘wandelen’: een manier van leven. ἀρεσκεία (areskeia), ‘behagen’. καρποφορέω (karpoforeo), ‘vrucht dragen’: zie vers 6. Zie ook: Kol 1:6 **1:11** met alle kracht gesterkt naar de macht van Zijn heerlijkheid, tot alle volharding en geduld, met vreugde, Brontekst: ἐν (en) = in | πάσῃ (pase) = alle | δυνάμει (dynamei) = kracht | δυναμούμενοι (dynamoumenoi) = gesterkt | κατὰ (kata) = naar | τὸ (to) = de | κράτος (kratos) = macht | τῆς (tes) = van de | δόξης (doxes) = heerlijkheid | αὐτοῦ (autou) = Zijn | εἰς (eis) = tot | πᾶσαν (pasan) = alle | ὑπομονὴν (hypomonen) = volharding | καὶ (kai) = en | μακροθυμίαν (makrothymian) = geduld | μετὰ (meta) = met | χαρᾶς (charas) = vreugde Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: δυναμόω (dynamoo), ‘sterken’: verwant aan δύναμις (dynamis), ‘kracht’. κράτος (kratos), ‘macht’. ὑπομονή (hypomone), ‘volharding’; μακροθυμία (makrothymia), ‘geduld’: letterlijk ‘lange adem’. **1:12** dankend aan de Vader die jullie bekwaam gemaakt heeft voor het deel van het erfdeel van de heiligen in het licht, Brontekst: εὐχαριστοῦντες (eucharistountes) = dankend | τῷ (to) = aan de | πατρὶ (patri) = Vader | τῷ (to) = die | ἱκανώσαντι (hikanosanti) = bekwaam gemaakt heeft | ὑμᾶς (hymas) = jullie | εἰς (eis) = tot | τὴν (ten) = het | μερίδα (merida) = deel | τοῦ (tou) = van het | κλήρου (klerou) = erfdeel | τῶν (ton) = van de | ἁγίων (hagion) = heiligen | ἐν (en) = in | τῷ (to) = het | φωτί (photi) = licht Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἱκανόω (hikanoo), ‘bekwaam maken’. μερίς (meris), ‘deel’; κλῆρος (kleros), ‘erfdeel’: wat bij loting of erfenis toegewezen wordt. ‘Dankend’ kan op Paulus en Timoteüs slaan (vers 3) of op de lezers (verzen 10–11); het Grieks laat dit open. Zie ook: Kol 1:3 **1:13** die ons bevrijd heeft uit het gezag van de duisternis en ons overgebracht heeft naar het koninkrijk van de Zoon van Zijn liefde, Brontekst: ὃς (hos) = die | ἐρρύσατο (errysato) = bevrijdde | ἡμᾶς (hemas) = ons | ἐκ (ek) = uit | τῆς (tes) = het | ἐξουσίας (exousias) = gezag | τοῦ (tou) = van de | σκότους (skotous) = duisternis | καὶ (kai) = en | μετέστησεν (metestesen) = bracht over | εἰς (eis) = naar | τὴν (ten) = het | βασιλείαν (basileian) = koninkrijk | τοῦ (tou) = van de | υἱοῦ (huiou) = Zoon | τῆς (tes) = van de | ἀγάπης (agapes) = liefde | αὐτοῦ (autou) = Zijn Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἐξουσία (exousia), ‘gezag’: hetzelfde Griekse woord staat in vers 16 in het meervoud. σκότος (skotos), ‘duisternis’. μεθίστημι (methistemi), ‘overbrengen’: verhuizen naar een andere plaats. ‘De Zoon van Zijn liefde’: de geliefde Zoon. Voetnoot : Zie ook Matt. 3:17. Zie ook: Mat 3:17; Kol 1:16 **1:14** in wie wij de loskoping hebben, de vergeving van de zonden. Brontekst: ἐν (en) = in | ᾧ (ho) = wie | ἔχομεν (echomen) = wij hebben | τὴν (ten) = de | ἀπολύτρωσιν (apolytrosin) = loskoping | τὴν (ten) = de | ἄφεσιν (aphesin) = vergeving | τῶν (ton) = van de | ἁμαρτιῶν (hamartion) = zonden Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἀπολύτρωσις (apolytrosis), ‘loskoping’: bevrijding door een losprijs. ἄφεσις (afesis), ‘vergeving’: letterlijk ‘loslating’. ### De Messias, het beeld van de onzichtbare Elohim **1:15** Hij is het beeld van de onzichtbare Elohim, de eerstgeborene van heel de schepping, Brontekst: ὅς (hos) = Hij die | ἐστιν (estin) = is | εἰκὼν (eikon) = beeld | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim | τοῦ (tou) = de | ἀοράτου (aoratou) = onzichtbare | πρωτότοκος (prototokos) = eerstgeborene | πάσης (pases) = van heel | κτίσεως (ktiseos) = schepping Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: De verzen 15–20 worden door veel lezers als een lied of hymne gelezen; de tekst zegt dat zelf niet. εἰκών (eikon), ‘beeld’: afbeelding. ἀόρατος (aoratos), ‘onzichtbaar’. πρωτότοκος (prototokos), ‘eerstgeborene’: eerste in rang en tijd; vergelijk Ps. 89:28, waar Yahweh zegt: „Ook zal Ik hem tot eerstgeborene maken, de hoogste bij de koningen van de aarde.” κτίσις (ktisis), ‘schepping’: ook ‘schepsel’. Het Grieks laat open of ‘eerstgeborene van heel de schepping’ betekent: de eerste in de schepping, of de eerste over de schepping. Voetnoot : Zie ook Filip. 2:6–11; Ps. 89:28; Gen. 1:26–27. Zie ook: Gen 1:26–27; Ps 89:28; Fil 2:6–11 **1:16** want in Hem is alles geschapen, in de hemelen en op de aarde, het zichtbare en het onzichtbare, hetzij tronen hetzij oppermachten hetzij heerschappijen hetzij gezagsmachten. Alles is door Hem en voor Hem geschapen. Brontekst: ὅτι (hoti) = omdat | ἐν (en) = in | αὐτῷ (auto) = Hem | ἐκτίσθη (ektisthe) = werd geschapen | τὰ (ta) = het | πάντα (panta) = alles | ἐν (en) = in | τοῖς (tois) = de | οὐρανοῖς (ouranois) = hemelen | καὶ (kai) = en | ἐπὶ (epi) = op | τῆς (tes) = de | γῆς (ges) = aarde | τὰ (ta) = het | ὁρατὰ (horata) = zichtbare | καὶ (kai) = en | τὰ (ta) = het | ἀόρατα (aorata) = onzichtbare | εἴτε (eite) = hetzij | θρόνοι (thronoi) = tronen | εἴτε (eite) = hetzij | κυριότητες (kyriotetes) = oppermachten | εἴτε (eite) = hetzij | ἀρχαὶ (archai) = heerschappijen | εἴτε (eite) = hetzij | ἐξουσίαι (exousiai) = gezagsmachten | τὰ (ta) = het | πάντα (panta) = alles | δι’ (di’) = door | αὐτοῦ (autou) = Hem | καὶ (kai) = en | εἰς (eis) = voor | αὐτὸν (auton) = Hem | ἔκτισται (ektistai) = is geschapen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: Vier woorden voor machten: θρόνοι (thronoi), ‘tronen’; κυριότητες (kyriotetes), ‘oppermachten’; ἀρχαί (archai), ‘heerschappijen’; ἐξουσίαι (exousiai), ‘gezagsmachten’. Wij gebruiken voor elk Grieks woord een eigen Nederlands woord, ook in 2:10, 2:15 en in Efeziërs. De tekst zegt niet of het om engelen, mensen of ordeningen gaat. ‘In Hem’, ‘door Hem’ en ‘voor Hem’ staan in het Grieks achter elkaar; alles is geschapen in, door en voor de Zoon. Voetnoot : Zie ook Kol. 2:10; Kol. 2:15; Joh. 1:3; Ef. 1:21. Zie ook: Joh 1:3; Ef 1:21; Kol 2:10; Kol 2:15 **1:17** En Hij is vóór alles, en alles houdt samen in Hem. Brontekst: καὶ (kai) = en | αὐτός (autos) = Hij | ἐστιν (estin) = is | πρὸ (pro) = vóór | πάντων (panton) = alles | καὶ (kai) = en | τὰ (ta) = het | πάντα (panta) = alles | ἐν (en) = in | αὐτῷ (auto) = Hem | συνέστηκεν (synesteken) = houdt samen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: πρὸ πάντων (pro panton), ‘vóór alles’: in tijd of in rang; het Grieks laat beide toe. συνίστημι (synistemi), ‘samenhouden’: ook ‘bestaan’. **1:18** En Hij is het hoofd van het lichaam, de gemeente. Hij is het begin, de eerstgeborene uit de doden, opdat Hij zelf in alles de eerste wordt. Brontekst: καὶ (kai) = en | αὐτός (autos) = Hij | ἐστιν (estin) = is | ἡ (he) = het | κεφαλὴ (kephale) = hoofd | τοῦ (tou) = van het | σώματος (somatos) = lichaam | τῆς (tes) = van de | ἐκκλησίας (ekklesias) = gemeente | ὅς (hos) = die | ἐστιν (estin) = is | ἀρχή (arche) = begin | πρωτότοκος (prototokos) = eerstgeborene | ἐκ (ek) = uit | τῶν (ton) = de | νεκρῶν (nekron) = doden | ἵνα (hina) = opdat | γένηται (genetai) = Hij wordt | ἐν (en) = in | πᾶσιν (pasin) = alles | αὐτὸς (autos) = Hij zelf | πρωτεύων (proteuon) = de eerste zijnde Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: κεφαλή (kefale), ‘hoofd’. ἐκκλησία (ekklesia), ‘gemeente’: de Messias is het hoofd van het lichaam, de gemeente. ἀρχή (arche), ‘begin’: hetzelfde Griekse woord als ‘heerschappij’ in vers 16; hier kiezen wij ‘begin’, omdat het naast ‘eerstgeborene’ staat; het kan ook ‘oorsprong’ betekenen. πρωτεύω (proteuo), ‘de eerste zijn’. Voetnoot : Zie ook 1 Kor. 15:20; 1 Kor. 15:23. Zie ook: 1 Kor 15:20; 1 Kor 15:23; Kol 1:16 **1:19** Want heel de volheid vond het goed in Hem te wonen, Brontekst: ὅτι (hoti) = omdat | ἐν (en) = in | αὐτῷ (auto) = Hem | εὐδόκησεν (eudokesen) = vond goed | πᾶν (pan) = heel | τὸ (to) = de | πλήρωμα (pleroma) = volheid | κατοικῆσαι (katoikesai) = te wonen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: εὐδοκέω (eudokeo), ‘goedvinden’: verwant aan εὐδοκία (eudokia), ‘goede wil’. Het onderwerp is in het Grieks ‘heel de volheid’ (πλήρωμα, pleroma); sommigen vullen ‘Elohim’ als onderwerp in. Wij volgen de woorden zoals zij er staan. κατοικέω (katoikeo), ‘wonen’: blijvend wonen. Voetnoot : Zie ook Kol. 2:9. Zie ook: Kol 2:9 **1:20** en door Hem alles tot Hem te verzoenen, vrede makend door het bloed van Zijn kruis. [Door Hem] hetzij wat op de aarde hetzij wat in de hemelen is. Brontekst: καὶ (kai) = en | δι’ (di’) = door | αὐτοῦ (autou) = Hem | ἀποκαταλλάξαι (apokatallaxai) = te verzoenen | τὰ (ta) = het | πάντα (panta) = alles | εἰς (eis) = tot | αὐτόν (auton) = Hem | εἰρηνοποιήσας (eirenopoiesas) = vrede makend | διὰ (dia) = door | τοῦ (tou) = het | αἵματος (haimatos) = bloed | τοῦ (tou) = van het | σταυροῦ (staurou) = kruis | αὐτοῦ (autou) = Zijn | δι’ (di’) = door | αὐτοῦ (autou) = Hem | εἴτε (eite) = hetzij | τὰ (ta) = wat | ἐπὶ (epi) = op | τῆς (tes) = de | γῆς (ges) = aarde | εἴτε (eite) = hetzij | τὰ (ta) = wat | ἐν (en) = in | τοῖς (tois) = de | οὐρανοῖς (ouranois) = hemelen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἀποκαταλλάσσω (apokatallasso), ‘verzoenen’: weer in vrede brengen; zoals in 2 Kor. 5:18–20. εἰρηνοποιέω (eirenopoieo), ‘vrede maken’. ‘Tot Hem’ (εἰς αὐτόν): tot de Zoon of tot Elohim; het Grieks laat dit open. De woorden [door Hem] staan in de SBLGNT tussen haken. Voetnoot : Zie ook 2 Kor. 5:18–20; Ef. 2:14–16. Zie ook: 2 Kor 5:18–20; Ef 2:14–16 ### Verzoend door Zijn dood **1:21** En ook jullie, die eens vervreemd waren en vijanden in het denken, in de boze werken— Brontekst: καὶ (kai) = en | ὑμᾶς (hymas) = jullie | ποτε (pote) = eens | ὄντας (ontas) = zijnde | ἀπηλλοτριωμένους (apellotriomenous) = vervreemd | καὶ (kai) = en | ἐχθροὺς (echthrous) = vijanden | τῇ (te) = in het | διανοίᾳ (dianoia) = denken | ἐν (en) = in | τοῖς (tois) = de | ἔργοις (ergois) = werken | τοῖς (tois) = de | πονηροῖς (ponerois) = boze Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἀπαλλοτριόω (apallotrioo), ‘vervreemden’: van iets of iemand losgemaakt zijn. διάνοια (dianoia), ‘denken’: het verstand en de gezindheid. De zin in vers 21 begint met ‘en ook jullie’ en wordt in vers 22 voortgezet. Zie ook: Kol 1:22 **1:22** maar nu zijn jullie verzoend in het lichaam van Zijn vlees, door de dood, om jullie heilig, zonder vlek en zonder aanklacht voor Zijn aangezicht te stellen, Brontekst: νυνὶ (nyni) = nu | δὲ (de) = maar | ἀποκατηλλάγητε (apokatellagete) = jullie zijn verzoend | ἐν (en) = in | τῷ (to) = het | σώματι (somati) = lichaam | τῆς (tes) = van het | σαρκὸς (sarkos) = vlees | αὐτοῦ (autou) = Zijn | διὰ (dia) = door | τοῦ (tou) = de | θανάτου (thanatou) = dood | παραστῆσαι (parastesai) = te stellen | ὑμᾶς (hymas) = jullie | ἁγίους (hagious) = heilig | καὶ (kai) = en | ἀμώμους (amomous) = zonder vlek | καὶ (kai) = en | ἀνεγκλήτους (anenkletous) = zonder aanklacht | κατενώπιον (katenopion) = voor het aangezicht van | αὐτοῦ (autou) = Hem Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: σῶμα τῆς σαρκός (soma tes sarkos), ‘het lichaam van Zijn vlees’: het lichamelijke bestaan van de Zoon; hier is ‘vlees’ dus niet de zwakke menselijke natuur van Gal. 3:3. ἄμωμος (amomos), ‘zonder vlek’; ἀνέγκλητος (anenkletos), ‘zonder aanklacht’. παρίστημι (paristemi), ‘voorstellen’. Zie ook: Gal 3:3 **1:23** als jullie tenminste in het geloof blijven, gefundeerd en vast, en niet verschoven van de hoop van de goede boodschap die jullie gehoord hebben. Zij is verkondigd in heel de schepping onder de hemel. Van haar ben ik, Paulus, dienaar geworden. Brontekst: εἴ (ei) = als | γε (ge) = tenminste | ἐπιμένετε (epimenete) = jullie blijven | τῇ (te) = in het | πίστει (pistei) = geloof | τεθεμελιωμένοι (tethemeliomenoi) = gefundeerd | καὶ (kai) = en | ἑδραῖοι (hedraioi) = vast | καὶ (kai) = en | μὴ (me) = niet | μετακινούμενοι (metakinoumenoi) = verschoven | ἀπὸ (apo) = van | τῆς (tes) = de | ἐλπίδος (elpidos) = hoop | τοῦ (tou) = van de | εὐαγγελίου (euangeliou) = goede boodschap | οὗ (hou) = die | ἠκούσατε (ekousate) = jullie hoorden | τοῦ (tou) = die | κηρυχθέντος (kerychthentos) = verkondigd werd | ἐν (en) = in | πάσῃ (pase) = heel | κτίσει (ktisei) = schepping | τῇ (te) = die | ὑπὸ (hypo) = onder | τὸν (ton) = de | οὐρανόν (ouranon) = hemel | οὗ (hou) = van wie | ἐγενόμην (egenomen) = ik ben geworden | ἐγὼ (ego) = ik | Παῦλος (Paulos) = Paulus | διάκονος (diakonos) = dienaar Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: εἴ γε (ei ge), ‘als tenminste’. τεθεμελιωμένοι (tethemeliomenoi), ‘gefundeerd’: met een fundament gelegd. ἑδραῖος (hedraios), ‘vast’. μετακινέω (metakineo), ‘verschuiven’. ‘In heel de schepping onder de hemel’: Paulus beschrijft hoe wijd de boodschap reikt; vergelijk vers 6. διάκονος (diakonos), ‘dienaar’. Voetnoot : Zie ook Kol. 1:6. Zie ook: Kol 1:6 ### Paulus, dienaar van de gemeente **1:24** Nu verheug ik me in het lijden voor jullie. In mijn vlees vul ik aan wat ontbreekt aan de verdrukkingen van de Messias, ten bate van Zijn lichaam, dat is de gemeente, Brontekst: Νῦν (Nyn) = nu | χαίρω (chairo) = ik verheug mij | ἐν (en) = in | τοῖς (tois) = het | παθήμασιν (pathemasin) = lijden | ὑπὲρ (hyper) = voor | ὑμῶν (hymon) = jullie | καὶ (kai) = en | ἀνταναπληρῶ (antanaplero) = ik vul aan | τὰ (ta) = wat | ὑστερήματα (hysteremata) = ontbreekt aan | τῶν (ton) = de | θλίψεων (thlipseon) = verdrukkingen | τοῦ (tou) = van de | Χριστοῦ (Christou) = Messias | ἐν (en) = in | τῇ (te) = het | σαρκί (sarki) = vlees | μου (mou) = mijn | ὑπὲρ (hyper) = voor | τοῦ (tou) = het | σώματος (somatos) = lichaam | αὐτοῦ (autou) = Zijn | ὅ (ho) = dat | ἐστιν (estin) = is | ἡ (he) = de | ἐκκλησία (ekklesia) = gemeente Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἀνταναπληρόω (antanaplero), ‘aanvullen’: van zijn kant aanvullen. ὑστέρημα (hysterema), ‘wat ontbreekt’. θλῖψις (thlipsis), ‘verdrukking’. De zin wordt verschillend verstaan: bijvoorbeeld als de verdrukkingen die de Messias en Zijn gemeente in deze tijd nog moeten lijden, waarvan Paulus een deel draagt. Wij kiezen geen uitleg en vertalen zo letterlijk als het Nederlands toelaat. Het lichaam van de Messias is de gemeente (vers 18). Voetnoot : Zie ook Filip. 2:30; 2 Kor. 1:5. Zie ook: 2 Kor 1:5; Fil 2:30; Kol 1:18 **1:25** waarvan ik een dienaar geworden ben volgens het beheer van Elohim dat mij met het oog op jullie gegeven is, om het woord van Elohim ten volle te brengen, Brontekst: ἧς (hes) = waarvan | ἐγενόμην (egenomen) = ik werd | ἐγὼ (ego) = ik | διάκονος (diakonos) = dienaar | κατὰ (kata) = volgens | τὴν (ten) = het | οἰκονομίαν (oikonomian) = beheer | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim | τὴν (ten) = dat | δοθεῖσάν (dotheisan) = gegeven is | μοι (moi) = aan mij | εἰς (eis) = voor | ὑμᾶς (hymas) = jullie | πληρῶσαι (plerosai) = ten volle te brengen | τὸν (ton) = het | λόγον (logon) = woord | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: οἰκονομία (oikonomia), ‘beheer’: de huishouding of het beheer van een huis; Paulus ziet zijn taak als beheerder in het huis van Elohim. πληρόω (pleroo), ‘ten volle brengen’: verwant aan πλήρωμα (pleroma), ‘volheid’, in vers 19. εἰς ὑμᾶς (eis humas): ‘met het oog op jullie’ of ‘voor jullie’. Zie ook: Kol 1:19 **1:26** het geheimenis dat verborgen was van de eeuwen en van de generaties af, maar nu aan Zijn heiligen openbaar gemaakt is, Brontekst: τὸ (to) = het | μυστήριον (mysterion) = geheimenis | τὸ (to) = het | ἀποκεκρυμμένον (apokekrymmenon) = verborgen geweest | ἀπὸ (apo) = van | τῶν (ton) = de | αἰώνων (aionon) = eeuwen | καὶ (kai) = en | ἀπὸ (apo) = van | τῶν (ton) = de | γενεῶν (geneon) = generaties | νῦν (nyn) = nu | δὲ (de) = maar | ἐφανερώθη (ephanerothe) = is openbaar gemaakt | τοῖς (tois) = aan de | ἁγίοις (hagiois) = heiligen | αὐτοῦ (autou) = Zijn Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: μυστήριον (mysterion), ‘geheimenis’: wat verborgen was en nu bekendgemaakt wordt. φανερόω (fanero-o), ‘openbaar maken’. γενεά (genea), ‘generatie’. De Griekse zin loopt door in vers 27; wij laten hem daar doorgaan. Voetnoot : Zie ook Rom. 11:25; Ef. 3:3–6. Zie ook: Rom 11:25; Ef 3:3–6; Kol 1:27 **1:27** aan wie Elohim bekend wilde maken wat de rijkdom is van de heerlijkheid van dit geheimenis onder de volken. Dat is de Messias in jullie, de hoop van de heerlijkheid. Brontekst: οἷς (hois) = aan wie | ἠθέλησεν (ethelesen) = wilde | ὁ (ho) = de | θεὸς (theos) = Elohim | γνωρίσαι (gnorisai) = bekend maken | τί (ti) = wat | τὸ (to) = de | πλοῦτος (ploutos) = rijkdom | τῆς (tes) = van de | δόξης (doxes) = heerlijkheid | τοῦ (tou) = van het | μυστηρίου (mysteriou) = geheimenis | τούτου (toutou) = dit | ἐν (en) = onder | τοῖς (tois) = de | ἔθνεσιν (ethnesin) = volken | ὅ (ho) = wat | ἐστιν (estin) = is | Χριστὸς (Christos) = de Messias | ἐν (en) = in | ὑμῖν (hymin) = jullie | ἡ (he) = de | ἐλπὶς (elpis) = hoop | τῆς (tes) = van de | δόξης (doxes) = heerlijkheid Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἔθνη (ethne), ‘volken’: de niet-Joden. ἐν ὑμῖν (en humin), ‘in jullie’: ook ‘onder jullie’. De Messias in jullie is hier de ‘hoop van de heerlijkheid’. Voetnoot : Zie ook Ef. 3:3–6. Zie ook: Ef 3:3–6 **1:28** Hem kondigen wij aan, elke mens vermanend en elke mens onderwijzend in alle wijsheid, om elke mens volmaakt in de Messias voor te stellen. Brontekst: ὃν (hon) = Hem | ἡμεῖς (hemeis) = wij | καταγγέλλομεν (katangellomen) = kondigen aan | νουθετοῦντες (nouthetountes) = vermanend | πάντα (panta) = elke | ἄνθρωπον (anthropon) = mens | καὶ (kai) = en | διδάσκοντες (didaskontes) = onderwijzend | πάντα (panta) = elke | ἄνθρωπον (anthropon) = mens | ἐν (en) = in | πάσῃ (pase) = alle | σοφίᾳ (sophia) = wijsheid | ἵνα (hina) = opdat | παραστήσωμεν (parastesomen) = wij voorstellen | πάντα (panta) = elke | ἄνθρωπον (anthropon) = mens | τέλειον (teleion) = volmaakt | ἐν (en) = in | Χριστῷ (Christo) = de Messias Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: νουθετέω (nouthete-o), ‘vermanen’: terechtwijzen met woorden. καταγγέλλω (katangello), ‘aankondigen’. τέλειος (teleios), ‘volmaakt’: ook ‘volwassen, rijp’, zoals in Filip. 3:15. Voetnoot : Zie ook Filip. 3:15. Zie ook: Fil 3:15 **1:29** Hiervoor arbeid ik ook, strijdend naar Zijn werking die met kracht in mij werkt. Brontekst: εἰς (eis) = tot | ὃ (ho) = wat | καὶ (kai) = ook | κοπιῶ (kopio) = ik arbeid | ἀγωνιζόμενος (agonizomenos) = strijdend | κατὰ (kata) = naar | τὴν (ten) = de | ἐνέργειαν (energeian) = werking | αὐτοῦ (autou) = Zijn | τὴν (ten) = die | ἐνεργουμένην (energoumenen) = werkt | ἐν (en) = in | ἐμοὶ (emoi) = mij | ἐν (en) = in | δυνάμει (dynamei) = kracht Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: κοπιάω (kopiao), ‘arbeiden’: zich moe werken. ἀγωνίζομαι (agonizomai), ‘strijden’: als in een wedstrijd. ἐνέργεια (energeia), ‘werking’; ἐνεργέω (energeo), ‘werken’. Het is de werking van de Messias in Paulus; zie vers 28. Voetnoot : Zie ook Filip. 2:13; Filip. 2:16. Zie ook: Fil 2:13; Fil 2:16; Kol 1:28 ## Kolossenzen 2 _Volheid in de Messias, de besnijdenis zonder handen, het schuldbewijs aan het kruis en de grondbeginselen van de wereld_ ### Paulus’ strijd voor Kolosse en Laodicea **2:1** Want ik wil dat jullie weten hoe zwaar de strijd is die ik voer voor jullie, voor hen in Laodicea en voor allen die mijn gezicht niet in het vlees gezien hebben, Brontekst: Θέλω (Thelo) = ik wil | γὰρ (gar) = want | ὑμᾶς (hymas) = jullie | εἰδέναι (eidenai) = weten | ἡλίκον (helikon) = hoe grote | ἀγῶνα (agona) = strijd | ἔχω (echo) = ik heb | ὑπὲρ (hyper) = voor | ὑμῶν (hymon) = jullie | καὶ (kai) = en | τῶν (ton) = hen | ἐν (en) = in | Λαοδικείᾳ (Laodikeia) = Laodicea | καὶ (kai) = en | ὅσοι (hosoi) = allen die | οὐχ (ouch) = niet | ἑόρακαν (heorakan) = gezien hebben | τὸ (to) = het | πρόσωπόν (prosopon) = gezicht | μου (mou) = mijn | ἐν (en) = in | σαρκί (sarki) = vlees Bron: SBLGNT Voetnoot Plaats: Zie Laodicea (ligging ongeveer): Laodicea lag in de vallei van de Lycus in het westen van het huidige Turkije, bij het huidige Denizli. Het was een rijke handelsstad. De ligging is bij benadering. Voetnoot Uitleg: ἀγών (agon), ‘strijd’: een zware inspanning, zoals in Filip. 1:30. Laodicea ligt in de Lycusvallei bij Kolosse (zie 4:13–16). ‘Die mijn gezicht niet gezien hebben’: Paulus kende hen niet persoonlijk. ‘In het vlees’: lichamelijk, met eigen ogen. Voetnoot : Zie ook Kol. 4:13; Filip. 1:30. Zie ook: Fil 1:30; Kol 4:13 **2:2** opdat hun harten getroost worden, samengevoegd in liefde en tot alle rijkdom van de volle zekerheid van het inzicht, tot de volle kennis van het geheimenis van Elohim, de Messias, Brontekst: ἵνα (hina) = opdat | παρακληθῶσιν (paraklethosin) = getroost worden | αἱ (hai) = de | καρδίαι (kardiai) = harten | αὐτῶν (auton) = hun | συμβιβασθέντες (symbibasthentes) = samengevoegd | ἐν (en) = in | ἀγάπῃ (agape) = liefde | καὶ (kai) = en | εἰς (eis) = tot | πᾶν (pan) = alle | πλοῦτος (ploutos) = rijkdom | τῆς (tes) = van de | πληροφορίας (plerophorias) = volle zekerheid | τῆς (tes) = van het | συνέσεως (syneseos) = inzicht | εἰς (eis) = tot | ἐπίγνωσιν (epignosin) = volle kennis | τοῦ (tou) = van het | μυστηρίου (mysteriou) = geheimenis | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim | Χριστοῦ (Christou) = de Messias Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: παρακαλέω (parakaleo), ‘troosten’: ook ‘aansporen, bemoedigen’. συμβιβάζω (symbibazo), ‘samenvoegen’: letterlijk ‘samenbrengen’; hetzelfde woord staat in vers 19. πληροφορία (pleroforia), ‘volle zekerheid’. ἐπίγνωσις (epignosis), ‘volle kennis’: zie 1:9. Het slot ‘Elohim, de Messias’ staat in het Grieks zonder verbindingswoord: het geheimenis van Elohim is de Messias. De Griekse zin is lang; splitsen zou de redenering breken. Voetnoot Lezing: De SBLGNT markeert in dit vers varianten bij ‘samengevoegd’ en bij ‘alle rijkdom’: sommige handschriften verschillen. Wij vertalen de SBLGNT-tekst. Voetnoot : Zie ook Kol. 1:26–27. Zie ook: Kol 1:26–27; Kol 2:19 **2:3** in wie alle schatten van de wijsheid en kennis verborgen zijn. Brontekst: ἐν (en) = in | ᾧ (ho) = wie | εἰσιν (eisin) = zijn | πάντες (pantes) = alle | οἱ (hoi) = de | θησαυροὶ (thesauroi) = schatten | τῆς (tes) = van de | σοφίας (sophias) = wijsheid | καὶ (kai) = en | γνώσεως (gnoseos) = kennis | ἀπόκρυφοι (apokryphoi) = verborgen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: θησαυρός (thesauros), ‘schat’. ἀπόκρυφος (apokryfos), ‘verborgen’. ‘Wijsheid en kennis’ (σοφία, sofia, en γνῶσις, gnosis) liggen verborgen in de Messias. **2:4** Dit zeg ik opdat niemand jullie misleidt met overtuigende woorden. Brontekst: τοῦτο (touto) = dit | λέγω (lego) = ik zeg | ἵνα (hina) = opdat | μηδεὶς (medeis) = niemand | ὑμᾶς (hymas) = jullie | παραλογίζηται (paralogizetai) = misleidt | ἐν (en) = met | πιθανολογίᾳ (pithanologia) = overtuigend praten Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: παραλογίζομαι (paralogizomai), ‘misleiden’: met schijnredenen om de tuin leiden. πιθανολογία (pithanologia), ‘overtuigend praten’: woorden die overtuigend klinken maar niet waar hoeven te zijn. **2:5** Want ook al ben ik in het vlees afwezig, toch ben ik in de geest bij jullie. Ik ben verheugd en zie jullie orde en de vastheid van jullie geloof in de Messias. Brontekst: εἰ (ei) = als | γὰρ (gar) = want | καὶ (kai) = ook | τῇ (te) = in het | σαρκὶ (sarki) = vlees | ἄπειμι (apeimi) = ik ben afwezig | ἀλλὰ (alla) = maar | τῷ (to) = in de | πνεύματι (pneumati) = geest | σὺν (syn) = met | ὑμῖν (hymin) = jullie | εἰμι (eimi) = ik ben | χαίρων (chairon) = verheugd | καὶ (kai) = en | βλέπων (blepon) = ziend | ὑμῶν (hymon) = jullie | τὴν (ten) = de | τάξιν (taxin) = orde | καὶ (kai) = en | τὸ (to) = de | στερέωμα (stereoma) = vastheid | τῆς (tes) = van het | εἰς (eis) = in | Χριστὸν (Christon) = de Messias | πίστεως (pisteos) = geloof | ὑμῶν (hymon) = jullie Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἄπειμι (apeimi), ‘afwezig zijn’. τῷ πνεύματι (to pneumati), ‘in de geest’: Paulus’ eigen geest, daarom met kleine letter. τάξις (taxis), ‘orde’: ook de rij van een leger; στερέωμα (stereoma), ‘vastheid’: wat stevig staat. ### Wandel in de Messias **2:6** Zoals jullie dan de Messias Yeshua, de Heer, hebben aangenomen, wandel in Hem, Brontekst: Ὡς (Hos) = zoals | οὖν (oun) = dan | παρελάβετε (parelabete) = jullie namen aan | τὸν (ton) = de | Χριστὸν (Christon) = Messias | Ἰησοῦν (Iesoun) = Yeshua | τὸν (ton) = de | κύριον (kyrion) = Heer | ἐν (en) = in | αὐτῷ (auto) = Hem | περιπατεῖτε (peripateite) = wandelt Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: παραλαμβάνω (paralambano), ‘aannemen’: ontvangen wat doorgegeven wordt; zoals in Filip. 4:9. ‘De Messias Yeshua, de Heer’: ‘Heer’ (κύριος, kyrios) is hier Yeshua. περιπατέω (peripateo), ‘wandelen’: leven; zie 1:10. Voetnoot : Zie ook Filip. 4:9. Zie ook: Fil 4:9 **2:7** geworteld en opgebouwd in Hem en bevestigd in het geloof zoals jullie onderwezen zijn, overvloedig in dankzegging. Brontekst: ἐρριζωμένοι (errizomenoi) = geworteld | καὶ (kai) = en | ἐποικοδομούμενοι (epoikodomoumenoi) = opgebouwd | ἐν (en) = in | αὐτῷ (auto) = Hem | καὶ (kai) = en | βεβαιούμενοι (bebaioumenoi) = bevestigd | τῇ (te) = in het | πίστει (pistei) = geloof | καθὼς (kathos) = zoals | ἐδιδάχθητε (edidachthete) = jullie onderwezen werden | περισσεύοντες (perisseuontes) = overvloedig | ἐν (en) = in | εὐχαριστίᾳ (eucharistia) = dankzegging Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: De beelden zijn die van een boom, ἐρριζωμένοι (errizomenoi), ‘geworteld’, en van een gebouw, ἐποικοδομούμενοι (epoikodomoumenoi), ‘opgebouwd’. ### Pas op voor bedrieglijke leer **2:8** Let op dat er niemand zal zijn die jullie als buit wegvoert door de filosofie en ijdel bedrog, volgens de overlevering van de mensen, volgens de grondbeginselen van de wereld en niet volgens de Messias. Brontekst: Βλέπετε (Blepete) = let op | μή (me) = dat niet | τις (tis) = iemand | ὑμᾶς (hymas) = jullie | ἔσται (estai) = zal zijn | ὁ (ho) = die | συλαγωγῶν (sylagogon) = als buit wegvoert | διὰ (dia) = door | τῆς (tes) = de | φιλοσοφίας (philosophias) = filosofie | καὶ (kai) = en | κενῆς (kenes) = ijdel | ἀπάτης (apates) = bedrog | κατὰ (kata) = volgens | τὴν (ten) = de | παράδοσιν (paradosin) = overlevering | τῶν (ton) = van de | ἀνθρώπων (anthropon) = mensen | κατὰ (kata) = volgens | τὰ (ta) = de | στοιχεῖα (stoicheia) = grondbeginselen | τοῦ (tou) = van de | κόσμου (kosmou) = wereld | καὶ (kai) = en | οὐ (ou) = niet | κατὰ (kata) = volgens | Χριστόν (Christon) = de Messias Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: συλαγωγέω (sylagogeo), ‘als buit wegvoeren’: iemand als gevangene meenemen. φιλοσοφία (filosofia), ‘filosofie’: letterlijk ‘liefde voor wijsheid’; de brief zegt niet welk denken bedoeld wordt. παράδοσις (paradosis), ‘overlevering’. στοιχεῖα τοῦ κόσμου (stoicheia tou kosmou), ‘de grondbeginselen van de wereld’: dezelfde woorden als in Gal. 4:3 en 4:9; ze worden verschillend verstaan, bijvoorbeeld als de eerste beginselen van onderricht, als de elementen van de wereld of als geestelijke machten. Zie ook vers 20. Voetnoot : Zie ook Gal. 4:3; Gal. 4:9; Mark. 7:8. Zie ook: Mar 7:8; Gal 4:3; Gal 4:9; Kol 2:20 ### Volheid in de Messias **2:9** Want in Hem woont heel de volheid van de goddelijkheid lichamelijk, Brontekst: ὅτι (hoti) = omdat | ἐν (en) = in | αὐτῷ (auto) = Hem | κατοικεῖ (katoikei) = woont | πᾶν (pan) = heel | τὸ (to) = de | πλήρωμα (pleroma) = volheid | τῆς (tes) = van de | θεότητος (theotetos) = goddelijkheid | σωματικῶς (somatikos) = lichamelijk Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: θεότης (theotes), ‘goddelijkheid’: het wezen van Elohim. πλήρωμα (pleroma), ‘volheid’: zoals in 1:19. σωματικῶς (somatikos), ‘lichamelijk’: in lichamelijke vorm, of werkelijk. Voetnoot : Zie ook Kol. 1:19. Zie ook: Kol 1:19 **2:10** en in Hem zijn jullie vervuld. Hij is het hoofd van elke heerschappij en elk gezag. Brontekst: καὶ (kai) = en | ἐστὲ (este) = jullie zijn | ἐν (en) = in | αὐτῷ (auto) = Hem | πεπληρωμένοι (pepleromenoi) = vervuld | ὅς (hos) = die | ἐστιν (estin) = is | ἡ (he) = het | κεφαλὴ (kephale) = hoofd | πάσης (pases) = van elke | ἀρχῆς (arches) = heerschappij | καὶ (kai) = en | ἐξουσίας (exousias) = gezag Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: πεπληρωμένοι (pepleromenoi), ‘vervuld’: verwant aan πλήρωμα (pleroma), ‘volheid’, in vers 9. κεφαλή (kefale), ‘hoofd’. ἀρχή (arche), ‘heerschappij’, en ἐξουσία (exousia), ‘gezag’: dezelfde woorden als in 1:16; wij houden voor elk woord één weergave. Het Grieks heeft hier enkelvoud. Voetnoot : Zie ook Kol. 1:16; Kol. 2:15. Zie ook: Kol 1:16; Kol 2:9; Kol 2:15 **2:11** In Hem zijn jullie ook besneden met een besnijdenis die niet met handen gemaakt is, in het afleggen van het lichaam van het vlees, in de besnijdenis van de Messias, Brontekst: ἐν (en) = in | ᾧ (ho) = wie | καὶ (kai) = ook | περιετμήθητε (perietmethete) = jullie werden besneden | περιτομῇ (peritome) = besnijdenis | ἀχειροποιήτῳ (acheiropoieto) = niet met handen gemaakt | ἐν (en) = in | τῇ (te) = het | ἀπεκδύσει (apekdysei) = afleggen | τοῦ (tou) = van het | σώματος (somatos) = lichaam | τῆς (tes) = van het | σαρκός (sarkos) = vlees | ἐν (en) = in | τῇ (te) = de | περιτομῇ (peritome) = besnijdenis | τοῦ (tou) = van de | Χριστοῦ (Christou) = Messias Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: περιτομή (peritome), ‘besnijdenis’; ἀχειροποίητος (acheiropoietos), ‘niet met handen gemaakt’. ἀπέκδυσις (apekdysis), ‘afleggen’: letterlijk ‘uitkleden’. ‘Het lichaam van het vlees’: het eigen vlees als zetel van het oude leven; vergelijk ‘het lichaam van Zijn vlees’ in 1:22. ‘De besnijdenis van de Messias’ kan de besnijdenis zijn die de Messias geeft, of die Hij onderging in Zijn dood. Voetnoot : Zie ook Filip. 3:3; Deut. 10:16. Zie ook: Deut 10:16; Fil 3:3 **2:12** met Hem begraven in de doop, waarin jullie ook met Hem opgewekt zijn door het geloof in de werking van Elohim, die Hem uit de doden heeft opgewekt. Brontekst: συνταφέντες (syntaphentes) = met Hem begraven | αὐτῷ (auto) = met Hem | ἐν (en) = in | τῷ (to) = de | βαπτισμῷ (baptismo) = doop | ἐν (en) = in | ᾧ (ho) = welke | καὶ (kai) = ook | συνηγέρθητε (synegerthete) = jullie werden samen opgewekt | διὰ (dia) = door | τῆς (tes) = het | πίστεως (pisteos) = geloof | τῆς (tes) = in de | ἐνεργείας (energeias) = werking | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim | τοῦ (tou) = die | ἐγείραντος (egeirantos) = opgewekt heeft | αὐτὸν (auton) = Hem | ἐκ (ek) = uit | νεκρῶν (nekron) = doden Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: βάπτισμα (baptisma), ‘doop’: onderdompeling; begraven worden en opstaan zijn beelden van de doop. ἐν ᾧ (en ho), ‘waarin’ of ‘in wie’: het kan op de doop slaan of op de Messias; wij kiezen ‘waarin’. ἐνέργεια (energeia), ‘werking’. ‘Het geloof in de werking van Elohim’: het Grieks heeft ‘het geloof van de werking van Elohim’. Voetnoot : Zie ook Rom. 6:3–4. Zie ook: Rom 6:3–4 ### Levend gemaakt met Hem **2:13** Ook jullie, die dood waren in de overtredingen en in de onbesnedenheid van jullie vlees, heeft Hij met Hem levend gemaakt. Hij heeft ons alle overtredingen uit genade vergeven, Brontekst: καὶ (kai) = en | ὑμᾶς (hymas) = jullie | νεκροὺς (nekrous) = dood | ὄντας (ontas) = zijnde | ἐν (en) = in | τοῖς (tois) = de | παραπτώμασιν (paraptomasin) = overtredingen | καὶ (kai) = en | τῇ (te) = de | ἀκροβυστίᾳ (akrobystia) = onbesnedenheid | τῆς (tes) = van het | σαρκὸς (sarkos) = vlees | ὑμῶν (hymon) = jullie | συνεζωοποίησεν (synezoopoiesen) = heeft levend gemaakt | ὑμᾶς (hymas) = jullie | σὺν (syn) = met | αὐτῷ (auto) = Hem | χαρισάμενος (charisamenos) = uit genade vergevend | ἡμῖν (hemin) = aan ons | πάντα (panta) = alle | τὰ (ta) = de | παραπτώματα (paraptomata) = overtredingen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: παράπτωμα (paraptoma), ‘overtreding’: letterlijk een misstap. ἀκροβυστία (akrobystia), ‘onbesnedenheid’, wordt hier beeldend gebruikt: de verzen 11–13 spreken over besnijdenis als beeld. συζωοποιέω (syzoopoieo), ‘samen levend maken’. χαρίζομαι (charizomai), ‘uit genade vergeven’: verwant aan χάρις (charis), ‘genade’. Het onderwerp is Elohim (vers 12). De Griekse zin loopt door in vers 14; wij splitsen hem. Voetnoot : Zie ook Ef. 2:1–5. Zie ook: Ef 2:1–5; Kol 2:12; Kol 2:14 **2:14** het handgeschreven schuldbewijs uitgewist dat in verordeningen tegen ons was, en dat vijandig tegenover ons stond. Hij heeft het uit het midden weggenomen door het aan het kruis te nagelen. Brontekst: ἐξαλείψας (exaleipsas) = uitgewist hebbend | τὸ (to) = het | καθ’ (kath’) = tegen | ἡμῶν (hemon) = ons | χειρόγραφον (cheirographon) = handgeschreven schuldbewijs | τοῖς (tois) = in de | δόγμασιν (dogmasin) = verordeningen | ὃ (ho) = dat | ἦν (en) = was | ὑπεναντίον (hypenantion) = vijandig | ἡμῖν (hemin) = aan ons | καὶ (kai) = en | αὐτὸ (auto) = het | ἦρκεν (erken) = heeft weggenomen | ἐκ (ek) = uit | τοῦ (tou) = het | μέσου (mesou) = midden | προσηλώσας (proselosas) = nagelend | αὐτὸ (auto) = het | τῷ (to) = aan het | σταυρῷ (stauro) = kruis Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: χειρόγραφον (cheirografon), ‘handgeschreven schuldbewijs’: een document dat iemand zelf met de hand ondertekende en waarin hij zijn schuld erkende. δόγμα (dogma), ‘verordening’: een bepaling. Het Grieks heeft ‘in de verordeningen’ zonder werkwoord; de tekst zegt niet met zoveel woorden of het om de wet van Mozes gaat. ἐξαλείφω (exaleifo), ‘uitwissen’; προσηλόω (proseloo), ‘nagelen’; σταυρός (stauros), ‘kruis’. Voetnoot : Zie ook Ef. 2:15. Zie ook: Ef 2:15 **2:15** Hij heeft de heerschappijen en de gezagsmachten ontwapend en openlijk tentoongesteld, en hen in Hem in een zegetocht meegevoerd. Brontekst: ἀπεκδυσάμενος (apekdysamenos) = ontwapenend | τὰς (tas) = de | ἀρχὰς (archas) = heerschappijen | καὶ (kai) = en | τὰς (tas) = de | ἐξουσίας (exousias) = gezagsmachten | ἐδειγμάτισεν (edeigmatisen) = stelde tentoon | ἐν (en) = in | παρρησίᾳ (parresia) = openlijkheid | θριαμβεύσας (thriambeusas) = in zegetocht meevoerend | αὐτοὺς (autous) = hen | ἐν (en) = in | αὐτῷ (auto) = Hem Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἀπεκδύομαι (apekdyomai), ‘ontwapenen’: letterlijk ‘uitkleden’ (verwant aan ἀπέκδυσις in vers 11). De Griekse vorm kan betekenen: zich van de machten ontdoen, of de machten uitkleden en ontwapenen; wij kiezen ‘ontwapenen’. δειγματίζω (deigmatizo), ‘tentoonstellen’. θριαμβεύω (thriambeuo), ‘in een zegetocht meevoeren’: de overwinnaar voert zijn gevangenen mee. ἐν αὐτῷ (en auto), ‘in Hem’: de Messias; het Grieks kan ook ‘in het kruis’ betekenen. ἀρχαί (archai), ‘heerschappijen’, en ἐξουσίαι (exousiai), ‘gezagsmachten’: zie 1:16. Voetnoot : Zie ook Kol. 1:16; Kol. 2:10; 2 Kor. 2:14. Zie ook: 2 Kor 2:14; Kol 1:16; Kol 2:10; Kol 2:11 ### Laat niemand jullie oordelen **2:16** Laat dus niemand jullie oordelen over eten of drinken, of over een deel van een feest, nieuwe maan of sabbat. Brontekst: Μὴ (Me) = niet | οὖν (oun) = dus | τις (tis) = iemand | ὑμᾶς (hymas) = jullie | κρινέτω (krineto) = laat oordelen | ἐν (en) = over | βρώσει (brosei) = eten | ἢ (e) = of | ἐν (en) = over | πόσει (posei) = drinken | ἢ (e) = of | ἐν (en) = over | μέρει (merei) = deel | ἑορτῆς (heortes) = van een feest | ἢ (e) = of | νουμηνίας (noumenias) = nieuwe maan | ἢ (e) = of | σαββάτων (sabbaton) = sabbat Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: κρίνω (krino), ‘oordelen’: een oordeel uitspreken. Eten, drinken, feest, nieuwe maan en sabbat horen bij wat de wet van Mozes voorschrijft; het Grieks heeft σάββατα (sabbata) in het meervoud. De brief zegt niet wie de tegenstanders zijn. Voetnoot : Zie ook Lev. 23:3; Num. 28:11; Hos. 2:13; Gal. 4:10. Zie ook: Lev 23:3; Num 28:11; Hos 2:13; Gal 4:10 **2:17** Dat zijn een schaduw van wat komen zal, maar het lichaam is van de Messias. Brontekst: ἅ (ha) = dat | ἐστιν (estin) = zijn | σκιὰ (skia) = schaduw | τῶν (ton) = van wat | μελλόντων (mellonton) = komen zal | τὸ (to) = het | δὲ (de) = maar | σῶμα (soma) = lichaam | τοῦ (tou) = van de | Χριστοῦ (Christou) = Messias Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: σκιά (skia), ‘schaduw’. σῶμα (soma), ‘lichaam’: hier ook ‘het wezenlijke, de werkelijkheid’, tegenover de schaduw; of het lichaam dat bij de Messias hoort, de gemeente. De zin laat dit open. Voetnoot : Zie ook Hebr. 10:1. Zie ook: Heb 10:1 **2:18** Laat niemand jullie de prijs ontnemen, hij die behagen schept in nederigheid en aanbidding van de engelen, ingaand op wat hij gezien heeft, zonder reden opgeblazen door het verstand van zijn vlees, Brontekst: μηδεὶς (medeis) = niemand | ὑμᾶς (hymas) = jullie | καταβραβευέτω (katabrabeueto) = laat de prijs ontnemen | θέλων (thelon) = behagen scheppend | ἐν (en) = in | ταπεινοφροσύνῃ (tapeinophrosyne) = nederigheid | καὶ (kai) = en | θρησκείᾳ (threskeia) = aanbidding | τῶν (ton) = van de | ἀγγέλων (angelon) = engelen | ἃ (ha) = wat | ἑόρακεν (heoraken) = hij heeft gezien | ἐμβατεύων (embateuon) = ingaand op | εἰκῇ (eike) = zonder reden | φυσιούμενος (physioumenos) = opgeblazen | ὑπὸ (hypo) = door | τοῦ (tou) = het | νοὸς (noos) = verstand | τῆς (tes) = van het | σαρκὸς (sarkos) = vlees | αὐτοῦ (autou) = zijn Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: καταβραβεύω (katabrabeuo), ‘de prijs ontnemen’: zoals een scheidsrechter een deelnemer uitsluit; het woord kan ook ‘veroordelen’ betekenen. θέλων ἐν (thelon en), ‘behagen scheppend in’: letterlijk ‘willend in’; de uitdrukking is moeilijk. θρησκεία τῶν ἀγγέλων (threskeia ton angelon), ‘aanbidding van de engelen’: de genitief kan betekenen dat men engelen aanbidt, of dat men aanbidt zoals engelen dat doen; wij kiezen de eerste weergave. ἐμβατεύω (embateuo), ‘ingaan op’: een zeldzaam woord dat verschillend verstaan wordt (binnengaan, onderzoeken). εἰκῇ (eike), ‘zonder reden’: ook ‘vergeefs’, zoals in Gal. 3:4. νοῦς (nous), ‘verstand’. De zin is moeilijk; wij vertalen zo letterlijk als het Nederlands toelaat. Voetnoot : Zie ook Gal. 3:4. Zie ook: Gal 3:4 **2:19** en het hoofd niet vasthoudt, waaruit heel het lichaam, door de gewrichten en banden verzorgd en samengevoegd, groeit met de groei van Elohim. Brontekst: καὶ (kai) = en | οὐ (ou) = niet | κρατῶν (kraton) = vasthoudend | τὴν (ten) = het | κεφαλήν (kephalen) = hoofd | ἐξ (ex) = uit | οὗ (hou) = wie | πᾶν (pan) = heel | τὸ (to) = het | σῶμα (soma) = lichaam | διὰ (dia) = door | τῶν (ton) = de | ἁφῶν (haphon) = gewrichten | καὶ (kai) = en | συνδέσμων (syndesmon) = banden | ἐπιχορηγούμενον (epichoregoumenon) = verzorgd | καὶ (kai) = en | συμβιβαζόμενον (symbibazomenon) = samengevoegd | αὔξει (auxei) = groeit | τὴν (ten) = de | αὔξησιν (auxesin) = groei | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: κρατέω (krateo), ‘vasthouden’. κεφαλή (kefale), ‘hoofd’: de Messias, zie 1:18. ἁφή (hafe), ‘gewricht’; σύνδεσμος (syndesmos), ‘band’. ἐπιχορηγέω (epichoregeo), ‘verzorgen’: rijkelijk verschaffen, zie Filip. 1:19. ‘De groei van Elohim’: de groei die Elohim geeft. Voetnoot : Zie ook Filip. 1:19; Ef. 4:15–16. Zie ook: Ef 4:15–16; Fil 1:19 ### Gestorven weg van de grondbeginselen van de wereld **2:20** Als jullie met de Messias gestorven zijn, weg van de grondbeginselen van de wereld, waarom laten jullie je dan voorschriften opleggen, alsof jullie in de wereld leven: Brontekst: Εἰ (Ei) = als | ἀπεθάνετε (apethanete) = jullie stierven | σὺν (syn) = met | Χριστῷ (Christo) = de Messias | ἀπὸ (apo) = weg van | τῶν (ton) = de | στοιχείων (stoicheion) = grondbeginselen | τοῦ (tou) = van de | κόσμου (kosmou) = wereld | τί (ti) = waarom | ὡς (hos) = alsof | ζῶντες (zontes) = levend | ἐν (en) = in | κόσμῳ (kosmo) = wereld | δογματίζεσθε (dogmatizesthe) = laten jullie voorschriften opleggen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: De verzen 20–22 vormen één vraag. ἀπὸ τῶν στοιχείων (apo ton stoicheion), ‘weg van de grondbeginselen’: wie gestorven is, is van hen af; zie vers 8. δογματίζομαι (dogmatizomai), ‘voorschriften opgelegd krijgen’: verwant aan δόγμα in vers 14. Voetnoot : Zie ook Gal. 4:3; Gal. 4:9. Zie ook: Gal 4:3; Gal 4:9; Kol 2:8; Kol 2:14 **2:21** „Raak niet aan, proef niet, roer niet aan,” Brontekst: Μὴ (Me) = niet | ἅψῃ (hapse) = raak aan | μηδὲ (mede) = en niet | γεύσῃ (geuse) = proef | μηδὲ (mede) = en niet | θίγῃς (thiges) = roer aan Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἅπτομαι (haptomai), ‘aanraken’; γεύομαι (geuomai), ‘proeven’; θιγγάνω (thiggano), ‘aanroeren’. Het Grieks noemt niet wie deze regels uitspreekt; wij zetten ze tussen aanhalingstekens als aangehaalde leuzen. **2:22** dingen die allemaal bestemd zijn om door het gebruik te vergaan, volgens de geboden en leringen van mensen? Brontekst: ἅ (ha) = wat | ἐστιν (estin) = is | πάντα (panta) = alles | εἰς (eis) = tot | φθορὰν (phthoran) = vergaan | τῇ (te) = door het | ἀποχρήσει (apochresei) = gebruik | κατὰ (kata) = volgens | τὰ (ta) = de | ἐντάλματα (entalmata) = geboden | καὶ (kai) = en | διδασκαλίας (didaskalias) = leringen | τῶν (ton) = van de | ἀνθρώπων (anthropon) = mensen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἀπόχρησις (apochresis), ‘gebruik, opgebruiken’: wat door gebruik verdwijnt. ἐντάλματα (entalmata), ‘geboden’, en διδασκαλίαι (didaskaliai), ‘leringen’. ‘Dingen’ is onze aanvulling voor het Griekse ‘wat’ (ἅ, ha). Vergelijk Jes. 29:13: ‘een aangeleerd gebod van mensen’, dat Mark. 7:7 aanhaalt. Voetnoot : Zie ook Jes. 29:13; Mark. 7:7. Zie ook: Jes 29:13; Mar 7:7 **2:23** Die hebben wel de naam van wijsheid, in zelfgekozen eredienst en nederigheid en het niet sparen van het lichaam, maar zijn niet in enige eer, tot verzadiging van het vlees. Brontekst: ἅτινά (hatina) = die | ἐστιν (estin) = zijn | λόγον (logon) = naam | μὲν (men) = wel | ἔχοντα (echonta) = hebbend | σοφίας (sophias) = van wijsheid | ἐν (en) = in | ἐθελοθρησκίᾳ (ethelothreskia) = zelfgekozen eredienst | καὶ (kai) = en | ταπεινοφροσύνῃ (tapeinophrosyne) = nederigheid | καὶ (kai) = en | ἀφειδίᾳ (apheidia) = niet sparen | σώματος (somatos) = van het lichaam | οὐκ (ouk) = niet | ἐν (en) = in | τιμῇ (time) = eer | τινι (tini) = enige | πρὸς (pros) = tot | πλησμονὴν (plesmonen) = verzadiging | τῆς (tes) = van het | σαρκός (sarkos) = vlees Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: λόγος (logos), ‘woord, naam’: ‘de naam van wijsheid hebben’ kan ook ‘de schijn van wijsheid hebben’ betekenen. ἐθελοθρησκία (ethelothreskia), ‘zelfgekozen eredienst’: een woord dat alleen hier voorkomt, zelf bedachte godsdienst. ἀφειδία (afeidia), ‘het niet sparen’: strenge behandeling van het lichaam. τιμή (time), ‘eer, waarde’. πλησμονή (plesmone), ‘verzadiging’. πρὸς πλησμονὴν τῆς σαρκός (pros plesmonen tes sarkos): ‘tot verzadiging van het vlees’ kan ook ‘tegen de verzadiging van het vlees’ betekenen; het Grieks is moeilijk en wordt verschillend verstaan. ## Kolossenzen 3 _Zoek wat boven is, leg de oude mens af en kleed je in liefde; regels voor het huisgezin_ ### Zoek wat boven is **3:1** Als jullie dan met de Messias opgewekt zijn, zoek de dingen die boven zijn, waar de Messias is, zittend aan de rechterhand van Elohim. Brontekst: Εἰ (Ei) = Als | οὖν (oun) = dan | συνηγέρθητε (synegerthete) = samen opgewekt zijn met | τῷ (to) = de | Χριστῷ (Christo) = Messias | τὰ (ta) = de dingen | ἄνω (ano) = boven | ζητεῖτε (zeteite) = zoekt | οὗ (hou) = waar | ὁ (ho) = de | Χριστός (Christos) = Messias | ἐστιν (estin) = is | ἐν (en) = aan | δεξιᾷ (dexia) = rechterhand | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim | καθήμενος (kathemenos) = zittend Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: συνεγείρω (synegeiro), ‘samen opgewekt worden’: opgewekt met de Messias, zoals in 2:12. ‘Boven’ (ἄνω, ano) staat tegenover ‘op de aarde’ in vers 2. De rechterhand van Elohim is de plaats van gezag; zie Ps. 110:1. Voetnoot : Zie ook Ps. 110:1; Kol. 2:12. Zie ook: Ps 110:1; Kol 2:12; Kol 3:2 **3:2** Richt jullie gedachten op wat boven is, niet op wat op de aarde is. Brontekst: τὰ (ta) = de dingen | ἄνω (ano) = boven | φρονεῖτε (phroneite) = richt gedachten op | μὴ (me) = niet | τὰ (ta) = de dingen | ἐπὶ (epi) = op | τῆς (tes) = de | γῆς (ges) = aarde Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: φρονέω (froneo), ‘denken, gezind zijn’: het gaat om de richting van het hele denken, niet om een los gedachtetje. **3:3** Want jullie zijn gestorven, en jullie leven is met de Messias verborgen in Elohim. Brontekst: ἀπεθάνετε (apethanete) = gestorven zijn | γάρ (gar) = want | καὶ (kai) = en | ἡ (he) = het | ζωὴ (zoe) = leven | ὑμῶν (hymon) = jullie | κέκρυπται (kekryptai) = is verborgen | σὺν (syn) = met | τῷ (to) = de | Χριστῷ (Christo) = Messias | ἐν (en) = in | τῷ (to) = de | θεῷ (theo) = Elohim Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: κρύπτω (krypto), ‘verbergen’. Het leven van de gelovigen is verborgen ‘met de Messias in Elohim’: nu nog niet zichtbaar (vers 4). Zie ook: Kol 3:4 **3:4** Wanneer de Messias, jullie leven, geopenbaard wordt, dan zullen ook jullie met Hem geopenbaard worden in heerlijkheid. Brontekst: ὅταν (hotan) = wanneer | ὁ (ho) = de | Χριστὸς (Christos) = Messias | φανερωθῇ (phanerothe) = geopenbaard wordt | ἡ (he) = het | ζωὴ (zoe) = leven | ὑμῶν (hymon) = jullie | τότε (tote) = dan | καὶ (kai) = ook | ὑμεῖς (hymeis) = jullie | σὺν (syn) = met | αὐτῷ (auto) = Hem | φανερωθήσεσθε (phanerothesesthe) = geopenbaard zullen worden | ἐν (en) = in | δόξῃ (doxe) = heerlijkheid Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: φανερόω (fanero-o), ‘openbaren, zichtbaar maken’. ‘Jullie leven’ is hier de Messias zelf: wat nu verborgen is (vers 3), wordt dan zichtbaar, en jullie met Hem. Zie ook: Kol 3:3 ### Leg de oude mens af **3:5** Doe dan de delen van jullie lichaam die op de aarde zijn afsterven: ontucht, onreinheid, hartstocht, kwade begeerte en de hebzucht, die afgoderij is. Brontekst: Νεκρώσατε (Nekrosate) = doet afsterven | οὖν (oun) = dan | τὰ (ta) = de | μέλη (mele) = delen | τὰ (ta) = die | ἐπὶ (epi) = op | τῆς (tes) = de | γῆς (ges) = aarde | πορνείαν (porneian) = ontucht | ἀκαθαρσίαν (akatharsian) = onreinheid | πάθος (pathos) = hartstocht | ἐπιθυμίαν (epithymian) = begeerte | κακήν (kaken) = kwade | καὶ (kai) = en | τὴν (ten) = de | πλεονεξίαν (pleonexian) = hebzucht | ἥτις (hetis) = die | ἐστὶν (estin) = is | εἰδωλολατρία (eidololatria) = afgoderij Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: νεκρόω (nekroo), ‘doden, laten afsterven’. ‘De delen van jullie lichaam’ (μέλη, mele, ‘leden’) wordt gevolgd door een rij van zonden. πορνεία (porneia), ‘ontucht’: seksuele onreinheid. πλεονεξία (pleonexia), ‘hebzucht’: letterlijk ‘meer willen hebben’. Hebzucht wordt hier ‘afgoderij’ (εἰδωλολατρία, eidololatria) genoemd. Voetnoot : Zie ook Ef. 5:5. Zie ook: Ef 5:5 **3:6** Om die dingen komt de toorn van Elohim over de zonen van de ongehoorzaamheid. Brontekst: δι’ (di’) = vanwege | ἃ (ha) = welke dingen | ἔρχεται (erchetai) = komt | ἡ (he) = de | ὀργὴ (orge) = toorn | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim | ἐπὶ (epi) = over | τοὺς (tous) = de | υἱοὺς (huious) = zonen | τῆς (tes) = van de | ἀπειθείας (apeitheias) = ongehoorzaamheid Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ὀργή (orge), ‘toorn’. ‘Zonen van de ongehoorzaamheid’ is een Hebreeuws gekleurde uitdrukking voor mensen die door ongehoorzaamheid getekend zijn. **3:7** Daarin hebben ook jullie eens gewandeld, toen jullie in die dingen leefden. Brontekst: ἐν (en) = in | οἷς (hois) = welke | καὶ (kai) = ook | ὑμεῖς (hymeis) = jullie | περιεπατήσατέ (periepatesate) = hebben gewandeld | ποτε (pote) = eens | ὅτε (hote) = toen | ἐζῆτε (ezete) = leefden | ἐν (en) = in | τούτοις (toutois) = deze dingen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: περιπατέω (peripateo), ‘wandelen’: de manier van leven. ‘Eens’ wijst terug naar de tijd vóór het geloof. **3:8** Maar nu moeten ook jullie dit alles afleggen: toorn, woede, slechtheid, lastering en schunnige taal uit jullie mond. Brontekst: νυνὶ (nyni) = nu | δὲ (de) = maar | ἀπόθεσθε (apothesthe) = legt af | καὶ (kai) = ook | ὑμεῖς (hymeis) = jullie | τὰ (ta) = het | πάντα (panta) = alles | ὀργήν (orgen) = toorn | θυμόν (thymon) = woede | κακίαν (kakian) = slechtheid | βλασφημίαν (blasphemian) = lastering | αἰσχρολογίαν (aischrologian) = schunnige taal | ἐκ (ek) = uit | τοῦ (tou) = de | στόματος (stomatos) = mond | ὑμῶν (hymon) = jullie Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ὀργή (orge), ‘toorn’, en θυμός (thymos), ‘woede’: de eerste is een blijvende toornige gezindheid, de tweede een uitbarsting. αἰσχρολογία (aischrologia), ‘schunnige taal’: ook ‘vuile praat’. ἀποτίθημι (apotithemi), ‘afleggen’: als een kledingstuk. **3:9** Lieg niet tegen elkaar, nu jullie de oude mens met zijn daden hebben uitgetrokken Brontekst: μὴ (me) = niet | ψεύδεσθε (pseudesthe) = liegt | εἰς (eis) = tegen | ἀλλήλους (allelous) = elkaar | ἀπεκδυσάμενοι (apekdysamenoi) = uitgetrokken hebbend | τὸν (ton) = de | παλαιὸν (palaion) = oude | ἄνθρωπον (anthropon) = mens | σὺν (syn) = met | ταῖς (tais) = de | πράξεσιν (praxesin) = daden | αὐτοῦ (autou) = zijn Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἀπεκδύομαι (apekdyomai), ‘uittrekken’: hetzelfde werkwoord als in 2:11 en 2:15. ‘De oude mens’ is de mens zoals hij was voordat hij met de Messias verbonden werd. Voetnoot : Zie ook Kol. 2:11. Zie ook: Kol 2:11 **3:10** en de nieuwe hebben aangetrokken, die vernieuwd wordt tot volle kennis, naar het beeld van Hem die hem geschapen heeft. Brontekst: καὶ (kai) = en | ἐνδυσάμενοι (endysamenoi) = aangetrokken hebbend | τὸν (ton) = de | νέον (neon) = nieuwe | τὸν (ton) = die | ἀνακαινούμενον (anakainoumenon) = vernieuwd wordt | εἰς (eis) = tot | ἐπίγνωσιν (epignosin) = volle kennis | κατ’ (kat’) = naar | εἰκόνα (eikona) = beeld | τοῦ (tou) = van de | κτίσαντος (ktisantos) = die geschapen heeft | αὐτόν (auton) = hem Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἀνακαινόω (anakainoo), ‘vernieuwen’; de tegenwoordige tijd (‘wordt vernieuwd’) wijst op een voortgaand proces. ἐπίγνωσις (epignosis), ‘volle kennis’: zie 1:9. ‘Naar het beeld van Hem die hem geschapen heeft’ klinkt als Gen. 1:27; zie ook Kol. 1:15. Voetnoot : Zie ook Gen. 1:27; Kol. 1:15. Zie ook: Gen 1:27; Kol 1:15 **3:11** Daar is geen Griek en Jood, besnijdenis en onbesnedenheid, barbaar, Skyth, knecht, vrije, maar de Messias is alles en in allen. Brontekst: ὅπου (hopou) = waar | οὐκ (ouk) = niet | ἔνι (eni) = is | Ἕλλην (Hellen) = Griek | καὶ (kai) = en | Ἰουδαῖος (Ioudaios) = Jood | περιτομὴ (peritome) = besnijdenis | καὶ (kai) = en | ἀκροβυστία (akrobystia) = onbesnedenheid | βάρβαρος (barbaros) = barbaar | Σκύθης (Skythes) = Skyth | δοῦλος (doulos) = knecht | ἐλεύθερος (eleutheros) = vrije | ἀλλὰ (alla) = maar | τὰ (ta) = het | πάντα (panta) = alles | καὶ (kai) = en | ἐν (en) = in | πᾶσιν (pasin) = allen | Χριστός (Christos) = Messias Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: De rij ‘Griek en Jood, besnijdenis en onbesnedenheid’ doorbreekt de scheidslijnen tussen volken en standen. βάρβαρος (barbaros), ‘barbaar’: wie geen Grieks sprak. Σκύθης (Skythes), ‘Skyth’: de Skythen golden bij de Grieken als de ruwste volken. δοῦλος (doulos), ‘knecht’: zie Gal. 3:28. Voetnoot : Zie ook Gal. 3:28. Zie ook: Gal 3:28 ### Kleed je in liefde en vrede **3:12** Kleed jullie dan, als uitverkorenen van Elohim, heiligen en geliefden, in diepe genegenheid van erbarmen, vriendelijkheid, nederigheid, zachtmoedigheid en geduld, Brontekst: Ἐνδύσασθε (Endysasthe) = kleedt | οὖν (oun) = dan | ὡς (hos) = als | ἐκλεκτοὶ (eklektoi) = uitverkorenen | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim | ἅγιοι (hagioi) = heiligen | καὶ (kai) = en | ἠγαπημένοι (egapemenoi) = geliefden | σπλάγχνα (splanchna) = diepe genegenheid | οἰκτιρμοῦ (oiktirmou) = van erbarmen | χρηστότητα (chrestoteta) = vriendelijkheid | ταπεινοφροσύνην (tapeinophrosynen) = nederigheid | πραΰτητα (prauteta) = zachtmoedigheid | μακροθυμίαν (makrothymian) = geduld Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: σπλάγχνα (splanchna), ‘diepe genegenheid’: letterlijk ‘ingewanden’, in het Grieks de zetel van gevoel; zoals in Filip. 1:8 en 2:1. οἰκτιρμός (oiktirmos), ‘erbarmen’. ταπεινοφροσύνη (tapeinofrosyne), ‘nederigheid’. πραΰτης (prauteis), ‘zachtmoedigheid’. μακροθυμία (makrothymia), ‘geduld’. Zie ook: Fil 1:8; Fil 2:1 **3:13** terwijl jullie elkaar verdragen en elkaar vergeven, als iemand een grief heeft tegen een ander. Zoals ook de Heer jullie vergeven heeft, zo ook jullie. Brontekst: ἀνεχόμενοι (anechomenoi) = verdragend | ἀλλήλων (allelon) = elkaar | καὶ (kai) = en | χαριζόμενοι (charizomenoi) = vergevend | ἑαυτοῖς (heautois) = elkaar | ἐάν (ean) = als | τις (tis) = iemand | πρός (pros) = tegen | τινα (tina) = een ander | ἔχῃ (eche) = heeft | μομφήν (momphen) = grief | καθὼς (kathos) = zoals | καὶ (kai) = ook | ὁ (ho) = de | κύριος (kyrios) = Heer | ἐχαρίσατο (echarisato) = heeft vergeven | ὑμῖν (hymin) = jullie | οὕτως (houtos) = zo | καὶ (kai) = ook | ὑμεῖς (hymeis) = jullie Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: χαρίζομαι (charizomai), ‘vergeven’: eigenlijk ‘genadig schenken’. μομφή (momfe), ‘grief, reden tot klagen’. ‘De Heer’ is hier Yeshua, de Messias. Voetnoot : Zie ook Ef. 4:32. Zie ook: Ef 4:32 **3:14** Maar boven dit alles de liefde, die de band van de volmaaktheid is. Brontekst: ἐπὶ (epi) = boven | πᾶσιν (pasin) = alles | δὲ (de) = maar | τούτοις (toutois) = deze dingen | τὴν (ten) = de | ἀγάπην (agapen) = liefde | ὅ (ho) = die | ἐστιν (estin) = is | σύνδεσμος (syndesmos) = band van | τῆς (tes) = de | τελειότητος (teleiotetos) = volmaaktheid Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: Het Grieks heeft geen werkwoord: ‘boven dit alles de liefde’. Dat wil zeggen: kleed jullie bovenal in de liefde. σύνδεσμος (syndesmos), ‘band’: wat samenbindt. τελειότης (teleiotes), ‘volmaaktheid’: ook ‘volledigheid’. **3:15** En laat de vrede van de Messias de scheidsrechter zijn in jullie harten, waartoe jullie ook geroepen zijn in één lichaam. En wees dankbaar. Brontekst: καὶ (kai) = en | ἡ (he) = de | εἰρήνη (eirene) = vrede | τοῦ (tou) = van de | Χριστοῦ (Christou) = Messias | βραβευέτω (brabeueto) = laat scheidsrechter zijn | ἐν (en) = in | ταῖς (tais) = de | καρδίαις (kardiais) = harten | ὑμῶν (hymon) = jullie | εἰς (eis) = tot | ἣν (hen) = welke | καὶ (kai) = ook | ἐκλήθητε (eklethete) = zijn geroepen | ἐν (en) = in | ἑνὶ (heni) = één | σώματι (somati) = lichaam | καὶ (kai) = en | εὐχάριστοι (eucharistoi) = dankbaar | γίνεσθε (ginesthe) = wees Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: βραβεύω (brabeuo), ‘scheidsrechter zijn, beslissen’: de vrede beslist wat er in het hart de doorslag geeft. ‘In één lichaam’ wijst op de gemeente (zie 1:18). Voetnoot : Zie ook Kol. 1:18. Zie ook: Kol 1:18 **3:16** Laat het woord van de Messias rijkelijk in jullie wonen, terwijl jullie in alle wijsheid elkaar onderwijzen en vermanen, met psalmen, lofzangen en geestelijke liederen. In dankbaarheid zingen jullie in jullie harten voor Elohim. Brontekst: ὁ (ho) = het | λόγος (logos) = woord | τοῦ (tou) = van de | Χριστοῦ (Christou) = Messias | ἐνοικείτω (enoikeito) = laat wonen | ἐν (en) = in | ὑμῖν (hymin) = jullie | πλουσίως (plousios) = rijkelijk | ἐν (en) = in | πάσῃ (pase) = alle | σοφίᾳ (sophia) = wijsheid | διδάσκοντες (didaskontes) = onderwijzend | καὶ (kai) = en | νουθετοῦντες (nouthetountes) = vermanend | ἑαυτοὺς (heautous) = elkaar | ψαλμοῖς (psalmois) = psalmen | ὕμνοις (hymnois) = lofzangen | ᾠδαῖς (odais) = liederen | πνευματικαῖς (pneumatikais) = geestelijke | ἐν (en) = in | χάριτι (chariti) = dankbaarheid | ᾄδοντες (adontes) = zingend | ἐν (en) = in | ταῖς (tais) = de | καρδίαις (kardiais) = harten | ὑμῶν (hymon) = jullie | τῷ (to) = voor de | θεῷ (theo) = Elohim Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ψαλμοί, ὕμνοι, ᾠδαί πνευματικαί (psalmoi, hymnoi, odai pneumatikai): ‘psalmen, lofzangen, geestelijke liederen’. χάρις (charis), ‘genade, dank’: het kan ‘met dankbaarheid’ of ‘door de genade’ betekenen. Wij kiezen ‘in dankbaarheid’; de Griekse zin zelf geeft beide ruimte. νουθετέω (noutheteo), ‘vermanen’: terechtwijzen met woorden; zoals in 1:28. Voetnoot : Zie ook Ef. 5:19. Zie ook: Ef 5:19 **3:17** En alles wat jullie doen, in woord of in daad, doe alles in de naam van de Heer Yeshua, terwijl jullie Elohim, de Vader, door Hem danken. Brontekst: καὶ (kai) = en | πᾶν (pan) = alles | ὅ (ho) = wat | τι (ti) = ook | ἐὰν (ean) = als | ποιῆτε (poiete) = jullie doen | ἐν (en) = in | λόγῳ (logo) = woord | ἢ (e) = of | ἐν (en) = in | ἔργῳ (ergo) = daad | πάντα (panta) = alles | ἐν (en) = in | ὀνόματι (onomati) = naam | κυρίου (kyriou) = van de Heer | Ἰησοῦ (Iesou) = Yeshua | εὐχαριστοῦντες (eucharistountes) = dankend | τῷ (to) = aan de | θεῷ (theo) = Elohim | πατρὶ (patri) = Vader | δι’ (di’) = door | αὐτοῦ (autou) = Hem Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ‘In de naam van de Heer Yeshua’: onder Zijn gezag en in verbondenheid met Hem. Het ‘door Hem’ dankzeggen aan Elohim, de Vader, past bij 1:12. Voetnoot : Zie ook Kol. 1:12. Zie ook: Kol 1:12 ### Regels voor het huisgezin **3:18** Vrouwen, onderschik jullie aan jullie mannen, zoals het past in de Heer. Brontekst: Αἱ (Hai) = de | γυναῖκες (gynaikes) = vrouwen | ὑποτάσσεσθε (hypotassesthe) = onderschikt jullie | τοῖς (tois) = aan de | ἀνδράσιν (andrasin) = mannen | ὡς (hos) = zoals | ἀνῆκεν (aneken) = past | ἐν (en) = in | κυρίῳ (kyrio) = Heer Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ὑποτάσσω (hypotasso), ‘onderschikken’, zoals in Ef. 5:22. ἀνήκω (aneko), ‘passen, betamen’. Hier begint een rij regels voor het huisgezin die doorloopt tot 4:1. Voetnoot : Zie ook Ef. 5:22. Zie ook: Ef 5:22 **3:19** Mannen, heb jullie vrouwen lief en wees niet bitter tegen hen. Brontekst: οἱ (hoi) = de | ἄνδρες (andres) = mannen | ἀγαπᾶτε (agapate) = heb lief | τὰς (tas) = de | γυναῖκας (gynaikas) = vrouwen | καὶ (kai) = en | μὴ (me) = niet | πικραίνεσθε (pikrainesthe) = wees bitter | πρὸς (pros) = tegen | αὐτάς (autas) = haar Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: πικραίνω (pikraino), ‘bitter zijn’: bitter of hard optreden. **3:20** Kinderen, gehoorzaam jullie ouders in alles, want dit is welgevallig in de Heer. Brontekst: Τὰ (Ta) = de | τέκνα (tekna) = kinderen | ὑπακούετε (hypakouete) = gehoorzaamt | τοῖς (tois) = de | γονεῦσιν (goneusin) = ouders | κατὰ (kata) = in | πάντα (panta) = alles | τοῦτο (touto) = dit | γὰρ (gar) = want | εὐάρεστόν (euareston) = welgevallig | ἐστιν (estin) = is | ἐν (en) = in | κυρίῳ (kyrio) = Heer Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ὑπακούω (hypakouo), ‘gehoorzamen’. εὐάρεστος (euarestos), ‘welgevallig’: wat de Heer behaagt. Voetnoot : Zie ook Ef. 6:1. Zie ook: Ef 6:1 **3:21** Vaders, tart jullie kinderen niet, opdat zij niet ontmoedigd raken. Brontekst: οἱ (hoi) = de | πατέρες (pateres) = vaders | μὴ (me) = niet | ἐρεθίζετε (erethizete) = tart | τὰ (ta) = de | τέκνα (tekna) = kinderen | ὑμῶν (hymon) = jullie | ἵνα (hina) = opdat | μὴ (me) = niet | ἀθυμῶσιν (athymosin) = ontmoedigd raken Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἐρεθίζω (erethizo), ‘tarten, prikkelen’. ἀθυμέω (athymeo), ‘de moed verliezen’. **3:22** Knechten, gehoorzaam in alles jullie heren naar het vlees, niet met oogdienst als mensenbehagers, maar in eenvoud van hart, de Heer vrezend. Brontekst: οἱ (hoi) = de | δοῦλοι (douloi) = knechten | ὑπακούετε (hypakouete) = gehoorzaamt | κατὰ (kata) = in | πάντα (panta) = alles | τοῖς (tois) = de | κατὰ (kata) = naar | σάρκα (sarka) = vlees | κυρίοις (kyriois) = heren | μὴ (me) = niet | ἐν (en) = in | ὀφθαλμοδουλίαις (ophthalmodouliais) = oogdiensten | ὡς (hos) = als | ἀνθρωπάρεσκοι (anthropareskoi) = mensenbehagers | ἀλλ’ (all’) = maar | ἐν (en) = in | ἁπλότητι (haploteti) = eenvoud | καρδίας (kardias) = van hart | φοβούμενοι (phoboumenoi) = vrezend | τὸν (ton) = de | κύριον (kyrion) = Heer Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: δοῦλοι (douloi), ‘knechten’; κύριοι (kyrioi), ‘heren’: zie Ef. 6:5. ὀφθαλμοδουλία (ofthalmodoulia), ‘oogdienst’: werken zolang iemand kijkt. ἀνθρωπάρεσκος (anthropareskos), ‘mensenbehager’. ‘De Heer’ is hier Yeshua. Voetnoot : Zie ook Ef. 6:5. Zie ook: Ef 6:5 **3:23** Wat jullie ook doen, werk daaraan van harte, als voor de Heer en niet voor mensen, Brontekst: ὃ (ho) = wat | ἐὰν (ean) = ook | ποιῆτε (poiete) = jullie doen | ἐκ (ek) = uit | ψυχῆς (psyches) = ziel | ἐργάζεσθε (ergazesthe) = werkt | ὡς (hos) = als | τῷ (to) = voor de | κυρίῳ (kyrio) = Heer | καὶ (kai) = en | οὐκ (ouk) = niet | ἀνθρώποις (anthropois) = voor mensen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἐκ ψυχῆς (ek psyches), letterlijk ‘uit de ziel’: met heel je wezen, van harte. **3:24** want jullie weten dat jullie van de Heer de beloning van de erfenis zullen ontvangen. Dien de Heer, de Messias. Brontekst: εἰδότες (eidotes) = wetend | ὅτι (hoti) = dat | ἀπὸ (apo) = van | κυρίου (kyriou) = Heer | ἀπολήμψεσθε (apolempsesthe) = jullie zullen ontvangen | τὴν (ten) = de | ἀνταπόδοσιν (antapodosin) = beloning | τῆς (tes) = van de | κληρονομίας (kleronomias) = erfenis | τῷ (to) = de | κυρίῳ (kyrio) = Heer | Χριστῷ (Christo) = Messias | δουλεύετε (douleuete) = dient Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: κληρονομία (kleronomia), ‘erfenis’; de erfenis is de beloning die de Heer geeft. δουλεύετε (douleuete) kan een gebod (‘dien’) of een vaststelling (‘jullie dienen’) zijn; wij lezen een gebod. **3:25** Want wie onrecht doet, zal ontvangen wat hij onrecht gedaan heeft, en er is geen voortrekken van personen. Brontekst: ὁ (ho) = de | γὰρ (gar) = want | ἀδικῶν (adikon) = onrecht doende | κομίσεται (komisetai) = zal ontvangen | ὃ (ho) = wat | ἠδίκησεν (edikesen) = hij onrecht deed | καὶ (kai) = en | οὐκ (ouk) = niet | ἔστιν (estin) = is | προσωπολημψία (prosopolempsia) = voortrekken van personen Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: προσωπολημψία (prosopolempsia), ‘het voortrekken van personen’: letterlijk ‘het gezicht opheffen’. Bij Elohim is er geen aanzien des persoons; zie ook Deut. 10:17. De zin geldt voor knechten én heren (4:1). Voetnoot : Zie ook Deut. 10:17; Gal. 2:6. Zie ook: Deut 10:17; Gal 2:6 ## Kolossenzen 4 _Heren en knechten, gebed en omgang met buitenstaanders, en de groeten van Paulus_ ### Heren en knechten **4:1** Heren, verleen jullie knechten wat rechtvaardig en billijk is, want jullie weten dat ook jullie een Heer hebben in de hemel. Brontekst: οἱ (hoi) = de | κύριοι (kyrioi) = heren | τὸ (to) = het | δίκαιον (dikaion) = rechtvaardige | καὶ (kai) = en | τὴν (ten) = de | ἰσότητα (isoteta) = billijkheid | τοῖς (tois) = aan de | δούλοις (doulois) = knechten | παρέχεσθε (parechesthe) = verleent | εἰδότες (eidotes) = wetend | ὅτι (hoti) = dat | καὶ (kai) = ook | ὑμεῖς (hymeis) = jullie | ἔχετε (echete) = hebben | κύριον (kyrion) = Heer | ἐν (en) = in | οὐρανῷ (ourano) = hemel Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: δίκαιον (dikaion), ‘wat rechtvaardig is’, en ἰσότης (isotes), ‘billijkheid’: letterlijk ‘gelijkheid’, eerlijk en gelijk behandelen. Dit vers hoort bij de regels van 3:18–25. De ‘Heer in de hemel’ is Yeshua: ook de heren hebben een meester boven zich. Voetnoot : Zie ook Kol. 3:22–25; Ef. 6:9. Zie ook: Ef 6:9; Kol 3:22–25 ### Houd vol in het gebed **4:2** Houd vol in het gebed, waakzaam daarin met dankzegging. Brontekst: Τῇ (Te) = het | προσευχῇ (proseuche) = gebed | προσκαρτερεῖτε (proskartereite) = houdt vol | γρηγοροῦντες (gregorountes) = waakzaam | ἐν (en) = in | αὐτῇ (aute) = het | ἐν (en) = met | εὐχαριστίᾳ (eucharistia) = dankzegging Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: προσκαρτερέω (proskartereo), ‘volhouden, aanhouden’. γρηγορέω (gregoreo), ‘waakzaam zijn’. Gebed gaat samen met dankzegging, zoals in 3:17. Voetnoot : Zie ook Kol. 3:17. Zie ook: Kol 3:17 **4:3** Bid tegelijk ook voor ons, dat Elohim ons een deur voor het woord opent om het geheimenis van de Messias te spreken, waarom ik ook gebonden ben, Brontekst: προσευχόμενοι (proseuchomenoi) = biddend | ἅμα (hama) = tegelijk | καὶ (kai) = ook | περὶ (peri) = voor | ἡμῶν (hemon) = ons | ἵνα (hina) = opdat | ὁ (ho) = de | θεὸς (theos) = Elohim | ἀνοίξῃ (anoixe) = opent | ἡμῖν (hemin) = ons | θύραν (thyran) = deur | τοῦ (tou) = van het | λόγου (logou) = woord | λαλῆσαι (lalesai) = om te spreken | τὸ (to) = het | μυστήριον (mysterion) = geheimenis | τοῦ (tou) = van de | Χριστοῦ (Christou) = Messias | δι’ (di’) = om | ὃ (ho) = wat | καὶ (kai) = ook | δέδεμαι (dedemai) = gebonden ben Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ‘Een deur voor het woord’: een gelegenheid om de goede boodschap te brengen. ‘Gebonden’ (δέδεμαι, dedemai): Paulus zit gevangen; zie ook vers 18 (‘mijn boeien’). Voetnoot : Zie ook Kol. 1:26–27; Kol. 2:2. Zie ook: Kol 1:26–27; Kol 2:2; Kol 4:18 **4:4** opdat ik het openbaar maak zoals ik moet spreken. Brontekst: ἵνα (hina) = opdat | φανερώσω (phaneroso) = ik maak openbaar | αὐτὸ (auto) = het | ὡς (hos) = zoals | δεῖ (dei) = moet | με (me) = mij | λαλῆσαι (lalesai) = spreken Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: φανερόω (fanero-o), ‘openbaar maken’: zoals in 1:26. Het ‘het’ verwijst naar het geheimenis van vers 3. Zie ook: Kol 4:3 ### Wandel in wijsheid **4:5** Wandel in wijsheid tegenover hen die buiten staan, en koop de tijd uit. Brontekst: Ἐν (En) = in | σοφίᾳ (sophia) = wijsheid | περιπατεῖτε (peripateite) = wandelt | πρὸς (pros) = jegens | τοὺς (tous) = de | ἔξω (exo) = buitenstaanders | τὸν (ton) = de | καιρὸν (kairon) = tijd | ἐξαγοραζόμενοι (exagorazomenoi) = uitkopend Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ‘Hen die buiten staan’ (οἱ ἔξω, hoi exo): wie niet bij de gemeente horen. ἐξαγοράζω (exagorazo), ‘uitkopen’: de tijd (καιρός, kairos, ‘de gelegenheid’) benutten alsof je hem opkoopt. **4:6** Laat jullie woord altijd vol genade zijn, met zout gekruid, zodat jullie weten hoe jullie ieder afzonderlijk moeten antwoorden. Brontekst: ὁ (ho) = het | λόγος (logos) = woord | ὑμῶν (hymon) = jullie | πάντοτε (pantote) = altijd | ἐν (en) = in | χάριτι (chariti) = genade | ἅλατι (halati) = met zout | ἠρτυμένος (ertymenos) = gekruid | εἰδέναι (eidenai) = om te weten | πῶς (pos) = hoe | δεῖ (dei) = moet | ὑμᾶς (hymas) = jullie | ἑνὶ (heni) = aan één | ἑκάστῳ (hekasto) = ieder | ἀποκρίνεσθαι (apokrinesthai) = antwoorden Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: ἅλας (halas), ‘zout’: gekruid spreken, dat wil zeggen smaakvol en pittig, zonder de genade te verliezen. ἑνὶ ἑκάστῳ (heni hekasto), ‘ieder afzonderlijk’. ### Tychicus en Onesimus **4:7** Alles wat mij betreft zal Tychicus jullie bekendmaken, de geliefde broer en trouwe dienaar en medeknecht in de Heer. Brontekst: Τὰ (Ta) = de dingen | κατ’ (kat’) = betreffende | ἐμὲ (eme) = mij | πάντα (panta) = alle | γνωρίσει (gnorisei) = zal bekendmaken | ὑμῖν (hymin) = jullie | Τυχικὸς (Tychikos) = Tychicus | ὁ (ho) = de | ἀγαπητὸς (agapetos) = geliefde | ἀδελφὸς (adelphos) = broer | καὶ (kai) = en | πιστὸς (pistos) = trouwe | διάκονος (diakonos) = dienaar | καὶ (kai) = en | σύνδουλος (syndoulos) = medeknecht | ἐν (en) = in | κυρίῳ (kyrio) = Heer Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: Τυχικός (Tychikos), hier gespeld als in Hand. 20:4: Tychicus. ἀδελφός (adelfos), ‘broer’; in het meervoud (ἀδελφοί) kunnen ook zusters bedoeld zijn. διάκονος (diakonos), ‘dienaar’: zoals in 1:7. σύνδουλος (syndoulos), ‘medeknecht’. Voetnoot : Zie ook Hand. 20:4; Kol. 1:7. Zie ook: Hand 20:4; Kol 1:7 **4:8** Hem heb ik juist hiervoor naar jullie gestuurd, opdat jullie weten hoe het met ons staat en hij jullie harten troost, Brontekst: ὃν (hon) = die | ἔπεμψα (epempsa) = heb gestuurd | πρὸς (pros) = naar | ὑμᾶς (hymas) = jullie | εἰς (eis) = tot | αὐτὸ (auto) = juist | τοῦτο (touto) = dit | ἵνα (hina) = opdat | γνῶτε (gnote) = weten | τὰ (ta) = de dingen | περὶ (peri) = over | ἡμῶν (hemon) = ons | καὶ (kai) = en | παρακαλέσῃ (parakalese) = troost | τὰς (tas) = de | καρδίας (kardias) = harten | ὑμῶν (hymon) = jullie Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: παρακαλέω (parakaleo), ‘troosten, bemoedigen’: zie 2:2. Het Grieks heeft ‘opdat jullie weten wat ons betreft’: Tychicus brengt nieuws over Paulus en zijn medewerkers. **4:9** samen met Onesimus, de trouwe en geliefde broer, die een van jullie is. Zij zullen jullie alles bekendmaken wat hier is. Brontekst: σὺν (syn) = met | Ὀνησίμῳ (Onesimo) = Onesimus | τῷ (to) = de | πιστῷ (pisto) = trouwe | καὶ (kai) = en | ἀγαπητῷ (agapeto) = geliefde | ἀδελφῷ (adelpho) = broer | ὅς (hos) = die | ἐστιν (estin) = is | ἐξ (ex) = uit | ὑμῶν (hymon) = jullie | πάντα (panta) = alles | ὑμῖν (hymin) = jullie | γνωρίσουσιν (gnorisousin) = zullen bekendmaken | τὰ (ta) = de dingen | ὧδε (hode) = hier Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: Onesimus komt uit Kolosse. Hij is ook de naam van de knecht in de brief aan Filemon. ‘Hier’ (ὧδε, hode) is de plaats waar Paulus gevangen zit. Voetnoot : Zie ook Filem. 10. ### Groeten **4:10** Aristarchus, mijn medegevangene, groet jullie, en Markus, de neef van Barnabas, over wie jullie opdrachten hebben ontvangen: als hij bij jullie komt, ontvang hem, Brontekst: Ἀσπάζεται (Aspazetai) = groet | ὑμᾶς (hymas) = jullie | Ἀρίσταρχος (Aristarchos) = Aristarchus | ὁ (ho) = de | συναιχμάλωτός (synaichmalotos) = medegevangene | μου (mou) = mijn | καὶ (kai) = en | Μᾶρκος (Markos) = Markus | ὁ (ho) = de | ἀνεψιὸς (anepsios) = neef | Βαρναβᾶ (Barnaba) = van Barnabas | περὶ (peri) = over | οὗ (hou) = wie | ἐλάβετε (elabete) = hebben ontvangen | ἐντολάς (entolas) = opdrachten | ἐὰν (ean) = als | ἔλθῃ (elthe) = hij komt | πρὸς (pros) = naar | ὑμᾶς (hymas) = jullie | δέξασθε (dexasthe) = ontvangt | αὐτόν (auton) = hem Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: συναιχμάλωτος (synaichmalotos), ‘medegevangene’. ἀνεψιός (anepsios), ‘neef’ (zoon van een oom of tante). ἐντολαί (entolai), ‘opdrachten, instructies’ over Markus: de tekst zegt niet welke. Markus is de Johannes Markus van Handelingen. Voetnoot : Zie ook Hand. 12:12; 15:37–39. Zie ook: Hand 12:12; Hand 15:37 **4:11** en Yeshua, die Justus genoemd wordt. Dezen zijn de enigen uit de besnijdenis die medewerkers zijn voor het koninkrijk van Elohim; zij zijn mij tot troost geweest. Brontekst: καὶ (kai) = en | Ἰησοῦς (Iesous) = Yeshua | ὁ (ho) = die | λεγόμενος (legomenos) = genoemd wordt | Ἰοῦστος (Ioustos) = Justus | οἱ (hoi) = zij | ὄντες (ontes) = die zijn | ἐκ (ek) = uit | περιτομῆς (peritomes) = besnijdenis | οὗτοι (houtoi) = dezen | μόνοι (monoi) = enigen | συνεργοὶ (synergoi) = medewerkers | εἰς (eis) = voor | τὴν (ten) = het | βασιλείαν (basileian) = koninkrijk | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim | οἵτινες (hoitines) = die | ἐγενήθησάν (egenethesan) = zijn geworden | μοι (moi) = mij | παρηγορία (paregoria) = troost Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Ἰοῦστος: ‘Yeshua, genoemd Justus’. Yeshua was een gewone naam; Justus is zijn Latijnse bijnaam. ‘Uit de besnijdenis’: Joden. συνεργός (synergos), ‘medewerker’. παρηγορία (parigoria), ‘troost, verlichting’: een woord dat alleen hier in het Nieuwe Testament staat. **4:12** Epafras, die een van jullie is, een knecht van de Messias, groet jullie. Hij strijdt altijd voor jullie in zijn gebeden, opdat jullie standhouden, volmaakt en volledig overtuigd, in de hele wil van Elohim. Brontekst: ἀσπάζεται (aspazetai) = groet | ὑμᾶς (hymas) = jullie | Ἐπαφρᾶς (Epaphras) = Epafras | ὁ (ho) = de | ἐξ (ex) = uit | ὑμῶν (hymon) = jullie | δοῦλος (doulos) = knecht | Χριστοῦ (Christou) = van de Messias | πάντοτε (pantote) = altijd | ἀγωνιζόμενος (agonizomenos) = strijdend | ὑπὲρ (hyper) = voor | ὑμῶν (hymon) = jullie | ἐν (en) = in | ταῖς (tais) = de | προσευχαῖς (proseuchais) = gebeden | ἵνα (hina) = opdat | σταθῆτε (stathete) = jullie standhouden | τέλειοι (teleioi) = volmaakt | καὶ (kai) = en | πεπληροφορημένοι (peplerophoremenoi) = volledig overtuigd | ἐν (en) = in | παντὶ (panti) = elke | θελήματι (thelemati) = wil | τοῦ (tou) = van de | θεοῦ (theou) = Elohim Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: Epafras is uit Kolosse (zie 1:7). ἀγωνίζομαι (agonizomai), ‘strijden’: verwant met ἀγών (agon) in 2:1. πεπληροφορημένοι (pepleroforemenoi), ‘volledig overtuigd, vol zekerheid’; zie 2:2. δοῦλος (doulos), ‘knecht’. Voetnoot : Zie ook Kol. 1:7; Kol. 2:1. Zie ook: Kol 1:7; Kol 2:1 **4:13** Want ik getuig van hem dat hij veel moeite doet voor jullie en voor hen in Laodicea en voor hen in Hierapolis. Brontekst: μαρτυρῶ (martyro) = getuig | γὰρ (gar) = want | αὐτῷ (auto) = van hem | ὅτι (hoti) = dat | ἔχει (echei) = heeft | πολὺν (polyn) = veel | πόνον (ponon) = moeite | ὑπὲρ (hyper) = voor | ὑμῶν (hymon) = jullie | καὶ (kai) = en | τῶν (ton) = die | ἐν (en) = in | Λαοδικείᾳ (Laodikeia) = Laodicea | καὶ (kai) = en | τῶν (ton) = die | ἐν (en) = in | Ἱεραπόλει (Hierapolei) = Hierapolis Bron: SBLGNT Voetnoot Plaats: Zie Laodicea (ligging ongeveer): Laodicea lag in de vallei van de Lycus in het westen van het huidige Turkije, bij het huidige Denizli. Het was een rijke handelsstad. De ligging is bij benadering. Zie Hierapolis (ligging ongeveer): Hierapolis lag in de vallei van de Lycus in het westen van het huidige Turkije, bij het huidige Pamukkale, tegenover Laodicea. De ligging is bij benadering. Voetnoot Uitleg: πόνος (ponos), ‘moeite, zware arbeid’. Laodicea en Hierapolis liggen in de buurt van Kolosse, in de vallei van de Lycus in Klein-Azië (het huidige Turkije); zie plaatsen. **4:14** Lucas, de geliefde arts, groet jullie, en Demas. Brontekst: ἀσπάζεται (aspazetai) = groet | ὑμᾶς (hymas) = jullie | Λουκᾶς (Loukas) = Lucas | ὁ (ho) = de | ἰατρὸς (iatros) = arts | ὁ (ho) = de | ἀγαπητὸς (agapetos) = geliefde | καὶ (kai) = en | Δημᾶς (Demas) = Demas Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: Lucas is de schrijver van het derde evangelie en Handelingen, volgens de overlevering. Dit vers noemt hem alleen ‘de geliefde arts’. Demas komt ook voor in Filem. 24 en 2 Tim. 4:10. Zie ook: 2 Tim 4:10 ### Laatste opdrachten **4:15** Groet de broers in Laodicea en Nymfa en de gemeente in haar huis. Brontekst: ἀσπάσασθε (aspasasthe) = groet | τοὺς (tous) = de | ἐν (en) = in | Λαοδικείᾳ (Laodikeia) = Laodicea | ἀδελφοὺς (adelphous) = broers | καὶ (kai) = en | Νύμφαν (Nymphan) = Nymfa | καὶ (kai) = en | τὴν (ten) = de | κατ’ (kat’) = in | οἶκον (oikon) = huis | αὐτῆς (autes) = haar | ἐκκλησίαν (ekklesian) = gemeente Bron: SBLGNT Voetnoot Plaats: Zie Laodicea (ligging ongeveer): Laodicea lag in de vallei van de Lycus in het westen van het huidige Turkije, bij het huidige Denizli. Het was een rijke handelsstad. De ligging is bij benadering. Voetnoot Uitleg: Νύμφαν (Nymfan) is de vierde naamval van een vrouwennaam, Nymfa, of van een mannennaam, Nymfas; de SBLGNT leest ‘haar huis’, dus wij schrijven Nymfa. ‘De gemeente in haar huis’ (ἐκκλησία, ekklesia): de gemeente kwam bijeen in een woonhuis. Voetnoot Lezing: Bij ‘Nymfa’ en ‘haar’ staat in de SBLGNT een variantmarkering: sommige handschriften verschillen. Wij vertalen de SBLGNT-tekst. Voetnoot : Zie ook Rom. 16:5. Zie ook: Rom 16:5 **4:16** En wanneer de brief bij jullie is voorgelezen, zorg dan dat hij ook in de gemeente van de Laodiceeërs wordt voorgelezen, en dat ook jullie die uit Laodicea lezen. Brontekst: καὶ (kai) = en | ὅταν (hotan) = wanneer | ἀναγνωσθῇ (anagnosthe) = is voorgelezen | παρ’ (par’) = bij | ὑμῖν (hymin) = jullie | ἡ (he) = de | ἐπιστολή (epistole) = brief | ποιήσατε (poiesate) = zorgt | ἵνα (hina) = opdat | καὶ (kai) = ook | ἐν (en) = in | τῇ (te) = de | Λαοδικέων (Laodikeon) = van de Laodiceeërs | ἐκκλησίᾳ (ekklesia) = gemeente | ἀναγνωσθῇ (anagnosthe) = wordt voorgelezen | καὶ (kai) = en | τὴν (ten) = die | ἐκ (ek) = uit | Λαοδικείας (Laodikeias) = Laodicea | ἵνα (hina) = opdat | καὶ (kai) = ook | ὑμεῖς (hymeis) = jullie | ἀναγνῶτε (anagnote) = lezen Bron: SBLGNT Voetnoot Plaats: Zie Laodicea (ligging ongeveer): Laodicea lag in de vallei van de Lycus in het westen van het huidige Turkije, bij het huidige Denizli. Het was een rijke handelsstad. De ligging is bij benadering. Voetnoot Uitleg: ‘De brief uit Laodicea’ (τὴν ἐκ Λαοδικείας): de brief die de Laodiceeërs hadden, of die van Laodicea naar Kolosse zou komen. Onbekend is of die brief bewaard is gebleven. De brieven werden voorgelezen in de samenkomst. **4:17** En zeg tegen Archippus: „Let op de dienst die je in de Heer hebt ontvangen, dat je die vervult.” Brontekst: καὶ (kai) = en | εἴπατε (eipate) = zegt | Ἀρχίππῳ (Archippo) = aan Archippus | Βλέπε (Blepe) = let op | τὴν (ten) = de | διακονίαν (diakonian) = dienst | ἣν (hen) = die | παρέλαβες (parelabes) = hebt ontvangen | ἐν (en) = in | κυρίῳ (kyrio) = Heer | ἵνα (hina) = opdat | αὐτὴν (auten) = haar | πληροῖς (plerois) = vervult Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: διακονία (diakonia), ‘dienst’. Archippus kreeg een opdracht ‘in de Heer’; welke dienst het precies was, zegt de tekst niet. Hij wordt ook genoemd in Filem. 2. πληρόω (pleroo), ‘vervullen’. **4:18** De groet met mijn eigen hand, van Paulus. Denk aan mijn boeien. De genade zij met jullie. Brontekst: Ὁ (Ho) = de | ἀσπασμὸς (aspasmos) = groet | τῇ (te) = met de | ἐμῇ (eme) = mijn | χειρὶ (cheiri) = hand | Παύλου (Paulou) = van Paulus | μνημονεύετέ (mnemoneuete) = gedenkt | μου (mou) = mijn | τῶν (ton) = de | δεσμῶν (desmon) = boeien | ἡ (he) = de | χάρις (charis) = genade | μεθ’ (meth’) = met | ὑμῶν (hymon) = jullie Bron: SBLGNT Voetnoot Uitleg: Paulus schrijft de groet met eigen hand; dat doet hij ook in 1 Kor. 16:21 en 2 Tess. 3:17. δεσμοί (desmoi), ‘boeien’: Paulus zat gevangen (vers 3). ‘De genade zij met jullie’: de gebruikelijke slotzegen. Voetnoot : Zie ook 2 Tess. 3:17; 1 Kor. 16:21. Zie ook: 2 Tess 3:17; 1 Kor 16:21; Kol 4:3